Chiến lược của Chính quyền Tổng thống Trump ở Nam Á đang được nhấn mạnh trong tuần này, khi Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson tới New Delhi sau chuyến thăm Kabul và Islamabad.

Theo CNN, dưới đây là một số vấn đề chính cần chú ý trong chương trình nghị sự của ông Tillerson khi đến thăm Ấn Độ.

Trung Quốc

Mặc dù không đến thăm Bắc Kinh trong chuyến đi này, Trung Quốc vẫn là một điểm nhấn quan trọng trong chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ tới Ấn Độ. Ông Tillerson đã chỉ ra như vậy vào tuần trước, khi ông đối chiếu Ấn Độ với Trung Quốc trong một bài phát biểu tại Washington D.C.

“Động lực cho mối quan hệ gần gũi của chúng ta nằm ở mối quan hệ giữa người dân chúng ta: công dân, lãnh đạo doanh nghiệp và các nhà khoa học của chúng ta… Chúng ta sẽ không bao giờ có mối quan hệ tương tự với Trung Quốc, một xã hội phi dân chủ, như mối quan hệ chúng ta có thể có với một nền dân chủ lớn”, ông Tillerson nói ngày 18/10.

Những lời ấm áp dành cho New Delhi trong bối cảnh Trung Quốc đang triển khai dự án “Một vành đai, một con đường” – gồm một loạt dự án cơ sở hạ tầng và kinh tế trải dài trên 68 quốc gia khắp châu Âu, châu Á và châu Phi.

Constantino Xavier, một thành viên của tập đoàn tư vấn Carnegie India, nói: “Sự gia tăng của một Trung Quốc có năng lực và quyết đoán hơn vẫn là động lực quan trọng nhất trong mối quan hệ hợp tác ngày càng tăng giữa Washington và Delhi”.

Thái độ thân thiện đối với New Delhi đã có từ trước khi ông Trump lên nắm quyền, khi Mỹ cố gắng vun trồng quan hệ với Ấn Độ như một bệ đỡ chống lại Trung Quốc.

Tất cả các vị tổng thống từ Bill Clinton trở đi đều ủng hộ mạnh mẽ quan hệ Mỹ-Ấn, theo ông Ajai Shukla, nhà phân tích quốc phòng và cựu quan chức quân đội Ấn Độ tại New Delhi. “Điều này cũng đúng với các đời thủ tướng Ấn Độ, không phân biệt tư tưởng và bất kể định hướng chiến lược”, ông Shukla nói.

Afghanistan

Một vấn đề lớn khác trong chuyến đi của ông Tillerson là Afghanistan, nước vẫn còn trong kìm hãm trong cuộc xung đột đẫm máu 16 năm.

Tháng 8, phát biểu tại Fort Myer, Arlington, Virginia, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã làm mới lại cam kết quân sự của Mỹ tại Afghanistan, đồng thời kêu gọi Ấn Độ và các nhà hoạt động khu vực khác ủng hộ việc mang lại sự ổn định cho đất nước này.

“Chúng tôi đánh giá cao những đóng góp quan trọng của Ấn Độ đối với sự ổn định ở Afghanistan. Ấn Độ đã kiếm được hàng tỷ đô la thương mại từ Hoa Kỳ và chúng tôi muốn họ giúp đỡ chúng tôi nhiều hơn với Afghanistan, đặc biệt trong lĩnh vực hỗ trợ và phát triển kinh tế”, ông Trump  nói.

Ấn Độ có quan hệ đối tác lâu dài với Afghanistan, cung cấp khoảng 2 tỷ USD viện trợ, cụ thể là trong các dự án phát triển và cơ sở hạ tầng.

Tuy nhiên, New Delhi không liên quan đến quân sự, theo ông Shukla: “Mỗi tuyên bố của cả hai bên đều được định hướng để người ta hiểu rằng Ấn Độ sẽ đẩy mạnh các dự án viện trợ nhân đạo và phát triển”.

Pakistan

Đối thủ lâu năm của Ấn Độ là Pakistan – nơi ông Tillerson đã dừng lại hôm thứ Ba 24/10 – cũng có thể sẽ có mặt trong các cuộc trò chuyện ở New Delhi.

Mặc dù ông Trump đã gọi Pakistan là “nơi ẩn náu an toàn cho các phần tử gây hỗn loạn, bạo lực và khủng bố” trong bài phát biểu của ông hồi tháng 8, gần đây ông đã thay đổi cách tiếp cận, đăng Twitter ca ngợi mối quan hệ với Islamabad sau khi các lực lượng Pakistan giúp cứu một phụ nữ Mỹ, người chồng Canada của bà và 3 đứa con của họ, bị giam giữ bởi một nhóm có liên kết vớiTaliban.

Khi ông Tillerson hướng về Nam Á, cũng có tin Pakistan đã gia hạn giam giữ Hafiz Saeed, kẻ chủ mưu đứng đằng sau các vụ tấn công khủng bố năm 2008 ở Mumbai, nhằm loại bỏ nguy cơ “trượt vỏ chuối chính trị” tiềm ẩn có thể bùng phát trong chuyến thăm của Tillerson.

Ông Shukla nói: “Việc bắt giữ ông Saeed diễn ra để chứng minh rằng Hafiz Saeed đang gây nguy hiểm cho Pakistan và nhấn mạnh rằng họ không ủng hộ các nhóm khủng bố. Các yếu tố thúc đẩy điều này là áp lực từ ông Trump, áp lực từ Ấn Độ, tất cả những vấn đề này đang khiến Pakistan thay đổi định hướng chiến lược”.

Trung Dung