Trong buổi họp báo thường kỳ vào ngày 17/3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên đã có những phát ngôn mạnh mẽ chỉ trích Mỹ – Nhật ngay trước thềm đàm phán Mỹ – Trung ở Alaska.

Theo ghi chép nội dung cuộc họp, phóng viên tờ China Review News đã đặt câu hỏi cho ông Triệu trong họp báo về việc Hoa Kỳ và Nhật Bản đã đưa ra một tuyên bố chung sau khi tổ chức Ủy ban Tham vấn An ninh “2 + 2” vào ngày 16/3, nói rằng hành vi của Trung Quốc không phù hợp với trật tự quốc tế hiện có, gây ra những thách thức cho cộng đồng quốc tế.

Triệu Lập Kiên đã trả lời rằng Tuyên bố chung Mỹ-Nhật tấn công ác ý vào chính sách đối ngoại của Trung Quốc, can thiệp rõ ràng vào các vấn đề đối nội của Trung Quốc và cố gắng làm tổn hại lợi ích của Trung Quốc. 

Ông Triệu khẳng định hai nước thông đồng can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc và có ác ý với Trung Quốc. Và rằng Hoa Kỳ, Nhật Bản đang mắc kẹt trong tâm lý Chiến tranh Lạnh, cố tình tìm kiếm sự đối đầu trong khối và cố gắng hình thành một vòng kết nối chống Trung Quốc. Đồng thời ông Triệu kết tội liên minh Mỹ-Nhật phá hoại hòa bình và ổn định của khu vực.

Triệu Lập Kiên dùng những ngôn từ rất mạnh mẽ để “mắng nhiếc” Nhật Bản: “…Nhật Bản với mục đích ích kỷ là ngăn cản sự hồi sinh của Trung Quốc, sẵn sàng hành động như một chư hầu chiến lược của Hoa Kỳ, đi xa đến mức phá vỡ niềm tin, làm tổn hại quan hệ với Trung Quốc, mời sói vào nhà và phản bội lợi ích chung của cả vùng. Hành vi đê hèn như vậy thật không được lòng dân”.

Một lần nữa ngoại giao “chiến lang” của các nhà ngoại giao Trung Quốc được làm nổi bật bằng những ngôn từ không thường xuất hiện trong công tác ngoại giao của các quốc gia khác trên thế giới.

Trong buổi họp báo, ông Triệu cũng đã tận dụng cơ hội thể hiện sự “trên cơ” trước buổi đàm phán Mỹ – Trung được lên lịch trong thời gian tới tại Alaska – một địa điểm trung gian giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc (điều mà ông Trump đã trách cứ chính quyền Biden rằng ông sẽ không bao giờ làm vậy, mà sẽ bắt Trung Quốc đến Washington để gặp).

Ông Triệu nói: “Đối thoại chiến lược cấp cao Trung – Mỹ là cuộc gặp cấp cao đầu tiên giữa Trung Quốc và Mỹ kể từ cuộc điện đàm giữa hai nguyên thủ diễn ra vào đêm giao thừa, và cũng là cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên giữa hai bên kể từ khi chính quyền mới của Hoa Kỳ lên cầm quyền. Việc Trung Quốc đồng ý gặp Mỹ theo lời mời của nước này thể hiện thiện chí và sự chân thành của chúng tôi trong việc nối lại đối thoại và trao đổi, cải thiện và phát triển quan hệ Trung – Mỹ….”.

Như vậy ông đã gián tiếp tiết lộ Mỹ liên hệ với Trung Quốc để gặp mặt đàm phán trước, và Trung Quốc đã đồng ý lời mời, thể hiện thiện chí.