Khanh Huynh là một chàng trai 28 tuổi, sinh ra và lớn lên ở Đồng Nai, cách TPHCM hơn 90 km.

Từ năm 12 tuổi, anh bắt đầu mưu sinh bằng nghề đánh bắt cá trên những chuyến tàu. Trong 6 năm qua, anh sống trên một chiếc thuyền đánh cá ở Hawaii, bắt cá ngừ Ahi cao cấp để cung cấp cho người sành ăn nhất thế giới.

Anh vừa cứu mạng 2 người Mỹ và giải cứu 5 người khác khi thuyền đánh cá bất ngờ chìm ngoài khơi cách đảo lớn của Hawaii hàng trăm km, AP đưa tin.

Huynh là thuyền viên và làm việc từ 12-20 giờ/ngày với thu nhập dưới 10.000 đô la một năm, đó là một trong những nghề nguy hiểm nhất.

Trên thực tế, công việc của Huynh cũng giống như một thuyền trưởng, dù theo luật chỉ có công dân Mỹ là thuyền trưởng hợp pháp. Nhưng thuyền trưởng người Mỹ phụ trách tàu Princess Hawaii chưa từng có kinh nghiệm làm việc trên tàu đánh bắt ở Thái Bình Dương.

1 trong 8 thủy thủ trên thuyền nói anh Huynh phụ trách điều khiển tàu từ khi nó rời cảng đến khi bị chìm.

Ông Steve Dysart, nhân viên giám sát của Đoàn Ủy nhiệm Quản trị Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ đi theo tàu cho hay: “Tôi chưa bao giờ thấy thuyền trưởng người Mỹ thực hiện bất cứ hoạt động nào của tàu, đưa ra chỉ lệnh, chỉ đường hoặc bất cứ điều gì để làm cho tàu chạy ổn định hơn. Tôi chỉ nhìn thấy ông ta ở trong khoang thôi”.

Thuyền trưởng người Mỹ, Robert Nicholson, từ chối bình luận. Và cảnh sát biển Mỹ đang điều tra vụ việc.

Vụ đắm tàu Princess Hawaii là vụ mới nhất trong hàng loạt tai nạn chết người xảy ra với các con tàu đánh bắt xa bờ vốn từ lâu đã làm dấy lên quan ngại về tình trạng bóc lột lao động nước ngoài.

Luật lao động của tiểu bang và liên bang không cấp thị thực diện làm việc ở Mỹ cho Huynh và gần 700 công nhân nước ngoài khác ở Hawaii, nên họ phải sống trên tàu hàng năm trời.

Kể cả khi tàu neo đậu ở cảng Honolulu, các thuyền viên, đa số đến từ Đông Nam Á và các quốc đảo ở Thái Bình Dương, cũng không được phép rời khỏi tàu. Khi không ra khơi, Huynh chỉ loanh quanh trên một cầu cảng chỉ cách bãi biển chật ních du khách ở Waikiki vài cây số.

Cuộc điều tra của AP năm 2016 cho thấy những người đàn ông đang sống trong tình trạng bẩn thỉu trên một vài chiếc thuyền, họ bị đốt do giường có rệp và đôi khi thiếu thức ăn. Cuộc điều tra cũng tiết lộ về nạn buôn người.

Các quan chức liên bang và tiểu bang tạo điều kiện cho các thỏa thuận này. Họ cho phép chủ tàu chi tiền môi giới để thuê được các thủy thủ lương thấp từ các quốc gia Đông Nam Á và các đảo Thái Bình Dương.

Vào ngày Chủ Nhật (25/3) khi tàu bị chìm, anh Huynh đang làm việc trên tàu cách bờ 400 dặm (644 km), anh đang lau dọn cabin khi thủy thủ đoàn rải lưỡi câu trên một khu vực kéo dài khoảng 15 dặm (24 km).

Huynh được thuê làm thủy thủ trên boong nhưng công việc của anh như một thuyền trưởng, Dysart nói. Khi nói đến vùng biển liên bang, các thuyền trưởng Mỹ chỉ để giúp tuân thủ luật pháp, nhưng trên thực tế lại không làm được việc gì.

Không có quy định của liên bang cấm người lao động nước ngoài điều khiển thuyền khi thuyền trưởng Mỹ đang ngủ hoặc không có ở đó, nhưng thuyền trưởng Mỹ phải chịu trách nhiệm đối với con tàu.

Ngay trước buổi trưa, tàu Princess Hawaii dài 19 m bắt đầu rung lắc giữa những cơn sóng lớn và nước biển bắt đầu tràn vào. Con tàu dần chìm. Ở trong cabin, Huynh cố đánh lái để giữ thăng bằng nhưng vô ích vì nước biển đã khiến các cửa kính ở thân tàu vỡ tan.

“Tôi vội vã tới cabin điều khiển, nắm lấy tay lái và cố gắng quay lại, nhưng không thể”, Huynh nói với AP. “Con thuyền vẫn tiếp tục nghiêng, gần như dựng đứng khiến tôi ngã xuống cửa sổ.”

Tàu Princess Hawaii chìm cách đảo lớn của Hawaii khoảng hơn 600 km. Ảnh: Tuần Duyên Mỹ.

Huynh túm lấy một cái búa, đập vỡ cửa sổ và thoát ra ngoài. Sau đó, anh thấy 5 người khác cũng đã kịp thoát thân, nhưng vẫn còn hai người Mỹ là thuyền trưởng Nicholson và Dysart bị mắc kẹt bên trong.

Dysart nghe Huynh hét lên “Ra ngoài, ra ngoài, ra ngoài!”, Dysart túm lấy một chiếc áo phao cứu hộ và đi về phía lối ra duy nhất, một cánh cửa ở phía sau của chiếc tàu.

Dysart nói: “Tôi thực sự lo lắng vì khi tôi đang hướng tới cửa, tôi nhìn ra cửa kho và tất cả những gì tôi thấy là nước”.

Huynh giơ tay ra để tóm lấy và kéo Dysart lên.

“Anh ấy đã cứu mạng sống của hai chúng tôi” Dysart nhớ lại. “Anh ấy nắm lấy cánh tay của tôi và kéo tôi qua cái hộp móc này”.

Để thoát khỏi chiếc tàu đang chìm, quan sát viên và thuyền trưởng phải bơi dưới nước, tìm lối ra và bơi ngược lên mặt nước.

Huynh cùng Dysart và Nicholson sau đó dùng xuồng cứu hộ đi cứu 5 thuyền viên đang lênh đênh trên biển.

Ở Việt Nam, Huỳnh làm nghề đánh cá trong 10 năm, thường kiếm được khoảng 140 đến 180 đô la (3,1 – 4,1 triệu đồng ) một tháng.

Khi làm việc trên những chiếc tàu treo cờ Mỹ ở Hawaii, anh có thể kiếm gấp ba lần số tiền ở Việt Nam, 500 đô la (khoảng 11 triệu đồng) một tháng. Phần lớn là gửi về cho bố mẹ anh ở Việt Nam. 

Mặc dù phải đối mặt với rất nhiều nguy hiểm, anh vẫn không nghĩ đến việc trở về nhà.

Thanh Hiền