Trung Quốc đã khánh thành hàng không mẫu hạm tự chế tạo mang tên Sơn Đông, được bàn giao cho hải quân nước này và đi vào hoạt động hôm 17/12. Chủ tịch Tập Cận Bình đã tới căn cứ đảo Hải Nam ở Biển Đông chủ trì buổi lễ, theo ABC News ngày 18/12.

Tàu Sơn Đông được đặt theo tên một tỉnh của Trung Quốc. Đây là tàu sân bay thứ hai của hải quân nước này, và là chiếc hàng không mẫu hạm đầu tiên được Trung Quốc sản xuất nội địa.

Tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc là Liêu Ninh, cải tạo từ tàu lớp Kuznetsov của Ukraine được Bắc Kinh mua lại vào năm 1998. Tàu mất khoảng 13 tháng chạy thử trước khi gia nhập lực lượng nước này vào năm 2012, theo BBC. 

BBC thông tin hôm 18/12, tàu Sơn Đông có khả năng mang theo 36 máy bay chiến đấu so với Liêu Ninh vốn chỉ mang được 24 chiếc. Chiến hạm là phiên bản sửa đổi của thiết kế lớp Kuznetsov nhưng được lắp đặt radar kiểu mới có thể tìm kiếm toàn diện 360 độ. Tàu được nâng cấp hệ thống radar cũng như có boong tàu rộng để các tiêm kích cất và hạ cánh. Tàu có lượng giãn nước 65.000 tấn, dài 315,5m, rộng 75m, là tàu sân bay cỡ trung bình chạy bằng động lực thông thường; tốc độ lớn nhất 30 hải lý/h, thủy thủ đoàn và nhân viên không quân 1.190 người.

Con tàu này trước đây được gọi là Type 001A, từng đi qua eo biển Đài Loan để thực hiện các “thử nghiệm khoa học và huấn luyện thường xuyên”, và cũng từng đến Biển Đông để tham gia cuộc thử nghiệm và diễn tập ở khu vực, theo ABC.

Tàu Sơn Đông bắt đầu được đóng bởi Công ty đóng tàu Đại Liên ở tỉnh Liêu Ninh từ tháng 11/2013. Với bến tàu dài 700 mét, quân cảng này có thể phục vụ đồng thời nhiều tàu sân bay. Tổ hợp này cũng là nơi đặt căn cứ tàu ngầm hạt nhân Du Lâm (Yulin). Căn cứ tàu sân bay Liêu Ninh là Thanh Đảo trên vùng bờ biển phía đông.

Việc ông Tập tới dự lễ khai trương tàu Sơn Đông cho thấy nhà lãnh đạo coi chiến hạm này là một biểu tượng cho vị thế của Trung Quốc, Euan Graham, Giám đốc điều hành tổ chức La Trobe Asia, trao đổi với kênh ABC.

Dưới thời ông Tập, Trung Quốc đã có một quá trình hiện đại hóa đáng kể quân đội Trung Quốc, trong năm nay, lực lượng vũ trang nước này đã phô diễn sức mạnh của các tên lửa hạt nhân siêu thanh và vệ tinh laser chống tàu ngầm.

Theo ABC, dù tàu Sơn Đông đã có cải tiến so với tàu Liêu Ninh, nhưng các tàu sân bay của Trung Quốc vẫn tụt hậu so với Hoa Kỳ vốn hiện có 10 chiếc hàng không mẫu hạm đang hoạt động và đang lên kế hoạch chế tạo thêm 2 chiếc nữa.