Thứ Hai (23/4), Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết cần có một cách tiếp cận rộng hơn để kiềm chế ảnh hưởng của Iran trong khu vực.

Chuyến viếng thăm Nhà Trắng của ông Macron chưa đầy ba tuần trước khi đến thời hạn mà Tổng thống Trump đưa ra yêu cầu cho thỏa thuận hạt nhân Iran.

Thỏa thuận năm 2015, chính thức được gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung giữa Iran và Hoa Kỳ, Nga, Trung Quốc, Pháp, Anh và Đức. Kế hoạch này nhằm ngăn chặn Iran có được vũ khí hạt nhân, nhưng cho phép rằng Iran có thể phát triển vũ khí vào năm 2026.

Sau đó, một số hạn chế quan trọng đối với chương trình hạt nhân của Iran đã giảm xuống. Thỏa thuận đã cho phép chính quyền Iran lắp đặt hàng ngàn máy ly tâm uranium tiên tiến tại thời điểm đó, mà các chuyên gia ước tính Iran có thể phát triển vũ khí hạt nhân trong vòng 6 tháng.

Một điểm yếu lớn khác trong thỏa thuận này là sự phát triển của công nghệ tên lửa tiên tiến của Iran không thuộc phạm vi của thỏa thuận, mà thay vào đó là thuộc về nghị quyết riêng của Liên Hiệp Quốc. Điều này có nghĩa là sự phát triển liên tục về công nghệ tên lửa đạn đạo của Iran không có gì liên quan đến việc Iran có tuân thủ thỏa thuận hạt nhân hay không.

Phát biểu tại Nhà Trắng hôm thứ Ba (24/4), Tổng thống Trump nói thỏa thuận này là “một thỏa thuận khủng khiếp” và “sẽ không bao giờ được thực hiện”.

Tổng thống Pháp Macron, quốc gia đã ủng hộ nhiệt tình thỏa thuận năm 2015, nói cần có cách tiếp cận rộng hơn với các hoạt động của Iran trong khu vực.

“Thỏa thuận Iran là một vấn đề quan trọng nhưng chúng tôi phải chụp một bức tranh xa rộng hơn, đó là an ninh trong toàn khu vực.” Ông nói thêm: “Những gì chúng tôi muốn làm là có Iran và sự hiện hữu của nước này trong khu vực”, ông Macron nói tại Nhà Trắng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang nói chuyện với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Deutsche Welle)

Tổng thống Trump đồng ý với đánh giá của ông Macron.

“Dường như bạn đi bất kể nơi đâu, đặc biệt là ở Trung Đông, Iran đều ở đằng sau nó. Bất cứ nơi nào có vấn đề, Yemen, Syria, cho dù bạn có ở đâu, Iran vẫn đứng đằng sau nó. Và bây giờ, thật không may, Nga tham gia ngày càng nhiều hơn. Nhưng có vẻ Iran ở đằng sau mọi thứ, ở những nơi có vấn đề. Và chúng tôi chỉ cần có một cái nhìn,” ông Trump nói.

Vào tháng Giêng, ông Trump cho biết ông sẽ ký giấy chứng nhận 3 tháng cuối cùng cho thỏa thuận hạt nhân Iran.

Trước khi hết thời hạn 3 tháng vào ngày 12/5, các mối quan tâm đã phát sinh khi Iran có thể khởi động lại chương trình vũ khí hạt nhân của mình.

“Sẽ không dễ để họ khởi động lại nó. Họ sẽ không khởi động lại bất cứ điều gì. Nếu họ khởi động lại, họ sẽ gặp những vấn đề lớn, lớn hơn họ từng có trước đây,” ông Trump nói.

Thanh Hiền