Các quan chức chính từ Bắc Triều Tiên và Hoa Kỳ có một sự pha trộn giữa kinh nghiệm và cách tiếp cận.

Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đang tham gia hội nghị thượng đỉnh lịch sử của họ ở Singapore, cả hai nhà lãnh đạo đã mang lại một loạt quan chức thân tín để tư vấn về các chi tiết của bất kỳ thỏa thuận nào.

Phía Bắc Triều Tiên tập hợp nhiều nhân sự giàu kinh nghiệm đàm phán với người Mỹ, trong khi các quan chức Mỹ là sự kết hợp giữa những người thân tín của ông Trump và một vòng tròn nhỏ đã vạch ra các chi tiết dẫn đến hội nghị thượng đỉnh.

Phái đoàn Bắc Triều Tiên

Kim Yong-chol

Vị tướng bốn sao và Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương của đảng Lao động cầm quyền là quan chức cao cấp nhất Bắc Triều Tiên đã gặp ông Trump, trao một lá thư quá khổ của ông Kim, trong đó bảo đảm tham dự hội nghị thượng đỉnh ngày 12/6.

Trump-Kim
Ông Kim Yong-chol đã đến Nhà Trắng và trao cho ông Trump một lá thư quá khổ từ ông Kim. (Ảnh: Nhà Trắng)

Ông đã ở bên cạnh ông Kim trong các cuộc gặp với các Tổng thống Hàn Quốc và Chủ tịch Trung Quốc – các ông Moon Jae-in và Xi Jinping. Các nhà quan sát cho biết ông khoảng 72 tuổi và đã phụ trách quan hệ với Hàn Quốc trong nhiều thập niên, phục vụ cả ba lãnh đạo của triều đại cầm quyền và dẫn đầu một phái đoàn quân sự trong các cuộc đàm phán giữa những người hàng xóm từ năm 1989.

Ông không bao giờ ngại ngùng về việc chia sẻ quan điểm hiếu chiến của mình và đe dọa biến Hoa Kỳ thành “biển lửa” với tên lửa hạt nhân vào năm 2013. Mặc dù đổi bộ đồng phục quân đội bằng bộ đồ đen ở vòng ngoại giao mới nhất, Kim Yong-chol vẫn rất hiếu chiến.

Ông đã bị Hàn Quốc cáo buộc lãnh đạo một cuộc tấn công đã giết 46 thủy thủ Hàn trong năm 2010, và bắn phá một hòn đảo biên giới, giết chết 4 người. Sau khi cuộc tấn công trên tàu, Mỹ đưa ông vào một danh sách cấm nhập cảnh. Ông đã được chính phủ Hoa Kỳ cho phép bỏ cấm vận tạm thời để thực hiện cuộc thăm viếng Nhà Trắng hồi đầu tháng này. Ông cũng bị nghi ngờ đã dàn dựng bản hack trên Sony Pictures vào năm 2014.

Kim Yo-jong

Em gái của Kim Jong-un đã nổi lên trong những tháng gần đây với tư cách là một quan chức cao cấp, ngồi bên cạnh lãnh đạo trong cuộc họp khai mạc của ông với ông Moon vào tháng Tư.

Cô là Phó Giám đốc bộ phận tuyên truyền và kích động của đảng và là trung tâm của sự chú ý tại Thế vận hội mùa đông đầu năm nay. Sự xuất hiện của cô được cho có vai trò “làm mềm” hình ảnh của một nhà nước nổi tiếng với vũ khí hạt nhân và lạm dụng nhân quyền.

Kim Yong-chol
Kim Yong-chol tại Thế vận hội mùa đông ở Hàn Quốc. (Ảnh: Grigory Dukor/Reuters)

Cô được cho là bộ não đằng sau việc “nhào nặn” hình ảnh của ông Kim như một người đàn ông của dân chúng: Chụp ảnh với trẻ em tại khu nghỉ dưỡng, ôm binh lính và gây ấn tượng với tình bạn với cựu ngôi sao bóng rổ Dennis Rodman.

Trong thế giới đầy hoang tưởng về sự lãnh đạo của Bắc Triều Tiên, các thành viên trong gia đình có nhiều khả năng được tin cậy hơn và quan điểm của cô có thể rất có trọng lượng trong các cuộc thảo luận chính sách, theo Guardian.

Ri Yong-ho

Ông Ri đã tham gia vào hai vòng đàm phán cuối cùng về chương trình hạt nhân của Bắc Hàn, cả hai đều thất bại. Ông đã giúp đưa ra các chi tiết của một thỏa thuận về việc đóng băng hạt nhân trong những năm 1990 và là nhà đàm phán chính trong các cuộc đàm phán hạt nhân 6 bên bị đình trệ một thập kỷ trước.

Ông là Bộ trưởng Ngoại giao từ năm 2016, một vị trí ông được đề bạt nhờ kỹ năng của mình trong việc đối phó với người Mỹ.

Trump-Kim
Ri Yong-ho (giữa) gặp người đồng cấp Singapore, Vivian Balakrishnan, trước hội nghị thượng đỉnh Kim-Trump. (Ảnh: Reuters)

Ông là phát ngôn viên của chế độ. Tuyên bố của một trong hai cấp phó của ông đã khiến ông Trump từng tuyên bố tạm thời hủy bỏ hội nghị thượng đỉnh ngày 12/6. Ông Ri đã đưa ra một số tuyên bố bốc lửa, gọi ông Trump là “Tổng thống Ác ma” (President Evil) trong một bài phát biểu tại Liên Hợp Quốc và nói Bình Nhưỡng có thể kích nổ vũ khí hạt nhân trên Thái Bình Dương.

Nhưng ngôn ngữ công khai mạnh mẽ của ông được cho là khác xa bản chất thật của ông. Ông đã được mô tả là một người nhẹ nhàng nói và khiêm tốn, được biết là có một cảm giác hài hước và nói thông thạo tiếng Anh. Là Bộ trưởng Ngoại giao, ông đã đi ra nước ngoài nhiều hơn hầu hết các quan chức Bắc Triều Tiên và trước đây ông từng là Đại sứ tại Anh, Thụy Điển và Zimbabwe.

Phái đoàn Mỹ

Mike Pompeo

Ngoại trưởng Mỹ là kiến ​​trúc sư chính của Hoa Kỳ trong hội nghị thượng đỉnh lần này, ông đã hai lần bí mật bay đến Bình Nhưỡng để gặp ông Kim. Chuyến đi đầu tiên là vào cuối tháng 3, khi ông vẫn là Giám đốc CIA, và ngay cả sau khi ông chuyển sang Bộ Ngoại giao, CIA đã là cơ quan đầu mối trong việc theo đuổi các mối liên lạc với người Bắc Triều Tiên.

Trump-Kim
Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un bắt tay với Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tại Bình Nhưỡng, Triều Tiên, hôm 9/5/2018. (Ảnh: KCNA/Reuters)

Trong quá trình thiết lập hội nghị thượng đỉnh, Pompeo đã dịu giọng hơn rất nhiều. Trước đó, vào tháng 7/2017, ông đã chủ trương thay đổi chế độ. Khi liên lạc bắt đầu, ông ban đầu nhấn mạnh rằng Bắc Triều Tiên phải thực hiện việc giải trừ hạt nhân hoàn toàn, kiểm chứng được và không thể đảo ngược một cách nhanh chóng và cùng một lúc trước khi có thể nhận được bất kỳ lợi ích đối ứng nào. Nhưng kể từ đó, ông trở nên ngày càng linh hoạt hơn, phù hợp với ông Trump, người đã từ bỏ yêu cầu giải trừ “tất cả-trong-một” sau chuyến viếng thăm của Kim Yong-chol.

Ngoại trưởng xuất thân là cựu sĩ quan quân đội, nghị sĩ và “siêu diều hâu” giờ đây lại nổi lên như một “chim bồ câu” tương đối ôn hòa. Ông đã bỏ qua các quan điểm cá nhân để đầu tư vào sự thành công của hội nghị thượng đỉnh.

John Bolton

Sự xuất hiện của ông Bolton với tư cách Cố vấn An ninh quốc gia đã khiến hầu hết mọi người lo lắng về xu hướng diều hâu. Là một cựu chiến binh của chính quyền George W Bush, ông Bolton là người cổ vũ nổi bật cho cuộc chiến Iraq. Ông Bolton là một nhà đơn phương trong hầu hết các chính sách đối ngoại. Trong cuốn hồi ký của mình, ông tận hưởng việc kể lại thành công của mình trong việc phá hỏng nỗ lực của bộ máy nhà nước nhằm phục hồi các mối liên hệ với Bình Nhưỡng.

Tuyên bố của ông trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình rằng chính quyền Trump sẽ theo dõi “mô hình Libya” trong việc đối phó với Bắc Triều Tiên đã gần như phá hỏng hội nghị thượng đỉnh.

Trump
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton, tại Nhà Trắng vào ngày 9/4. (Ảnh: Reuters)

Ông không được mời vào Phòng Bầu dục khi ông Kim Yong-chol đến thăm, nhưng ông đang đi cùng tổng thống đến Singapore. Nếu ông Trump đồng ý từng bước một, giải tán vũ khí mở với Kim, Bolton có thể sẽ khó ở lại trong chính quyền, vì ông luôn khẳng định rằng sự chấp nhận theo cách tiếp cận từng giai đoạn là sai lầm của chính quyền trước đó.

Ngược lại, nếu hội nghị thượng đỉnh thất bại, ảnh hưởng của ông Bolton đối với chính sách Bắc Triều Tiên có thể tăng lên, với sự sút giảm uy tín của ông Pompeo.

Andrew Kim

Chuyên gia hàng đầu về Triều Tiên tại CIA đã nổi lên trong những tuần gần đây, trở thành một sự hiện diện thường xuyên kế bên ông Pompeo trong các cuộc đàm phán với người Bắc Triều Tiên. Ông đi cùng ông Pompeo trong hai chuyến đi đến Bình Nhưỡng, và ở trong Phòng Bầu dục khi Kim Yong-chol đến thăm.

Sinh ra và được đào tạo tại Hàn Quốc, ông là em họ của cố vấn an ninh quốc gia của Seoul, Chung Eui-yong, người đã khiến thế giới há hốc vào tháng 3 với thông báo về hội nghị thượng đỉnh Kim-Trump. Vào tháng 5 năm ngoái, ông đã được mời lại từ một quỹ hưu trí để điều hành trung tâm truyền thông mới của CIA. Được biết đến như một con diều hâu với Bắc Triều Tiên, trước khi quá trình tan băng với Bình Nhưỡng bắt đầu, ông được cho là đã tham gia vào việc hoạch định các cuộc không kích, trong trường hợp Trump ra lệnh tấn công.

Sung Kim

Các cuộc đàm phán bắt đầu với người Bắc Hàn khi không có Đại sứ Mỹ tại Seoul. Lỗ hổng ngoại giao đã được lấp đầy bằng Sung Kim, Đại sứ hiện tại ở Philippines và là một cựu Đại sứ Mỹ tại Seoul, người đã tham gia một thỏa thuận cuối cùng với Bình Nhưỡng, vào năm 2005.

Tump-Kim
Sung Kim nói chuyện với các thành viên của phái đoàn Bắc Triều Tiên trong một cuộc họp nhóm làm việc trước hội nghị thượng đỉnh. (Ảnh: AP)

Ông đã dẫn dắt đội Mỹ trong các cuộc đàm phán với các quan chức Bắc Triều Tiên trong khu phi quân sự (DMZ) chia tách Bắc và Nam Triều Tiên. Ông biết số người đối diện của mình, Thứ trưởng Ngoại giao Triều Tiên Choe Son-hui, từ các cuộc đàm phán năm 2005.

Allison Hooker

Chuyên gia hàng đầu về Triều Tiên của Hội đồng An ninh Quốc gia, Hooker cùng với Sung Kim tham gia các cuộc đàm phán DMZ. Giống như đại sứ, bà là một trong số ít các quan chức trong chính quyền Trump có kinh nghiệm làm việc với Bắc Triều Tiên trước đó. Vào năm 2014, trong chính quyền Obama, bà đi cùng với Giám đốc Tình báo quốc gia, James Clapper, tới Bình Nhưỡng để thương thảo về tù nhân.

Allison Hooker. Photograph: Yonhap/EPA
Allison Hooker. (Ảnh: Yonhap/EPA)

Sự hiện diện của bà trong phái đoàn Hoa Kỳ tham dự Thế vận hội mùa đông, trùng với một phái đoàn dưới thời Kim Yong-chol, đã châm ngòi cho sự đồn đoán ban đầu rằng các mối liên hệ đã được khôi phục lặng lẽ giữa Washington và Bình Nhưỡng.

Triều Thiên