Tổng thống Trump nói về Trung Quốc: “Tôi coi họ như một người bạn” và lưu ý rằng ông có “sự tôn trọng to lớn” đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng ông cũng nói rằng Mỹ có “thâm hụt thương mại lớn nhất so với bất kỳ nước nào trong lịch sử thế giới của chúng ta”, theo Fox News.

Tổng thống Trump đã ký bản ghi nhớ nhắm vào mức thuế xuất “bảo hộ” mới và “hạn chế đầu tư” chống lại Trung Quốc vào hôm thứ Năm (22/3), thúc đẩy mối quan hệ thương mại “đối ứng” với quốc gia này.

Cùng với sự tham gia của Phó Tổng thống Mike Pence, Thư ký Thương mại Wilbur Ross, Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Robert Lighthizer, và Giám đốc điều hành của Lockheed Martin, Marillyn Hewson,Tổng thống Trump đã công bố các biện pháp trên từ Nhà Trắng.

Một quan chức chính quyền nói với Fox News rằng các thuế quan có thể lên đến 30 – 50 tỷ USD hoặc hơn nữa, không nhằm để “trừng phạt” Trung Quốc mà chỉ nhằm mục đích “phục hồi thiệt hại” từ những hành vi thương mại không lành mạnh của Trung Quốc.

Mặt khác, các hạn chế đầu tư này sẽ ngăn chặn những nỗ lực của Trung Quốc muốn “nắm bắt các doanh nghiệp công nghệ trong tương lai”. Viên chức này nói với Fox News rằng các hoạt động của Trung Quốc trong việc tiếp quản các công ty công nghệ quốc tế, bao gồm cả các công ty ở Mỹ, đã làm bóp méo thị trường và phá hủy chu trình đổi mới.

Tổng thống Trump nói: “Nó nằm ngoài tầm kiểm soát. Chúng tôi có một vụ trộm cắp tài sản trí tuệ trầm trọng đang diễn ra”, ông cũng nhấn mạnh “những tập quán thương mại không công bằng” hiện đang tồn tại với Trung Quốc.

“Tôi đã nói chuyện với chủ tịch Tập, tôi đã nói chuyện với các đại diện của Trung Quốc, và tôi đã yêu cầu họ giảm bớt 100 tỷ USD thâm hụt thương mại ngay lập tức. Chúng tôi phải làm điều đó”.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. (Ảnh: SCMP)

Tháng 8 năm ngoái, Tổng thống Trump đã chỉ thị cho luật sư Lighthizer, Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, xem xét điều tra về luật pháp, chính sách và tập quán của Trung Quốc, mà có thể gây tổn hại đến quyền sở hữu trí tuệ, sự đổi mới hoặc phát triển công nghệ của Mỹ. Ông Lighthizer đã xác định rằng một cuộc điều tra đã được bảo đảm và đã được bắt đầu theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974.

Hôm thứ Năm (22/3), theo thông cáo của Tổng thống Trump, ông Lighthizer cho biết “công nghệ là xương sống cho tương lai của nền kinh tế Mỹ”.

Tổng thống nói rằng ông hy vọng có được một mối quan hệ “đối ứng” với Trung Quốc.

Tổng thống Trump nói: “Từ ngữ mà tôi muốn sử dụng là đối ứng. Khi họ tính thuế 25% cho một chiếc ô tô nhập vào Trung Quốc, còn chúng tôi tính phí 2% cho chiếc xe của họ nhập vào Mỹ, điều đó là không tốt. Đó là cách Trung Quốc xây dựng lại chính mình”.

Tổng thống đã nhắc đến thuế thép và nhôm mà ông đã cắt giảm hồi đầu tháng này, nhưng nói rằng “mọi quốc gia đều muốn đàm phán”.

“Có thể trong mọi trường hợp, chúng tôi sẽ kết thúc đàm phán một thoả thuận. Chúng ta sẽ thấy chúng ta ở đâu,” Tổng thống Trump nói. “Chúng ta đang ở giữa các cuộc đàm phán rất lớn và rất tích cực, tích cực đối với Hoa Kỳ và thực sự cũng là rất tích cực cho các nước khác”.

Tổng thống Trump nói thêm rằng các nước “mỉm cười” sẽ “đồng ý với chúng tôi”.

“Một nụ cười nhỏ trên gương mặt của họ. Và nụ cười là, “Tôi không thể tin rằng chúng ta đã có thể tận dụng lợi thế của Hoa Kỳ trong một thời gian dài”, Tổng thống Trump nói. “Nhưng thời kỳ đó đã qua rồi”.

Một quan chức của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ nói với Fox News rằng họ đã “suy nghĩ rất nhiều” về việc Trung Quốc có thể phản ứng như thế nào với các thuế quan này và phản ứng tiềm ẩn có thể có với Hoa Kỳ. “Không đơn giản để nói rằng nó là một trò chơi sẽ kết thúc đơn giản”, một quan chức cho biết.

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố vào hôm thứ Năm, Trung Quốc sẽ không ngồi yên để thấy các quyền hợp pháp bị xâm hại và phải có mọi biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ quyền hợp pháp của mình. Các quan chức Trung Quốc đã báo hiệu rằng họ sẽ đáp lại bằng các biện pháp trả đũa tương tự, theo Business Insider.

Các báo cáo cho thấy Trung Quốc sẽ áp đặt thuế quan vào xuất khẩu của Hoa Kỳ đối với các sản phẩm nông nghiệp lớn như lúa miến, đậu nành và lợn. Hơn một nửa số đậu nành và cây lúa miến xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc.

Như một phần của thông cáo này, Tổng thống Trump cũng tuyên bố rằng Hoa Kỳ sẽ đệ đơn khiếu nại chống lại Trung Quốc với Tổ chức Thương mại Thế giới. Ông nói: “Nếu họ buộc tội chúng tôi, chúng tôi sẽ buộc tội họ điều tương tự, đó là cách nó được thực hiện”.

Minh Đức