Nhiều bằng chứng cho thấy ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất của Trung Quốc – WeChat – đang lưu lại các tin nhắn riêng tư của người dùng, bất chấp việc ứng dụng này cam kết rằng chắc chắn nó không phải là gián điệp theo dõi 1 tỷ người dùng trên toàn thế giới. Trên thực tế, chính quyền Trung Quốc có thể truy cập các dữ liệu của WeChat khi cần, theo The Epoch Times.

Trong một bài báo về WeChat, được đăng công khai lần đầu tiên vào ngày 28/4, lực lượng chống tham nhũng của thành phố Sào Hồ, một thành phố nhỏ ở tỉnh An Huy của Trung Quốc, đã tự hào vì họ thực hiện một bước đột phá trong cuộc điều tra tham nhũng bằng cách “truy xuất” các tin nhắn WeChat đã bị xóa trên điện thoại của một nghi phạm.

“Ủy ban giám sát và thanh tra kỷ luật thành phố Sào Hồ đã truy xuất một loạt các tin nhắn trò chuyện WeChat mà nghi phạm đã xóa từ tháng 3. Do đó, các nhà điều tra đã có bằng chứng trong việc thẩm vấn và cho phép hoàn thành cuộc điều tra một cách nhanh chóng”, bài báo (đã bị xóa) cho biết.

Bài báo này là do cơ quan tư pháp của chính quyền Trung Quốc viết, trong đó nói rằng họ có thể truy cập tin nhắn WeChat cá nhân ngay cả khi người dùng đã xóa lịch sử trò chuyện trên điện thoại, và điều này cho thấy ứng dụng nhắn tin WeChat đã và đang lưu trữ dữ liệu cá nhân ở các nơi khác.

Trong số các cư dân mạng Trung Quốc, rất nhiều người tự hỏi liệu tin nhắn WeChat của họ có đang được lưu lại và có còn “riêng tư” nữa hay không?

Tencent, gã công nghệ khổng lồ của Trung Quốc, sở hữu WeChat, đã trả lời vụ việc bằng cách đăng một tuyên bố vào ngày 29/4 rằng “WeChat không lưu trữ bất kỳ lịch sử trò chuyện nào”. Chỉ có điện thoại và máy tính của người dùng mới có quyền truy cập vào các tin nhắn mà họ đã gửi.

Theo điều 21.3 của Luật an ninh mạng mới của Trung Quốc ban hành vào năm 2017, đã yêu cầu các công ty Internet “giám sát và lưu lại” các dữ liệu mạng từ 6 tháng trở lên. Tuy nhiên, vào đầu năm 2000, một nhiệm vụ tương tự đã tồn tại trong các quy định Internet trước đó, theo Wen Yunchao, một nhà hoạt động dân chủ chống lại sự kiểm duyệt Internet của chính quyền Trung Quốc, hiện đang sống ở New York.

Lưu giữ tất cả mọi thứ

Sự thống trị của WeChat ở Trung Quốc được cho là kết quả của sự hợp tác chặt chẽ của công ty Tencent với chính quyền Trung Quốc trong việc thực hiện các cơ chế tự kiểm duyệt và giám sát. WhatsApp và các ứng dụng nhắn tin quốc tế khác có thể là đối thủ cạnh tranh với WeChat, nhưng hầu hết đã bị chặn hoặc buộc phải rời khỏi thị trường khổng lồ của Trung Quốc.

Không giống như các ứng dụng nhắn tin khác như WhatsApp, WeChat không cung cấp mã hóa đầu cuối giữa người dùng. Thay vào đó, WeChat sử dụng những gì nó gọi là “mã hóa giao thông”, trong đó chỉ mã hóa thông điệp giữa các người dùng và các máy chủ của WeChat, thường nằm trong các trung tâm dữ liệu của Tencent ở Thượng Hải.

Kết quả là tất cả các tin nhắn “riêng tư” của WeChat, ngay cả những tin nhắn giữa các người dùng quốc tế của WeChat, đều đi qua các máy chủ ở Trung Quốc, trước khi chúng được gửi đi; cũng có nghĩa là các máy chủ WeChat ở Trung Quốc về cơ bản đã lưu một bản sao của tất cả các tin nhắn.

Một người đàn ông đi qua một quảng cáo truyền thông xã hội của WeChat, tại sân bay quốc tế của Hồng Kông, vào ngày 21/8/2017. (Ảnh: Richard A. Brooks / AFP / Getty Images)

Về phần mình, Tencent đã liên tục nhấn mạnh rằng các máy chủ WeChat “xóa nội dung của tin nhắn” sau khi tin nhắn đã chuyển đến người nhận. Tuy nhiên, The Epoch Times đã báo cáo vào tháng 9 năm ngoái rằng, WeChat đã cập nhật thỏa thuận chính sách quyền riêng tư, ngụ ý rằng công ty sẽ tự do chia sẻ tin nhắn của người dùng cá nhân với các cơ quan thực thi pháp luật của Trung Quốc.

WeChat sẽ “lưu lại, bảo tồn hoặc tiết lộ” dữ liệu của người dùng để “tuân thủ luật hoặc quy định hiện hành”, thỏa thuận người dùng mới của WeChat cho biết. Khi các cơ quan thực thi pháp luật của Trung Quốc và bộ máy an ninh không cần lệnh khám xét để truy xét các tài sản hoặc dữ liệu cá nhân của công dân, thì họ (các nhà chức trách) sẽ cần có quyền truy cập vào mọi thứ dữ liệu mà người dùng WeChat gửi qua ứng dụng.

Một cuộc khảo sát năm 2016 của Tổ chức Ân xá Quốc tế, trong đó xếp hạng các ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất trên thế giới về mức độ bảo vệ quyền riêng tư của người dùng, đã cho WeChat điểm 0/100. Điều này có nghĩa là thông tin liên lạc của người dùng WeChat hoàn toàn tiếp xúc với sự kiểm duyệt và giám sát từ chính quyền Trung Quốc.

Gần đây, WeChat có hơn 1 tỷ tài khoản trên toàn thế giới, một con số chỉ ra sự phổ biến và thống trị của ứng dụng này ở Trung Quốc. WeChat cũng phát triển ra bên ngoài Trung Quốc, khi một số lượng lớn người di cư, sinh viên và du khách Trung Quốc sử dụng nó ở nước ngoài.

Ở Trung Quốc, WeChat có mối quan hệ rộng khắp với các cấp nhà nước Trung Quốc và đã trở thành ứng dụng chủ yếu được sử dụng trong các giao dịch hàng ngày như gọi taxi, dịch vụ tin tức và giao hàng thực phẩm.

Thanh Hiền