Gần đây, có nhiều video trên mạng cho thấy, người châu Phi ở thành phố Quảng Châu, Trung Quốc bị chủ nhà đuổi khỏi nơi ở, phải xét nghiệm virus Vũ Hán nhiều lần mà không được thông báo kết quả, bị mọi người xa lánh và phân biệt đối xử. Sự lan truyền nhanh chóng của các video này trên mạng xã hội ở châu Phi đã gây ra một cuộc nổi dậy hiếm hoi của người da màu chống lại Trung Quốc.

“Sự giận dữ vẫn còn có thể sờ thấy được”, Arnold Tsunga, Giám đốc chương trình khu vực châu Phi của Ủy ban luật sư quốc tế nói với tờ VICE News.

Vào ngày 10/4, ông Femi Gbajabiamila, người phát ngôn của Hạ viện Nigeria, đã triệu tập Đại sứ Trung Quốc Zhou Pingjian tới một cuộc họp tại thủ đô Abuja của Nigeria, nhằm phản đối việc người châu Phi tại thành phố Quảng Châu, Trung Quốc bị phân biệt đối xử trong đại dịch viêm phổi Vũ Hán.

Đây được cho là một động thái chưa từng có đối với một chính trị gia châu Phi, thường được cho là phụ thuộc vào Trung Quốc khi nước này trở thành nhà tài trợ và nhà đầu tư lớn nhất cho lục địa. Nhưng Gbajabiamila muốn cả thế giới nhìn thấy nó, vì vậy ông đã đăng video cuộc họp lên Twitter.

Đoạn video cho thấy ông Gbajabiamila thống trị cuộc họp và khiến người châu Phi trên khắp lục địa coi cuộc gặp gỡ là một bước ngoặt trong lịch sử quan hệ Trung Quốc – Châu Phi, đồng thời đã cất tiếng nói thay cho tất cả người châu Phi.

Bên cạnh đó, các nhà ngoại giao, bộ trưởng và các quan chức từ khắp lục địa, bao gồm cả Liên minh châu Phi đã đả kích Bắc Kinh phân biệt đối xử với người da màu trong đại dịch viêm phổi Vũ Hán. Đồng thời, trang nhất của tờ báo lớn nhất Kenya đặt tiêu đề “Người Kenya ở Trung Quốc: Hãy giải cứu chúng tôi khỏi địa ngục”, trong khi một thành viên quốc hội nước này kêu gọi các công dân Trung Quốc hãy rời khỏi Kenya ngay lập tức. Các đài truyền hình ở Uganda, Nam Phi và Nigeria cũng phát những video cho thấy người châu Phi bị đối xử phân biệt tại Trung Quốc.

Ngay khi sự phản đối của người dân châu Phi đối với Trung Quốc bắt đầu dâng lên thì gần như nó đã kết thúc ngay lập tức.

Chỉ là một ‘sự hiểu lầm’

Trung Quốc ban đầu không quan tâm trước phản ứng từ châu Phi, họ phủ nhận những thông tin phân biệt đối xử là một “sự hiểu lầm”. Nhưng khi điều này không có tác dụng, họ lại tung ra những động thái lớn hơn, gửi đại sứ của họ ở châu Phi tới các Bộ Ngoại giao trên khắp lục địa để dập tắt bất đồng chính kiến ​​và đảm bảo với các nhà lãnh đạo châu Phi rằng mọi thứ đều ổn.

Bên cạnh đó, Bắc Kinh tuyên bố rằng trên thực tế không hề có sự phân biệt chủng tộc với “người anh em châu Phi” ở Trung Quốc, đồng thời đổ lỗi cho Washington, cho rằng Mỹ muốn gây tổn hại mối quan hệ của Bắc Kinh với các nước châu Phi.

Chỉ trong vài giờ, cảm giác phẫn nộ từ các nhà lãnh đạo Châu Phi đã thay đổi đáng kể.

Ngoài ra, Bắc Kinh đã xây dựng mối quan hệ sâu sắc với các chính phủ và lãnh đạo trên khắp lục địa cũng như liên kết chặt chẽ với nhiều tổ chức truyền thông chính ở châu Phi. Điều này cho phép họ đưa ra các câu chuyện họ muốn kể mà không bị cản trở nhiều.

Tất cả là do tiền bạc

Châu Phi được cho là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc, và đã xây dựng mạng lưới đường bộ, đường sắt và viễn thông trên khắp lục địa trong hai thập niên qua. Chính phủ châu Phi cũng là một con nợ khổng lồ của Trung Quốc, với ước tính từ năm 2000 đến 2018, Trung Quốc đã cho hầu hết 50 quốc gia Châu Phi vay 152 tỷ USD.

Trong khi Trung Quốc nói rằng mối quan hệ giữa Trung Quốc và châu Phi là bình đẳng, thì Arnold Tsunga, Giám đốc chương trình khu vực châu Phi của Ủy ban luật sư quốc tế nói rằng: “Mối quan hệ đối tác giữa Trung Quốc và châu Phi được coi là con ngựa và người cưỡi ngựa chứ không phải là đối tác bình đẳng”.

“Các cuộc tấn công trơ ​​trẽn vào người gốc Phi ở Trung Quốc đã chứng minh rằng Trung Quốc là kẻ bắt nạt trong quan hệ đối tác này và một phần của nó được giải thích trên cơ sở sử dụng chính sách ngoại giao nợ để xiềng xích và bịt miệng các nhà lãnh đạo châu Phi và lấy đi tiếng nói của họ trong mối quan hệ”, Tsunga cho biết.

Theo VICE News
Thiện Lan dịch và biên tập