Ngày 26/12, báo Chosun Ilbo dẫn nguồn tin chính phủ Hàn Quốc cho biết, vệ tinh gián điệp của Mỹ đã chụp được hình ảnh những tàu lớn của Trung Quốc và Triều Tiên đang buôn bán trái phép dầu ở vùng biển phía Tây, khu vực gần Trung Quốc hơn so với Hàn Quốc.

Các hình ảnh vệ tinh thậm chí còn hiển thị tên của những con tàu này. “Chúng ta cần tập trung vào việc thương mại bất hợp pháp đã bắt đầu sau khi nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hồi tháng 9 đã hạn chế Triều Tiên nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ tinh chế”, một nguồn tin của chính phủ cho hay.

Theo đó các tàu Trung Quốc bị phát hiện bán dầu cho tàu Triều Tiên khoảng 30 lần kể từ tháng 10/2017.

Theo Chosun, Bộ Tài chính Mỹ đưa 6 công ty vận chuyển và thương mại Triều Tiên cùng với 20 tàu vào danh sách trừng phạt ngày 21/11, sau khi công bố hình ảnh vệ tinh chụp ngày 19/10 của tàu tên Ryesonggang 1 có kết nối với tàu Trung Quốc. Theo Bộ tài chính Mỹ, các tàu này buôn bán trái phép dầu trực triếp để vượt qua lệnh trừng phạt.

Một trạm xăng ở Triều Tiên. (Ảnh: Getty)
Một trạm xăng ở Triều Tiên. (Ảnh: Getty)

Việc buôn bán từ tàu sang tàu ở vùng biển tự do cũng bị cấm đối với Triều Tiên trong Nghị quyết 237 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, song rất khó phát hiện các hoạt động vi phạm trừ khi Trung Quốc quyết liệt loại bỏ tình trạng buôn lậu.

Chosun Ilbo nhấn mạnh rằng bất kỳ lệnh cấm vận dầu nào liên quan đến Bình Nhưỡng trong bối cảnh căng thẳng leo cao cũng có thể như “muối bỏ bể”, chừng nào việc buôn bán dầu trái phép vẫn được tiếp tục.

Trong một động thái liên quan, Reuters đưa tin, theo số liệu thống kê mà Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố trong tháng 11 cho thấy, Bắc Kinh không hề xuất sang Triều Tiên một giọt dầu nào, bao gồm cả sản phẩm từ dầu mỏ. Trung Quốc cũng không nhập khẩu khoáng sản, than đá và chì từ Triều Tiên trong tháng 11.

Công nhân tại điểm tập kết than, nhập khẩu từ Triều Tiên, ở thành phố Đan Đông, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc, tháng 12/2010 (Ảnh: Reuters).
Công nhân tại điểm tập kết than, nhập khẩu từ Triều Tiên, ở thành phố Đan Đông, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc, tháng 12/2010 (Ảnh: Reuters).

Ngoài ra, sản lượng ngô Trung Quốc xuất khẩu sang Triều Tiên cũng sụt giảm mạnh trong tháng 11, giảm tới 82% và là mức thấp nhất kể từ đầu năm nay. Sản lượng gạo xuất khẩu giảm 64%, còn 672 tấn.

Đây được đánh giá động thái mạnh tay nhất của chính quyền Bắc Kinh từ trước đến nay. Năm 2003, Trung Quốc chỉ ngừng xuất dầu sang Triều Tiên trong 3 ngày, để phản đối việc Bình Nhưỡng phóng tên lửa rơi xuống khu vực nằm giữa bán đảo Triều Tiên và Nhật Bản.

Tuần trước, Hội đồng Bảo an LHQ đã đưa ra lệnh trừng phạt Triều Tiên nhằm đáp trả chương trình tên lửa hạt nhân của Bình Nhưỡng. Nghị quyết mới cấm gần 90% các sản phẩm dầu mỏ tinh chế xuất khẩu sang Triều Tiên bằng việc đặt ra một mức trần 500.000 thùng/năm, đồng thời yêu cầu cho hồi hương các lao động Triều Tiên ở nước ngoài trong vòng 12 tháng.

Triều Tiên đang lách qua khe cửa hẹp trừng phạt bằng buôn bán dầu trái phép trên biển với Trung Quốc?
Phiên bỏ phiếu nghị quyết về Triều Tiên của Hội đồng Bảo an LHQ. (Ảnh: Getty)

Đánh giá lệnh trừng phạt của Hội đồng Bảo an LHQ, một số chuyên gia cho rằng nó có thể đem lại tác động sâu rộng đến nền kinh tế quốc gia Đông Bắc Á Triều Tiên, trong khi đó, số khác lại lo ngại khả năng Bình Nhưỡng đã tự chuẩn bị để đối phó với việc siết chặt trừng phạt từ cộng đồng quốc tế. Nhiều bằng chứng cũng cho thấy Triều Tiên không thiếu hụt nguồn xăng dầu như người ta vẫn nghĩ.

Việc buôn bán trái phép dầu trên biển giữa Triều Tiên và Trung Quốc có thể là khe cửa hẹp để chính quyền Bình Nhưỡng lách qua các lệnh trừng phạt hiện nay.

Thùy Linh