Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ca ngợi người dân Bolivia vì khiến nhà lãnh đạo xã hội chủ nghĩa Evo Morales phải từ chức, theo The BL.

Trong một tuyên bố được Nhà Trắng công bố hôm 11/11, Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng việc ông Morales phải từ chức sau gần 14 năm nắm quyền cho thấy “khoảnh khắc quan trọng đối với nền dân chủ ở Tây bán cầu”.

Ông Morales là người đứng đầu đảng Phong trào vì Chủ nghĩa xã hội (MAS), giữ chức Tổng thống Bolivia suốt 3 nhiệm kỳ từ năm 2006  đến năm 2019.

Người dân Bolivia đã tiến hành 3 tuần biểu tình dữ dội, lên án ông Morales gian lận trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 20/10. Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS) cũng đã xác nhận tình trạng gian lận trong cuộc bầu cử ở Bolivia và chỉ ra những điều bất thường. Sau khi mất đi sự hỗ trợ của cảnh sát và quân đội, ông Morales đã từ chức vào ngày 10/11.

Tổng thống Evo Morales phát biểu trong cuộc họp báo ngày 10/11/2019 ở La Paz, Bolivia (ảnh: APG/Getty).

Trong tuyên bố một ngày sau đó, Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng nhà lãnh đạo cánh tả Morales đã cố gắng “vượt trên Hiến pháp Bolivia và ý chí của người dân”.

Thật vậy, Hiến pháp Bolivia quy định tổng thống chỉ được phép làm tối đa 3 nhiệm kỳ. Ông Morales đã cố gắng thay đổi Hiến pháp để ra tranh cử nhiệm kỳ thứ 4 vào năm 2019. Ban đầu, kế hoạch của ông Morales thất bại vì đa số phiếu đã phản đối việc thay đổi Hiến pháp. Tuy nhiên, ông này kiện lên Toà án Hiến pháp, sau đó tiếp tục tranh cử, và tuyên bố tái đắc cử nhiệm kỳ thứ 4 (2019-2025).

Theo The BL, trong các nhiệm kỳ của mình, ông Morales đã quốc hữu hóa các nguồn khí đốt tự nhiên của Bolivia, cho phép ông này có tài chính để thực hiện các khoản trợ cấp và tăng chi tiêu công. Tuy nhiên, khi giá dầu khí sụt giảm đã khiến nguồn thu của chính quyền Morales sụt giảm, các chính sách trợ cấp lâm vào khó khăn, đói nghèo gia tăng, tình trạng bất bình của người dân gia tăng.

Trong những năm gần đây, các tổ chức quốc tế như Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) và Tổ chức Ân xá Quốc tế đã tố cáo tình trạng vi phạm nhân quyền của ông Morales, nhấn mạnh rằng nhà lãnh đạo cánh tả đã tạo ra một “môi trường thù địch cho những người bảo vệ nhân quyền”.

Câu chuyện tương tự cũng đã diễn ra tại Venezuela. Tuy nhiên, khác với Bolivia, các cuộc biểu tình quy mô lớn của người dân trong những năm gần đây không khiến Tổng thống Nicolas Maduro từ bỏ quyền lực. Dù Quốc hội Venezuela lên án tình trạng gian lận bầu cử, và đã bác bỏ tính hợp pháp của ông Maduro trong nhiệm kỳ 2019-2025, nhưng ông này vẫn tiếp tục bám quyền lực với sự hỗ trợ của quân đội và các đồng minh quan trọng như Cuba, Nga và Trung Quốc.