Cơ sở thử nghiệm hạt nhân dưới lòng đất của Triều Tiên mà lãnh đạo Kim Jong Un cam kết đóng cửa là không thể sử dụng được nữa, vì nhiều đường hầm đã bị sụp đổ do ảnh hưởng của những vụ thử hạt nhân gần đây, Nhật báo Phố Wall (WSJ) cho biết thông tin từ các nhà khoa học Trung Quốc.

Tuần trước ông Kim Jong Un đã tuyên bố đình chỉ các cuộc thử nghiệm hạt nhân và tên lửa, đồng thời đóng cửa cơ sở hạt nhân Punggye-ri, nơi từng tổ chức 06 vụ thử hạt nhân. Mỹ, Hàn Quốc và Trung Quốc đã hoan nghênh quyết định này, và coi đó như một bước đi tích cực trong việc chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh liên Triều vào ngày 27/4 và cuộc tiếp xúc Mỹ – Triều dự kiến tổ chức vào tháng 5 hoặc tháng 6 tới đây.

Một số quan chức Mỹ và nhà quan sát quốc tế đang tranh luận về ý nghĩa từ các động thái gần đây của ông Kim. Một số cho rằng quyết định ngưng chương trình hạt nhân của Triều Tiên là một bước nhân nhượng thực sự, một số khác thì cho rằng đây chỉ là một “chiêu bài” làm giảm căng thẳng mà chính quyền ông Kim đưa ra, có nghĩa là về lâu dài Triều Tiên sẽ vẫn theo đuổi vũ khí hạt nhân tới cùng.

Trong thông báo về vấn đề hạt nhân tuần trước, ông Kim “lập lờ” về khả năng từ bỏ vũ khí hạt nhân. Ông dùng những cụm từ như “chiến thắng kỳ diệu” hay “sứ mệnh hoàn hảo” để nói về chương trình hạt nhân.

Cần lưu ý rằng ông Kim chỉ đề cập tới việc không thử nghiệm tên lửa có đầu đạn hạt nhân tầm xa, chứ không đề cập tới việc từ bỏ những vũ khí vẫn có khả năng tấn công Hàn Quốc hay Nhật bản. Có thể thấy việc dùng khái niệm “xa” hay “gần” là rất mơ hồ.

Hiện tại các chuyên gia vẫn không rõ quyết định ngưng chương trình hạt nhân của ông Kim Jong Un nhắm vào những mục tiêu cụ thể nào. (Ảnh: YONHAP)

Ngay sau vụ thử nghiệm hạt nhân lần thứ 6, lớn nhất từ trước tới nay, hình ảnh vệ tinh đã cho thấy ngọn núi đá có tên là Mantap nằm trong khu vực thử nghiệm hạt nhân Punggye-ri đã bị suy giảm chiều cao khá nhiều. Một số chuyên gia của Mỹ và Hàn Quốc đưa ra giả thuyết rằng các đường hầm nằm dưới chân núi đã bị sập, và có thể làm cho khu vực thử nghiệm hạt nhân này không còn sử dụng được nữa.

Hai nghiên cứu được công bố gần đây của các nhà khoa học Trung Quốc đã củng cố thêm cho giả thuyết này. Cả hai nghiên cứu này đều sử dụng dữ liệu từ các trạm quan sát địa chấn của Trung Quốc và nước ngoài để phân tích. Theo đó, các nhà khoa học cho rằng vụ rung chấn thứ hai xảy ra ngay sau vụ thử nghiệm hạt nhân chính là rung chấn do sập các đường hầm dưới chân núi.

“Sự sụp đổ của các đường hầm nằm dưới chân núi Mantap làm cho địa điểm này (Punggye-ri – PV) không thể dùng được cho các vụ thử nghiệm hạt nhân trong tương lai”, các nhà khoa học thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (USTC) viết trong phần tóm tắt nghiên cứu của mình.

Khu vực thử nghiệm vũ khí hạt nhân Punggye-ri chỉ cách biên giới Trung Quốc chưa đầy 80km, trong những năm gần đây vì lo sợ ảnh hưởng của bụi phóng xạ, Bắc Kinh đã luôn phải thường xuyên quan sát ảnh hưởng của các vụ thử nghiệm vũ khí hạt nhân mà Bình Nhưỡng thực hiện trên địa điểm này.

Punggye-ri chụp từ vệ tinh, đã từng là địa điểm của 6 lần thử nghiệm vũ khí hạt nhân. (Ảnh: Getty)

Nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc USTC đã được tạp chí American Geophysical Union phản biện và nhận đăng. Tuy nhiên những tác giả chính của nghiên cứu này từ chối bình luận vì tính nhạy cảm của chủ đề nghiên cứu.

Nghiên cứu thứ hai được thực hiện bởi sự hợp tác của các nhà khoa học Hy Lạp, Séc và Trung Quốc, cũng được công bố trên cùng tạp chí với nghiên cứu thứ nhất, nghiên cứu này lấy số liệu từ cơ quan quản lý động đất Trung Quốc.

Căn cứ trên dữ liệu thu thập và bằng thực nghiệm trên mô hình, nghiên cứu thứ hai cũng chỉ ra rằng đã xảy ra việc núi Mantap bị lún xụt sau vụ thử nghiệm hạt nhân. Từ số liệu thay đổi của chiều cao núi Mantap, các nhà khoa học ước tính bên dưới chân ngọn núi này có các đường hầm với dung tích lên tới hàng triệu mét khối đất.

Trí Dũng