Tóm tắt bài viết

  • Tổng thống Đài Loan bà Thái Anh Văn kêu gọi thế giới giúp Đài Loan “kiềm chế Trung Quốc” trong một cuộc phỏng vấn với Agence-France Presse (AFP) hôm 25/6, cảnh báo rằng “dân chủ, tự do và tự do kinh doanh” của thế giới đang bị Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) phương hại.
  • Hôm thứ Ba (26/6), bà nhắc lại những cảnh báo này lần nữa trong một bài phát biểu. Động thái này ngay lập tức kích khởi phản cứng cực kỳ gay gắt từ Bắc Kinh. Bộ Ngoại giao Trung Quốc, giới chức cấp cao, và các kênh tuyên truyền của chính quyền Đại Lục đồng loạt bác bỏ "phát biểu kích động" của bà Thái, khăng khăng rằng bà đang ngầm ý thúc đẩy xã hội tự do mà Đài Loan luôn tự cho mình là một quốc gia độc lập.
  • Trung Quốc luôn xem Đài Loan là một tỉnh nổi loạn và không thừa nhận chủ quyền của quốc đảo này. Dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch ĐCSTQ Tập Cận Bình, Bắc Kinh ngày càng hung hăng đe doạ quân sự nếu Đài Loan không khuất phục sự bạo ngược của Bắc Kinh.

Tổng thống Đài Loan bà Thái Anh Văn nói trong cuộc phỏng vấn với AFP hôm 25/6: “Chúng ta cần hợp tác để tái khẳng định các giá trị dân chủ và tự do nhằm kiềm chế Trung Quốc, giảm thiểu bành trướng ảnh hưởng bá chủ của Đại Lục. Đây không chỉ là thách thức của riêng Đài Loan, mà là thách thức của cả khu vực và thế giới nói chung, bởi vì hôm nay là Đài Loan, nhưng ngày mai có thể là bất kỳ quốc gia nào khác phải đối mặt với bành trướng ảnh hưởng của Bắc Kinh”, Breibart đưa tin.

Hôm thứ Ba (26/6), bà Thái tái khẳng định thông điệp của mình tới thế giới trong Diễn đàn Đoàn kết Dân chủ Toàn cầu tổ chức tại Đài Bắc. Bà cảnh báo “Trong thế kỷ 21, dân chủ đang tháo chạy”, ám chỉ Trung Quốc là một trong những mối đe dọa cấp tính nhất tới các xã hội tự do, theo tờ Thời báo Đài Bắc. “Hai năm qua, chúng ta phải đối mặt với áp lực cường đại từ Trung Quốc khi họ đe dọa lối sống dân chủ của chúng ta, hạn chế không gian quốc tế của chúng ta… Các chế độ độc tài dùng quyền lực bén lợi dụng lợi thế của xã hội tự do và cởi mở, thúc đẩy nhiều mục tiêu thay thế, kiểm soát và kiểm duyệt thông tin, làm suy yếu nền dân chủ của chúng ta”.

“Quyền lực bén” là thuật ngữ chỉ các phương tiện cưỡng chế phi quân sự và gián tiếp, dùng để bảo đảm thực thể nước ngoài tuân thủ quyền lực của nhà cầm quyền. ĐCSTQ dùng quyền lực bén đe dọa sẽ đóng cửa hoạt động tại Trung Quốc của các tập đoàn Mỹ nếu trang chủ của các tập đoàn này hoặc sử dụng ngôn ngữ mà Bắc Kinh không thích, hoặc thừa nhận sự tồn tại của Đài Loan hoặc Đạt Lai Lạt Ma. Đại Lục còn thông qua giới ngoại giao và học giả nước ngoài gây áp lực lên chính phủ nước ngoài, buộc chính phủ nước ngoài hoặc tuân theo tư tưởng của ĐCSTQ, hoặc đối mặt nguy cơ đánh mất quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh.

“Chỉ khi các nước cùng chí hướng hợp tác cùng nhau – đứng cùng nhau – chúng ta mới có thể đối trọng chính sách ép buộc kinh tế, chính trị hoặc quân sự không mong muốn, và bảo vệ các giá trị chúng ta yêu quý”, bà Thái khẳng định.

Dưới thời bà Thái, Đài Loan tập trung khẳng định tính độc lập, chủ quyền và thúc đẩy quan hệ gần gũi hơn với Hoa Kỳ. Ghi nhận thái độ thân thiện của chính quyền Trump đối với Đài Loan, bà Thái từng điện đàm cho Tổng thống đắc cử lúc đó Donald Trump, chúc mừng ông thắng cử vào năm 2016. Ông Trump nhận điện đàm, đưa đến phản ứng gay gắt của chính quyền Tập Cận Bình năm ấy. Chính quyền Trump sau đó duyệt đưa Đạo Luật Du Lịch Đài Loan thành luật, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho ngành du lịch Đài Loan-Hoa Kỳ khi loại chính quyền Trung Quốc khỏi quy trình, lại còn mở hẳn một đại sứ quán trên đảo quốc.

Trung Quốc đáp trả những cảnh báo của bà Thái bằng thái độ cực kỳ khó chịu. Tờ báo nhà nước Thời báo Hoàn cầu dùng từ “kích động” để miêu tả phát biểu của bà Thái, và cáo buộc bà “đạo đức giả chính trị”.

Mã Hiểu Quang, phát ngôn viên Văn phòng Đài Loan thuộc Quốc vụ viện Trung Quốc, nói những bình luận của bà Thái “gây hiểu nhầm và hoàn toàn vô căn cứ”, cáo buộc bà “âm mưu trẻ hóa tộc người Hoa”. Trung Quốc là nước đa sắc tộc. Nhóm dân tộc chiếm đa số hiện nay và nhóm chóp bu trong ĐCSTQ là người Hán.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngược lại khá kiệm lời, vì họ nhắm vào đối tượng độc giả quốc tế. “Như chúng tôi từng nói rất nhiều lần, Đài Loan là một tỉnh thuộc Trung Quốc. Những gì một người nào đó ở Đài Loan phát biểu thuộc phạm vi các vấn đề nội bộ Trung Quốc, và chúng tôi sẽ không đưa ra phản ứng cụ thể ở đây tại Bộ Ngoại giao”, phát ngôn viên Lục Khảng hôm 26/6 phát biểu. “Tôi sẽ chỉ nói vắn tắt rằng chúng tôi hy vọng một số người cụ thể ở Đài Loan nên hiểu chính xác xu hướng phát triển của Trung Quốc và sự thống nhất của quốc gia họ”.

Minh Ý