Chính quyền mới của Tổng thống Trump cần nêu rõ chính sách về Biển Đông, hoặc ít nhất khẳng định rằng hiện chưa có thay đổi gì so với chính sách của thời Obama, theo bài bình luận trên tạp chí Diplomat chuyên về Châu Á – Thái Bình Dương.

Biên tập viên Ankit Panda, tác giả của bài viết, cho rằng điều này đặc biệt cần thiết sau một số tuyên bố của giới chức Mỹ gây khó hiểu đối với các nhà quan sát Biển Đông.

Ngày 23/1, Thư ký báo chí Nhà Trắng Sean Spicer nói rằng Mỹ sẽ ngăn chặn Trung Quốc xâm chiếm vùng biển quốc tế thuộc Biển Đông nhưng không nêu cách thức thực hiện.

Tuyên bố này được đưa ra khi các phóng viên hỏi ông Spicer về nhận định của Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson tại phiên điều trần ngày 11/1 trước Nghị viện, rằng Mỹ cần có thái độ quyết liệt hơn với Trung Quốc để ngăn chặn họ tiếp cận các đảo nhân tạo trên Biển Đông.

Trong bối cảnh Trung Quốc đã xây dựng cơ sở hạ tầng và trang bị nhiều vũ khí trên các hòn đảo này, giới phân tích cho rằng Mỹ cần triển khai các biện pháp quân sự mới có hy vọng thực hiện được đề xuất của ông Tillerson.

biển đông
Ảnh vệ tinh cho thấy các thiết bị mà AMTI cho là súng bắn máy bay và vũ khí đánh gần (CIWS) trên một hòn đảo nhân tạo trên Biển Đông (Ảnh: CSIS)

Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis phát biểu vào ngày 4/2 trong chuyến thăm Tokyo rằng tranh chấp Biển Đông có thể được giải quyết tốt nhất qua phương thức ngoại giao mà chưa cần đến các hành động quân sự.

Theo Diplomat, đây có thể được xem như là một sự phủ nhận cấp cao đối với ý kiến của Ngoại trưởng Mỹ Tillerson.

Trung Quốc đã hoan nghênh ý tưởng về giải pháp ngoại giao của Bộ trưởng Quốc phòng Mattis trong một tuyên bố hôm qua (6/2), theo Reuters.

Bắc Kinh dường như không hề mong muốn xảy ra một cuộc chiến trên Biển Đông. Trong một văn bản chỉ đạo năm ngoái được hãng tin Kyodo thu thập, Bắc Kinh nhận định hoạt động xây dựng và lắp đặt vũ khí trên các đảo nhân tạo không thể đảm bảo rằng họ kiểm soát được Biển Đông, nên cũng “không thể lạc quan” nếu xảy ra một cuộc xung đột.

Trong bài phát biểu tại Tokyo, ông Mattis cũng nhấn mạnh về quyền tự do hàng hải trên Biển Đông.
Ông nói: “Tự do hàng hải là tuyệt đối, cho dù đó các tàu thương mại hay tàu Hải quân Mỹ của chúng tôi, chúng tôi sẽ hoạt động ở vùng biển quốc tế và đi qua các vùng biển quốc tế một cách thích đáng”.

Diplomat phân tích rằng những tuyên bố của ông Mattis khá quen thuộc đối với giới quan sát và ông không tiết lộ điều gì mới về chính sách Biển Đông. Bài viết coi đây là dấu hiệu cho thấy có lẽ chính quyền của Tổng thống Trump vẫn chưa hình thành xong bộ chính sách về Châu Á – Thái Bình Dương. Tác giả cho rằng nhận định này được củng cố bằng thực tế là chính quyền mới chưa có động thái chính sách quan trọng nào đối với Trung Quốc trong 2 tuần đầu tiên sau khi ông Trump nhậm chức.

Vì vậy, các đồng minh của Mỹ và các đối tác ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương có thể thấy rằng chính sách của Mỹ về Biển Đông hiện chưa có gì thay đổi, nhưng “một sự thay đổi căn bản về phương cách” có thể sắp lộ diện, bài viết nhận định.

Mai Lan

Xem thêm: