Tổng thống Rodrigo Duterte hôm thứ Tư (14/11) đã hỏi Trung Quốc rằng Bắc Kinh muốn Bộ Quy tắc ứng xử (COC) trên Biển Đông cần quy định những gì, theo CNN Philippines.

Phát biểu với các phóng viên trước hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Trung Quốc tại Singapore, ông Duterte nói rằng COC phải được ký “bằng mọi giá”.

“Vì hiệp định [phòng thủ chung của Philppines với Mỹ], tôi xin nói với Trung Quốc rằng đó là lý do mà chúng ta phải ký COC bằng mọi giá”, ông Duterte nói. “Vì các vị đang ở đó, các vị đang sở hữu, chiếm đóng nó. Nên [các vị] hãy bảo cho chúng tôi biết chúng ta nên tiến hành thế nào, và cần có cách ứng xử thế nào”.

Không lâu sau khi nhậm chức vào tháng 6/2016, Tổng thống Philippines Duterte đã quay lưng với mối quan hệ đồng minh hàng thập kỷ với Hoa Kỳ để xây dựng mối quan hệ ấm cúng hơn với Trung Quốc. Quyết định này được đưa ra sau khi ông Duterte bị Mỹ và các nước phương Tây lên án gay gắt vì cuộc càn quét ma túy đẫm máu khiến hàng ngàn người bị giết hại ngoài vòng pháp luật.

Trong chuyến thăm Trung Quốc vào tháng 10/2016, Tổng thống Duterte nói phán quyết của tòa án quốc tế La Hay về Biển Đông “chỉ là một mảnh giấy”, dù đây là một chiến thắng theo đơn kiện của Philippines, từ đó bác bỏ cơ sở pháp lý cho tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc tại vùng biển.

Cũng hôm thứ Tư, các nhà lãnh đạo Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã bày tỏ mối quan ngại về các vấn đề liên quan đến Biển Đông, khi Trung Quốc tiếp tục xây dựng phi pháp tại khu vực này, theo Nikkei.

Singapore, quốc gia đảm nhận chức chủ tịch ASEAN năm 2018, đã phát hành một bản tuyên bố về hội nghị thượng đỉnh diễn ra trước đó. Theo NHK, tuyên bố cho biết các nhà lãnh đạo ASEAN đã ghi nhận một số mối quan ngại liên quan đến hoạt động cải tạo đất ở Biển Đông. Đây là một khác biệt đáng chú ý, vì bản tuyên bố của chủ tịch ASEAN năm ngoái (Philippines) không có từ “mối quan ngại”. Dù vậy, tuyên bố của ASEAN năm nay cũng không đề cập trực tiếp đến hoạt động xây dựng phi pháp của Trung Quốc trên Biển Đông.

Thu Phương