Nhật Bản đã đặt mua 105 máy bay chiến đấu phản lực F-35 Lightning từ Hoa Kỳ, theo các nhà phân tích đây là quyết định nằm trong kế hoạch của Tokyo nhằm đẩy lùi tham vọng của Trung Quốc ở khu vực châu Á, theo SCMP.

Thỏa thuận mua máy bay Mỹ của Nhật lần đầu tiên được công bố vào tháng 12/2018, và một lần nữa được xác nhận vào hôm thứ Hai (27/5) trong chuyến thăm cấp nhà nước bốn ngày tới đất nước mặt trời mọc của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Nhật Bản “vừa công bố kế hoạch mua 105 máy bay tàng hình F-35 mới. Tàng hình bởi thực tế bạn không thể nhìn thấy nó”, ông Trump nói tại Cung điện Akasaka. “Lô hàng này sẽ mang lại cho Nhật Bản phi đội F-35 lớn nhất trong số các đồng minh của Hoa Kỳ”.

Thỏa thuận mua F-35 có khả năng giúp Nhật Bản tái khẳng định vai trò dẫn dắt tiến trình an ninh trong khu vực, đồng thời đặt ra một thách thức mới đối với Quân đội Trung Quốc, lực lượng đã liên tục mở rộng tầm ảnh hưởng của mình ở khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương trong những năm gần đây, SCMP bình luận.

Cho đến nay, khoảng một chục đồng minh của Hoa Kỳ đã đặt mua F-35, trong đó, chính phủ Úc đã dành ra khoản ngân sách 17 tỷ đô la Mỹ để mua 72 chiếc, Hàn Quốc đã đặt mua 40 chiếc, Lockheed Martin, nhà sản xuất F-35, bày tỏ hi vọng Seoul sẽ mua thêm 20 chiếc nữa.

Washington và Tokyo từ lâu đã cảnh giác với việc mở rộng hoạt động quân sự của Bắc Kinh, thể hiện qua việc Nhật Bản cho công bố chiến lược mới về một “Ấn Độ và Thái Bình Dương cởi mở” ba năm trước, nhằm thúc đẩy hơn nữa việc thực thi pháp luận quốc tế, quyền tự do hàng hải và tự do thương mại trong khu vực.

Những lo ngại của Washington đối với tham vọng của Trung Quốc được phản ánh trong một báo cáo vào năm nay của Lầu Năm Góc trước quốc hội: “Trong những thập kỷ tới, [Bắc Kinh] tập trung vào việc hiện thực hóa tham vọng xây dựng một Trung Quốc hùng mạnh và thịnh vượng với một quân đội ở ‘đẳng cấp thế giới’, [để] đảm bảo vị thế cường quốc của Trung Quốc với mục tiêu là quốc gia có ảnh hưởng nhất Ấn Độ – Thái Bình Dương”.

videoinfo__video2.dkn.tv||482600001__

Các chuyên gia nói với SCMP rằng thỏa thuận mua F-35, cùng với việc Tokyo có kế hoạch hiện đại hóa phi đội tàu sân bay trực thăng lớp Izumo để phục vụ các máy bay phản lực, sẽ gây ra mối đe dọa đối với chiến lược của Bắc Kinh ở Biển Đông vì không quân Nhật có kế hoạch mở rộng đáng kể phạm vi hoạt động của mình.

Nhật Bản không liên quan tới các tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông nhưng luôn coi trọng vị trí chiến lược của vùng biển này vì nó là một tuyến hàng hải quan trọng. Zhou Chenming, một chuyên gia quân sự Trung Quốc đánh giá: “[Thỏa thuận F-35] có thể giúp Nhật Bản đối đầu với mối đe dọa từ Trung Quốc và nó có thể được coi là một phần quan trọng trong chiến lược xây dựng một trật từ thế giới mới của Mỹ”.

“Với việc Nhật đặt mua số lượng lớn máy bay, chắc chắn điều này sẽ làm đảo lộn sự cân bằng quyền lực ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương”, ông Chenming nhận định.

Thỏa thuận F-35 của Nhật cũng sẽ gây áp lực hơn nữa đối với Trung Quốc trong việc cải tiến tính năng của máy bay tàng hình J-20 mà họ từ chế vốn bị “mang tiếng” vì gặp cứ cố vận hành sau khi đem trình diễn vào năm 2017.

Zhang Baohui, giám đốc Trung tâm nghiên cứu châu Á-Thái Bình Dương tại Đại học Lĩnh Nam, Hồng Kông, cho biết: “Nếu Nhật Bản mua F-35, loại có thể được dùng trên tàu sân bay, thì nó sẽ làm thay đổi lớn tình hình trên Biển Đông. [Vì] Nhật Bản có kế hoạch triển khai F-35B cho các hàng không mẫu hạm của họ”.

videoinfo__video2.dkn.tv||c0a7e423d__

Ryo Hinata-Yamaguchi, giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Quốc gia Pusan, Hàn Quốc, bình luận về thỏa thuận F-35 của Nhật: “Bởi Nhật Bản [có kế hoạch] chuyển sang dùng tàu sân bay lớp Izumo cho phép các máy bay cất cánh trong thời gian ngắn và hạ cánh thẳng đứng, F-35 về cơ bản là sự lựa chọn duy nhất”.

Thỏa thuận F-35 chắc chắn sẽ “tăng cường khả năng của Nhật Bản để chiếm được ưu thế trên không và trên biển, điều rất quan trọng đối với việc bảo vệ quần đảo Nhật Bản”, ông Yamaguchi nói thêm, và lưu ý rằng việc tăng cường hơn nữa mối quan hệ quân sự giữa Washington và Tokyo sẽ cải thiện khả năng phối hợp chung giữa hai quốc gia trong hoạt động tác chiến.

Còn Collin Koh, một chuyên gia an ninh hàng hải tại Đại học Công nghệ Nanyang ở Singapore, nhìn nhận rằng F-35 sẽ giúp Nhật Bản tăng sức mạnh đáng kể trong cuộc đua máy bay chiến đấu tàng hình.

“Nhật Bản sẽ giữ vị trí là một trong những lực lượng không quân được trang bị tốt nhất trong khu vực và trên toàn thế giới”, ông Koh nói, và cho rằng trong khi Trung Quốc là mối quan tâm chính đối với Tokyo, thì Triều Tiên cũng nằm trong các kế hoạch của họ.

“Động thái này có thể được coi là một phản ứng của Nhật Bản khi họ cho rằng môi trường an ninh của khu vực trong thời gian gần đây có nhiều biến động phức tạp”, ông Koh nói.

Đặng Trần

videoinfo__video2.dkn.tv||91fd65723__