Theo truyền thông nhà nước, Trung Quốc đang lên kế hoạch thay đổi luật pháp, cho phép đưa ra phán quyết trong các vụ tham nhũng, ngay cả khi nghi phạm không xuất hiện tại tòa án, trong thời điểm Bắc Kinh đang gia tăng áp lực đối với các quan chức tham nhũng đào tẩu trốn ra nước ngoài.

Trong 5 năm qua, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tuyên chiến với các quan chức ở tất cả các cấp của Đảng Cộng sản Trung Quốc mà đã đào tẩu ra nước ngoài, và cam kết rằng cuộc chiến phải tiếp tục cho đến khi không ai có thể nghĩ đến việc tham nhũng nữa.

Chiến dịch cũng đã lan rộng ra ngoài biên giới Trung Quốc để bắt lấy những kẻ tình nghi đã trốn khỏi đất nước, mặc dù nỗ lực này gặp trở ngại vì các quốc gia phương Tây lưỡng lự không muốn bàn giao nghi phạm cho một hệ thống chính quyền, mà ở đó họ có thể không được xét xử công bằng.

Một đề xuất thay đổi luật tố tụng hình sự được đệ trình lên Quốc hội Trung Quốc hôm thứ tư (24/04) sẽ tăng cường cuộc chiến chống tham nhũng ở nước ngoài, bằng cách cho phép các phán quyết được đưa ra trong các trường hợp nghi phạm vắng mặt.

Shen Chunyao, người đứng đầu cơ quan lập pháp, nói với Tân Hoa Xã rằng sự thay đổi này cho phép các công tố viên tiến hành vụ kiện nếu có nhiều bằng chứng và tội trạng rõ ràng chống lại nghi can đã đào tẩu, mặc dù nghi phạm có thể ở nước ngoài.

Trong các trường hợp “phán quyết mặc định” như vậy, một bản sao của trát hầu tòa sẽ phải được gửi cho bị cáo, ông Shen nói thêm.

Trung Quốc sẽ có nhiều động thái mạnh mẽ hơn trong việc truy nã các quan chức Đảng đã trốn ra nước ngoài. (Ảnh: Amicus International)
Trung Quốc sẽ có nhiều động thái mạnh mẽ hơn trong việc truy nã các quan chức Đảng đã trốn ra nước ngoài. (Ảnh: Amicus International)

Một hệ thống tương tự sẽ được sử dụng trong trường hợp bị cáo tử vong hoặc bị bệnh tâm thần, khiến cho họ không thích hợp để đưa ra xét xử, Tân Hoa Xã cho biết.

Vào tháng 10 năm 2017, gần 3.500 kẻ đào tẩu đã được trả về Trung Quốc từ hơn 90 quốc gia và khu vực khác nhau trên thế giới, cũng như tài sản trị giá 9,5 tỷ nhân dân tệ (1,50 tỷ đô la), Tân Hoa xã cho biết thêm.

Trung Quốc gây áp lực lên các nghi phạm đào tẩu ra nước ngoài bằng cách yêu cầu các thành viên trong gia đình liên lạc với họ và khuyến khích họ quay trở về, cũng như tiết lộ chi tiết cá nhân của các nghi phạm, kể cả địa chỉ của họ.

Những thay đổi được đề xuất đến ngay sau khi Trung Quốc thông qua một dự luật giám sát mới, và thiết lập một ủy ban mạnh mẽ chống đào tẩu ra nước ngoài để mở rộng cuộc chiến chống đào tẩu đối với tất cả các nhân viên nhà nước, cho dù họ có là quan chức Đảng hay không.

Các nhóm nhân quyền và chuyên gia pháp lý nói, hệ thống và luật mới này làm suy yếu sự bảo vệ quyền lợi đối với các nghi phạm, bằng cách sử dụng kỹ thuật giam giữ và thẩm vấn gây tranh cãi, có thể cho phép lạm dụng hoặc tra tấn.

Thanh Bình