Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đang mong đợi Trung Quốc sẽ công bằng trên Biển Đông khi ông bày tỏ sự lạc quan rằng người Philippines cuối cùng sẽ xem Bắc Kinh là một “láng giềng tốt”.

Ông Duterte trước đây đã bị người dân Phillipines lên án vì không đủ cứng rắn trong việc khẳng định chủ quyền biển đảo của đất nước. Ông cho biết Philippines và Trung Quốc đã đồng ý thảo luận về tranh chấp trong một dịp khác, vì Bắc Kinh hiện đang phải đối phó với nhiều vấn đề liên quan đến các mối quan hệ song phương, theo Philstar. 

“Chúng tôi sẽ cho họ (Trung Quốc) đủ thời gian để sắp xếp mọi việc và tôi chắc chắn rằng cuối cùng, Trung Quốc sẽ ngay thẳng và sự công bằng sẽ được thực hiện”, Tổng thống nói. 

“Tôi không thể nói hay giải thích về những điều đó bây giờ, mọi thứ vẫn còn là kế hoạch. Nhưng trong những ngày tới, chúng ta sẽ nhận ra rằng Trung Quốc, sau tất cả, thực sự là một người hàng xóm tốt”, ông nói thêm.

Tổng thống Duterte cho biết hai nước đang thảo luận về một “nỗ lực phối hợp” để “triển khai” nhưng không giải thích chi tiết. Tổng thống trước đây cho biết ông đã mở một cuộc thăm dò với Trung Quốc về vấn đề Biển Đông, thậm chí còn đề xuất rằng hai nước sẽ áp dụng thỏa thuận chia sẻ theo tỉ lệ ’60-40′.

Duterte
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Việt Nam tháng 11/2017. (Ảnh: Philstar)

Trung Quốc tự mình tuyên bố nắm chủ quyền khoảng 90% Biển Đông, thực chất, Trung Quốc đang cố gắng tranh chấp chủ quyền với Philippines, Việt Nam, Malaysia, Brunei và Đài Loan. Vào năm 2016, một tòa án trọng tài ở Hague đã phán quyết rằng tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc không có cơ sở pháp lý nào, nhưng Bắc Kinh từ chối công nhận phán quyết này. 

Trung Quốc đã xây dựng các công trình, bao gồm các cơ sở quân sự trên các khu vực Bãi Chữ Thập, Đá Vành Khăn, Đá Subi, Đá Gaven, Đá Tư Nghĩa (Hughes), Gạc Ma và Đá Châu Viên (Calderon). Đảo Palawan cũng đang được Philippines tuyên bố chủ quyền.

Mặc dù nỗ lực của ông Duterte để miêu tả Trung Quốc như một người bạn của Philippines, đa số người dân Philippines nghĩ rằng Bắc Kinh không được phép quân sự hóa các khu vực tranh chấp. 

8 trong số 10 người Philippines, tương đương 81%, cho rằng chính phủ không nên “cho phép Trung Quốc xây dựng các cơ sở hạ tầng và hiện diện quân sự” ở các khu vực được Philippines tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. 

Tổng thống đã nhiều lần nói rằng, việc nhấn mạnh vào chủ quyền biển đảo của Philippines sẽ tạo ra “rắc rối”, và rằng một cuộc chiến tranh với Trung Quốc sẽ chỉ dẫn đến một “vụ thảm sát” của các binh sĩ Philippines. 

Các quan chức không cho rằng Tổng thống Duterte đã từ bỏ việc khẳng định chủ quyền của Philippines, và rằng Tổng thống chỉ đang cố gắng giải quyết việc này theo cách hài hòa hơn. Những người này nhấn mạnh rằng Tổng thống Duterte sẽ không từ bỏ dù chỉ một cm lãnh thổ của Philippines.

Minh Đức