Theo Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, Triều Tiên đã bày tỏ cam kết “phi hạt nhân hóa hoàn toàn” bán đảo Triều Tiên và không tìm kiếm các điều kiện tiên quyết nào, trước đó Hoa Kỳ đã tuyên bố sẽ duy trì “áp lực tối đa” đối với Bình Nhưỡng, theo Reuters.

Ông Moon nói rằng các hội nghị thượng đỉnh giữa Hàn – Triều và Mỹ – Triều sẽ dễ dàng đạt được các thỏa thuận lớn về vấn đề phi hạt nhân hóa, thiết lập một chế độ hòa bình và bình thường hóa quan hệ giữa hai miền Triều Tiên và Hoa Kỳ.

“Tôi không nghĩ rằng vấn đề phi hạt nhân hoá có ý nghĩa khác nhau đối với hai nước. Triều Tiên đang thể hiện sự sẵn sàng giải trừ hạt nhân hoàn toàn”, ông Moon nói trong một bữa ăn trưa với giám đốc điều hành của các công ty truyền thông Hàn Quốc.

“Họ không kèm theo bất kỳ điều kiện nào mà Hoa Kỳ không thể chấp nhận, chẳng hạn như việc rút quân Mỹ khỏi Hàn Quốc. Tất cả những gì họ đang nói đến là việc chấm dứt các chính sách thù địch chống lại Triều Tiên, tiếp theo là đảm bảo an ninh”.

Trước sự lên án và các lệnh trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Triều Tiên biện minh rằng các chương trình hạt nhân và tên lửa của mình là điều cần thiết để chống lại sự thù địch của Hoa Kỳ. Mỹ có 28.500 quân đóng tại Hàn Quốc, như một di sản của Chiến tranh Triều Tiên 1950-53.

Triều Tiên đã nói từ nhiều năm trước rằng họ có thể cân nhắc từ bỏ kho vũ khí hạt nhân của mình nếu Hoa Kỳ rút quân khỏi Hàn Quốc và gỡ bỏ hệ thống phòng thủ tên lửa đặt tại Hàn Quốc và Nhật Bản.

Mỹ hoàn tất việc lắp đặt hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD ở Hàn Quốc
Mỹ hoàn tất việc lắp đặt hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD ở Hàn Quốc hôm 7/9/2017. (Ảnh: Reuters)

Vào thứ Tư (18/4) Hàn Quốc đã tuyên bố rằng họ đang cân nhắc cách thức để thay đổi một Hiệp ước đình chiến kéo dài hàng thập kỷ với Triều Tiên bằng một Hiệp định hòa bình khi họ chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh liên Triều vào tháng này.

Triều Tiên và Hàn Quốc vẫn đang trong tình trạng chiến tranh vì cuộc xung đột 1950-53 kết thúc bằng một vụ ngừng bắn chứ không phải là một hiệp định hòa bình.

Tổng thống Moon cho biết ông đã nhìn thấy khả năng có một thỏa thuận hòa bình, hoặc thậm chí viện trợ quốc tế cho nền kinh tế của Triều Tiên, nếu họ phi hạt nhân hóa.

Nhưng ông cũng nói rằng hội nghị thượng đỉnh liên Triều đã “có nhiều trở ngại”, trong đó hai nước Triều Tiên không thể có tiến bộ riêng biệt với hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều và không thể đạt được thỏa thuận vượt quá các biện pháp trừng phạt quốc tế.

Ông Moon nói: “Đầu tiên, hội nghị thượng đỉnh liên Triều phải tạo ra một khởi đầu tốt đẹp, và cuộc đối thoại giữa hai miền Triều Tiên có thể sẽ tiếp tục sau khi chúng ta thấy kết quả của hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều”.

Giám đốc CIA Mike Pompeo đã đến thăm Triều Tiên tuần trước và gặp lãnh đạo Kim Jong Un, người mà ông đã thành lập một “mối quan hệ tốt đẹp”, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm thứ Tư, trước khi hội nghị thượng đỉnh dự kiến ​​vào tháng 5 hoặc tháng 6.

Tổng thống Trump cũng cho biết ông hy vọng hội nghị thượng đỉnh sẽ thành công, nhưng cảnh báo ông sẽ có thể huỷ bỏ nếu ông thấy rằng nó không hiệu quả.

Tổng thống Trump trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Nhật Shinzo Abe cho biết, sẽ tiếp tục chiến dịch duy trì “áp lực tối đa” đối với Triều Tiên cho đến khi Bình Nhưỡng bỏ vũ khí hạt nhân.

Tổng thống Trump: “Nếu tôi nghĩ rằng đó là một cuộc họp không hiệu quả, chúng tôi sẽ không đi nữa”. (Ảnh: Twitter)

Đại sứ giải trừ quân bị Hoa Kỳ, Robert Wood, phát biểu tại một cuộc họp báo ở Geneva hôm thứ Năm (19/4) trước một cuộc họp kéo dài hai tuần về Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân: “Hoa Kỳ vẫn cam kết thực hiện việc giải phóng hạt nhân hóa học hoàn toàn, có thể kiểm chứng được và không thể đảo ngược được của Triều Tiên”.

“Về chiến dịch gây áp lực, những điều mà chúng tôi rất quan tâm đang được duy trì, có nghĩa là thực thi các biện pháp trừng phạt, đảm bảo rằng Triều Tiên không thể tiếp cận được các quỹ hỗ trợ để tiếp tục phát triển các chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của họ”. 

Triều Tiên phải cho thấy rằng họ “nghiêm túc về việc loại bỏ chương trình vũ khí hạt nhân” và đưa ra “các bước cụ thể”, ông Wood nói thêm rằng: “Nhưng chúng ta đã đi được một chặng đường dài”.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Hoa Xuân Oánh nói với một cuộc họp báo tại Bắc Kinh rằng Trung Quốc ủng hộ chấm dứt tình trạng chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên.

Bà nói: “Trung Quốc ủng hộ chấm dứt tình trạng chiến tranh trên bán đảo vào một ngày sớm nhất. Là một bên tham gia vào vấn đề bán đảo, Trung Quốc sẵn sàng đóng một vai trò tích cực”.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh. (Ảnh: The Himalayan Times)

Trước khi hội nghị thượng đỉnh diễn ra vào tuần tới, Seoul và Bình Nhưỡng cũng sẽ hoàn thành việc lắp đặt đường dây nóng điện thoại giữa hai nhà lãnh đạo vào thứ Sáu (20/4), kết nối trực tiếp Nhà Xanh của Tổng thống Hàn Quốc và Ủy ban các vấn đề quốc gia của miền Triều Tiên.

6 quan chức cấp cao của Hàn Quốc sẽ đi cùng ông Moon tham dự cuộc họp thượng đỉnh, trong đó có Chánh văn phòng nội các, Giám đốc cơ quan tình báo, Cố vấn an ninh quốc gia và thống nhất, Bộ trưởng quốc phòng và Ngoại trưởng, phát ngôn viên cho biết.

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in trong một cuộc họp với Thủ tướng Việt Nam tại Văn phòng Chính phủ tại Hà Nội, ngày 23/3/2018. (Ảnh: Reuters)

Trong khi đó, Triều Tiên sẽ tổ chức một cuộc họp toàn thể của Ủy ban trung ương đảng cầm quyền vào thứ Sáu (20/4), phương tiện truyền thông nhà nước KCNA cho biết hôm thứ Năm.

Cuộc họp được triệu tập để thảo luận và quyết định “các vấn đề chính sách của một giai đoạn mới” để đáp ứng nhu cầu của “giai đoạn lịch sử quan trọng” hiện tại, KCNA cho biết.

Minh Đức