Mỹ trừng phạt Iran thử tên lửa đạn đạo. Nhưng tại sao Trung Quốc lại chỉ trích?

Ngày 3/2, chính quyền ông Trump thông báo một lệnh trừng phạt mở rộng chống lại Iran. Đây là hành động đầu tiên sau khi Iran thử tên lửa đạn đạo tầm trung khiến Mỹ đưa nước này vào diện “theo dõi đặc biệt”.

Dư luận cho rằng Iran sẽ phản ứng tức giận về lệnh trừng phạt này. Nhưng lời chỉ trích Mỹ lại xuất phát từ một nơi khác: Trung Quốc.

Người phát ngôn Bộ ngoại giao Trung Quốc nói trong cuộc họp báo: “Chúng tôi nhất quán chống lại bất cứ lệnh trừng phạt đơn phương nào. Lệnh trừng phạt sẽ không giúp nâng cao niềm tin giữa các bên liên quan và sẽ không giúp giải quyết các vấn đề quốc tế”, theo USA Today.

Còn cơ quan ngôn luận của Trung Quốc, Tân Hoa Xã, nói rằng lệnh trừng phạt phủ bóng đen lên triển vọng giải quyết hòa bình về vấn đề hạt nhân của Iran và gọi đó là “quả bom hẹn giờ” cho hòa bình và ổn định ở Trung Đông.

Nguyên nhân Trung Quốc lớn tiếng chỉ trích Mỹ

Lý do vì lệnh trừng phạt không nhắm vào chính quyền Iran, mà hướng đến các tổ chức và cá nhân cụ thể đã trợ giúp chương trình tên lửa của nước này hoặc giúp Iran hỗ trợ các lực lượng quân đội trong khu vực – và Trung Quốc có tên trong đó, theo Vox.

Hai công ty và 3 cá nhân Trung Quốc đã bị đưa vào danh sách trừng phạt. Họ sẽ bị cấm làm ăn với các công ty Mỹ và không được sử dụng hệ thống tài chính ở Mỹ. Ngoài ra các công ty trên khắp thế giới sẽ bị Mỹ đưa vào danh sách đen nếu làm ăn với các công ty và cá nhân Trung Quốc này.

Theo US News, đây là các công ty và cá nhân có lịch sử bán các thiết bị và vũ khí cho các nước không có quyền mua bán hợp pháp vì các lệnh cấm quốc tế. Họ đã bán các nguyên liệu cho Iran và hỗ trợ chương trình tên lửa của nước này. Họ âm thầm giúp Iran kể từ khi lệnh cấm quốc tế khiến nước này không thể mua vũ khí chính thức trên thị trường.

Ngoài ra, Trung Quốc có mối quan hệ chặt chẽ với Iran về kinh tế và chính trị. Tháng 1/2016, ông Tập Cận Bình đã đến Iran trong chuyến thăm mà hai bên ca ngợi là “mang tính lịch sử”, ký kết một loạt các thỏa thuận nhằm xây dựng mối quan hệ kinh tế trị giá lên đến 600 tỷ USD trong 10 năm tới.

Một lý do khác khiến Trung Quốc lên tiếng phản đối là họ đang dè chừng các động thái của chính quyền ông Trump. Chính quyền mới của Tổng thống Donald Trump đã thể hiện một số tín hiệu về đường lối cứng rắn đối với Trung Quốc, đặc biệt là vấn đề Biển Đông.

Trước kia, dù có khác biệt với Trung Quốc, nhưng chính quyền Obama có nhiều nỗ lực hợp tác với Bắc Kinh, một phần để Trung Quốc phối hợp kiềm chế Iran trong vấn đề hạt nhân. Nhưng ngược lại, ông Trump coi Trung Quốc là một trong những đối thủ hàng đầu của Mỹ nên Bắc Kinh coi các biện pháp của ông có vẻ đe dọa hơn với họ.

Dương Minh

Xem thêm: