Các nhà lập pháp Hoa Kỳ đang mở rộng đáng kể giám sát chính phủ đối với các khoản đầu tư nước ngoài nhằm không cho công nghệ tiên tiến rơi vào tay Trung Quốc, Nikkei đưa tin.

Các dự luật lưỡng đảng được cả 2 viện trong Nghị viện đề xuất, yêu cầu bất kỳ khoản đầu tư nước ngoài nào vào các công nghệ hoặc cơ sở hạ tầng quan trọng đều phải được Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Hoa Kỳ (CFIUS) chấp thuận.

“Chúng ta phải ngăn chặn các khoản đầu tư gây phiền hà của các doanh nghiệp do Trung Quốc kiểm soát để bảo vệ công nghệ có thể đe dọa an ninh quốc gia của chúng ta”, Andy Barr, nghị sỹ Cộng hòa bang Kentucky, phát biểu tại một cuộc họp của Ủy ban hôm thứ Năm (12/4).

Hiện tại, chỉ có những vụ sáp nhập hoặc mua bán mới có thể khiến một doanh nghiệp Mỹ lọt vào “tầm ngắm” của cơ quan kiểm soát đầu tư nước ngoài.

Theo những thay đổi được đề xuất, CFIUS cũng sẽ có quyền xem xét các khoản đầu tư nhỏ vào các công ty mới thành lập của Hoa Kỳ để phát triển “công nghệ then chốt” như trí tuệ nhân tạo, cũng như việc thành lập các liên doanh có thể dẫn đến rò rỉ công nghệ. Việc mua bất động sản tại các vị trí nhạy cảm, chẳng hạn như gần các căn cứ quân sự, cũng sẽ được kiểm tra kỹ lưỡng.

Dự luật đề xuất sàng lọc các giao dịch liên quan đến “các quốc gia đặc biệt quan tâm” chặt chẽ hơn, chẳng hạn như Trung Quốc và Nga, cùng nhiều nước khác.

“Các đối thủ cạnh tranh chiến lược của chúng ta đã tìm thấy những khoảng trống trong quy trình CFIUS mà họ đang khai thác”, Denny Heck, nghị sỹ Dân chủ bang Washington, nói. Những lỗ hổng này phải được đóng lại “nếu chúng ta muốn tránh thiệt hại một lượng lớn lợi thế công nghệ đã sẵn sàng dùng trong lĩnh vực quân sự của chúng ta”, ông nói thêm.

CFIUS đánh giá các giao dịch về khía cạnh rủi ro an ninh quốc gia – ví dụ như khả năng công nghệ được đưa ra bởi quân đội nước ngoài – và đề nghị Tổng thống chặn các giao dịch có vấn đề.

5 hợp đồng đã bị hủy theo cách này kể từ khi ủy ban cuối cùng có quyền mở rộng vào năm 1988.  Hồi tháng 3, Tổng thống Donald Trump đã ngăn chặn đề nghị mua lại Qualcomm của nhà cung cấp chip viễn thông Singapore Broadcom theo khuyến cáo của Ủy ban.

Các nhà lập pháp đang làm việc với các công ty công nghệ thông tin và các bên khác sẽ bị ảnh hưởng bởi bản kế hoạch khi điều chỉnh lại. Dự thảo luật dự kiến ​​sẽ có một cuộc tranh luận đầy đủ vào tháng 5 và một dự luật hoàn chỉnh có thể được thông qua và ký kết vào mùa hè.

Tháng trước, ông Trump đã công bố mức thuế đối với hàng hóa Trung Quốc từ 50 đến 60 tỷ USD với lý do Trung Quốc vi phạm về sở hữu trí tuệ. Một quan chức cao cấp của Nhà Trắng cho biết Hoa Kỳ có thể không còn chịu đựng được việc áp đặt các chuyển giao công nghệ của Trung Quốc để đổi lấy việc tiếp cận thị trường.

Nhưng sự hỗ trợ kiểm soát chặt chẽ hơn đối với các khoản đầu tư của Trung Quốc ở Hoa Kỳ không chỉ giới hạn ở chính quyền, mà các nhà lập pháp của cả đảng Cộng hòa và Dân chủ đều ủng hộ.

Quan ngại gia tăng vì kế hoạch “Made in China 2025” của Bắc Kinh nhằm tăng cường khả năng tự sản xuất và tiến bộ nhanh chóng trong công nghệ quân sự.

Quan ngại về Trung Quốc đã khiến cả lưỡng đảng trong Nghị viện tán thành hành động đối với CFIUS. Sáng kiến ​​của Trung Quốc tập trung vào việc đầu tư mạnh mẽ vào các công nghệ mũi nhọn như robot công nghiệp và chất bán dẫn.

Trung Quốc chiếm một phần lớn các giao dịch CFIUS. Vào năm 2015, Ủy ban này nhận được hồ sơ sàng lọc trước 143 vụ mua lại của nước ngoài, trong đó 29 vụ liên quan đến người mua là Trung Quốc, Canada xếp thứ hai, có 22 vụ, theo sau là Anh với 19 vụ và Nhật Bản 12 vụ.

Năm 2017, số lượng các giao dịch của Trung Quốc qua CFIUS đã tăng 40% so với mức 2016, theo các nguồn tin của Nghị viện. Năm 2017, các giao dịch liên quan đến Trung Quốc trị giá hơn 8 tỷ USD đã bị hủy do mối quan ngại của CFIUS, theo ước tính của nhóm nghiên cứu Rhodium Group.

Tập đoàn Alibaba Holding Ant Financial, nhà điều hành dịch vụ thanh toán di động Alipay của Trung Quốc, đã hủy bỏ kế hoạch mua lại MoneyGram của Mỹ vào tháng Giêng sau khi CFIUS phản đối thỏa thuận này. Xercra, nhà sản xuất thiết bị kiểm tra chip của Mỹ, đã rút khỏi kế hoạch “bán mình” cho một quỹ do chính phủ Trung Quốc ủng hộ vì tin sẽ bị từ chối tương tự.

Ngoài ra, vào tháng 1, hãng điện thoại di động Mỹ AT&T cũng đã hủy kế hoạch bán thiết bị cầm tay từ Huawei Technologies, nhà sản xuất điện thoại thông minh hàng đầu của Trung Quốc, sau khi gặp phải áp lực từ các quan chức liên quan rằng dữ liệu nhạy cảm có thể dễ bị Trung Quốc trộm cắp.

Các chính phủ nước ngoài khác tỏ ra sẵn sàng làm ăn với các nhóm công nghệ cao của Trung Quốc. Vào tháng 2, Huawei đã giành được một hợp đồng từ Chile, đặt hơn 20.000 km cáp quang.

Nhà cung cấp dịch vụ không dây Mỹ AT & T đã hủy kế hoạch bán thiết bị cầm tay do Huawei, nhà sản xuất điện thoại thông minh hàng đầu của Trung Quốc, sau khi chính quyền cảnh báo về những rò rỉ dữ liệu có thể xảy ra. (Ảnh:Reuters)

Trong khi mở rộng phạm vi hoạt động của CFIUS có thể ngăn chặn các giao dịch có nhiều tiềm năng hơn, điều này cũng sẽ làm gánh nặng cho các công ty có thể rơi vào “những quốc gia đặc biệt quan tâm”.

Dự luật sẽ yêu cầu các bên tham gia vào các giao dịch nhất định cần sàng lọc để nộp một tuyên bố bằng văn bản cho CFIUS trước khi thỏa thuận được ký kết. Hiện nay, các bản đệ trình này là tự nguyện.

Gánh nặng hành chính này có thể làm cho đầu tư vào Hoa Kỳ là một quy trình tốn kém và dài hơn. Số lượng các giao dịch bị từ bỏ trong quá trình xem xét đã tăng lên.

Thanh Hiền

Có thể bạn quan tâm:

CLIP HAY

Ad will display in 09 seconds