Bắc Kinh đang ca ngợi ông Duterte vì đã thúc đẩy Chương trình nghị sự Biển Đông và hành động như một “mô hình làm mẫu” cho cả Việt Nam, Malaysia và Indonesia, theo Forbes.

Forbes nói rằng, Bắc Kinh không bao giờ thiếu những lời tử tế dành cho Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte khi nói đến việc ông hỗ trợ các kế hoạch biến Biển Đông thành biển của riêng Trung Quốc.

Bên cạnh những lời tốt đẹp dành cho Tổng thống Duterte, Trung Quốc đã chỉ trích các quốc gia khác trong khu vực vì đã không noi gương ông này.

Mới đây, tờ Thời báo Hoàn Cầu của Trung Quốc đã đăng tải một bài xã luận, mô tả ông Duterte là người “hòa bình”, “hợp tác” và “kiềm chế” trong các tranh chấp ở Biển Đông.

Tại sao ông Duterte vẫn kiên trì hành động một cách hòa bình, hợp tác và kiềm chế ở Biển Đông dù có một số chỉ trích trong nước và sự thúc giục của Hoa Kỳ? Hay có lẽ ông Duterte đã nhận thấy việc tìm kiếm sự hợp tác với Trung Quốc mang lại phần lớn lợi ích cho đất nước ông, Forbes nêu ra nghi vấn. 

Trung Quốc và Philippines đã đưa ra một tuyên bố chung vào năm 2018, trong đó họ nói, “Cả hai bên đồng ý thực hiện tự kiềm chế trong việc tiến hành các hoạt động ở Biển Đông sẽ làm phức tạp hoặc leo thang tranh chấp và ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định”.

Vấn đề là “hòa bình” và “ổn định” được đồng ý ở đây là để thỏa mãn cho các điều khoản của Bắc Kinh mà thôi. Vì Philippines đã đưa ra các phán quyết của trọng tài quốc tế rằng Trung Quốc không có quyền sở hữu lịch sử đối với vùng Biển Đông. Điều này có nghĩa là với bất kì “dự án chung” nào được thực hiện trong vùng biển tranh chấp, những gì thuộc về Philippines sẽ được phân chia một cách rõ ràng.

Tuy vậy, dường như việc kiềm chế chỉ đến từ phía Philippines. Ông Durterte đã đảo ngược quyết định trước của mình là giương cờ Philippines tại các đảo tranh chấp, mà làm theo lời khuyên “thân thiện” của Bắc Kinh.

Theo báo cáo của CNN, người dân Philippines tiếp tục hứng chịu những mất mát khi Trung Quốc khẳng định quyền kiểm soát với đảo Thị Tứ, hay phía Philippines gọi là đảo Pag-asa.

Trong một sự cố gần đây nhất, một chiếc tàu của Trung Quốc đã đánh chìm một chiếc thuyền của Philippines. Sự việc này đã được miêu tả như một “vụ va chạm” tại vùng biển phía tây của Philippines.

Thời báo Hoàn cầu nói “một số quốc gia có liên quan và ngay cả các quốc ra ngoài khu vực đã tỏ ra quá nhạy cảm với các hoạt động của Trung Quốc trên biển Đông”, và rằng “các quốc gia này nói quá lên về các quyết định của Trung Quốc, cáo buộc Trung Quốc bắt nạt, thậm chí gieo rắc sự bất đồng giữa các quốc gia trong khu vực để từ đó hưởng lợi”.

Forbes chỉ ra rằng, bài báo của Bắc Kinh đang ám chỉ Việt Nam, Indonesia và Malaysia – những quốc gia đang đối đầu thay vì thuận theo ý muốn thâu tóm biển Đông của Bắc Kinh.

Forbes kết luận: “Những quốc gia này đã làm tốt hơn trong việc bảo vệ lợi ích của họ, so với việc mà Duterte đã làm cho Philippines”.