Các nhà phân tích cho rằng động thái này có động cơ chính trị nhiều hơn là mối lo ngại thực sự trước khả năng bùng phát dịch tả lợn.

Trung Quốc đã cấm nhập khẩu thịt lợn từ Đức trước thềm các cuộc đàm phán thương mại và đầu tư quan trọng, một động thái mà các nhà phân tích mô tả là một lời cảnh báo châu Âu không nên thách thức Bắc Kinh trong một loạt vấn đề, theo Financial Times.

Ngày 12/09, Bộ Nông nghiệp và Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho biết Trung Quốc sẽ ngừng chấp nhận thịt lợn và các sản phẩm liên quan từ Đức. Với lý do “bảo vệ ngành chăn nuôi và ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh”, sau khi Đức báo cáo trường hợp đầu tiên bị dịch tả lợn châu Phi.

Lệnh cấm được đưa ra chỉ hai ngày trước khi tổng bí thư Tập Cận Bình ​​thảo luận về các vấn đề thương mại trong một cuộc họp video với thủ tướng Đức Angela Merkel, chủ tịch Hội đồng châu Âu và Ủy ban châu Âu Charles Michel và Ursula von der Leyen hôm nay (14/9).

Các nhà phân tích cho biết lệnh cấm nhập khẩu liên quan nhiều đến các tính toán chính trị hơn là lo ngại về ngành chăn nuôi lợn của Trung Quốc. Zhuang Bo, nhà phân tích tại TS Lombard, cho biết: “Bắc Kinh muốn cảnh báo Berlin rằng chúng tôi có khả năng làm suy yếu các vị nếu các vị không lắng nghe chúng tôi”.

Đức đóng vai trò quan trọng trong các cuộc đàm phán đầu tư đang diễn ra với EU, mà Trung Quốc hy vọng có thể kết thúc vào cuối năm nay. Hồi tháng 6, EU cảnh báo có thể áp đặt những hạn chế mới đối với đầu tư của Trung Quốc vào châu Âu, trừ khi Bắc Kinh đồng ý thiết lập một sân chơi công bằng về thương mại và giảm bớt một loạt trở ngại cho các công ty châu Âu tại Trung Quốc.

Lệnh cấm nhập khẩu thịt lợn phản ánh mô hình “ngoại giao cưỡng chế”, trong đó Bắc Kinh áp đặt các hạn chế thương mại và đầu tư đối với các quốc gia mà họ có bất đồng ngoại giao.

Động thái này diễn ra ngay sau chuyến thăm châu Âu của ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị với sự tiếp đón nhiệt tình, đặc biệt là ở Berlin. Trong chuyến đi đó, ông Vương cố gắng thuyết phục các nhà lãnh đạo châu Âu công khai phản đối cách tiếp cận ngày càng đối đầu của Mỹ với Trung Quốc.

Bộ Nông nghiệp Đức cho biết họ đang đàm phán với chính phủ Trung Quốc, cố gắng thuyết phục nước này giảm quy mô lệnh cấm nhập khẩu và chỉ chặn thịt lợn được sản xuất tại các khu vực thực sự bị ảnh hưởng bởi dịch tả lợn. Tức là tương tự như một thỏa thuận đã được thực hiện trong EU.

Joachim Rukwied, chủ tịch hiệp hội nông dân Đức, nói với hãng thông tấn Đức DPA rằng nông dân Đức “rất lo ngại” về động thái của Trung Quốc, mà ông gọi là “quá đáng và không thể chấp nhận được”.

Lệnh cấm nhập khẩu sẽ giáng một đòn mạnh vào các nhà xuất khẩu thịt lợn của Đức, hiện đang phụ thuộc vào Trung Quốc với gần 2/3 hoạt động kinh doanh của họ.

Đức là nhà cung cấp sản phẩm thịt lợn lớn thứ ba của Trung Quốc sau Mỹ và Tây Ban Nha. Nhập khẩu thịt lợn của Trung Quốc từ Đức đã tăng hơn gấp đôi trong 4 tháng đầu năm nay so với cùng kỳ năm trước. Tính đến nửa đầu năm nay đã đạt 835 triệu euro, so với 1,2 tỷ euro của cả năm ngoái.

Tổng lượng nhập khẩu thịt lợn của Trung Quốc và giá thịt lợn đều tăng vọt do đàn lợn của nước này bị tàn phá bởi dịch tả lợn châu Phi trong hai năm qua. Sublime China Information (SCI), một công ty tư vấn, ước tính số lượng lợn của Trung Quốc đã giảm ít nhất một phần ba so với trước khi dịch tả châu Phi bùng phát tại đây năm 2018. Do đó, giá thịt lợn trung bình ở 22 thành phố lớn đã tăng hơn gấp đôi trong hai năm qua .

Một nhà phân tích tại SCI giấu tên cho biết: “Việc hạn chế nhập khẩu sẽ vừa ảnh hưởng đến các trang trại chăn nuôi lợn của Đức, vừa ảnh hưởng tới người tiêu dùng bình dân của Trung Quốc, vốn đang phải vật lộn với giá thịt lợn cao ngất trời”.

Thủ tướng Đức Angela Merkel đang chịu áp lực khi có thái độ quá thân thiện với chính quyền Bắc Kinh. Động thái “ngoại giao cưỡng chế” này từ Trung Quốc, đánh trực tiếp vào người nông dân Đức là một đòn cảnh tỉnh. Rằng chính quyền Bắc Kinh sẵn sàng trở mặt, kể cả với những bên được gọi là “đối tác thân thiện”.

Giáo sư Gordon Chang, chuyên gia về Trung Quốc tại Mỹ phát biểu trên Twitter:“Lệnh cấm của Trung Quốc  đối với thịt lợn Đức là một lời cảnh báo cho tất cả chúng ta. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc nghĩ rằng họ có thể khiến cả thế giới – kẻ thù, đối thủ, đối tác và bạn bè – phải phục tùng. Chúng ta phải chú ý đến những gì Bắc Kinh có thể làm tiếp theo”.