Cuộc họp Thượng đỉnh trực tuyến EU – Trung Quốc hôm thứ Hai (14/9) tiếp tục ghi nhận các bất đồng lớn như thương mại-đầu tư, an ninh, nhân quyền.

Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đã yêu cầu chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mở cửa thị trường, tôn trọng các nhóm thiểu số và dừng đàn áp ở Hồng Kông, đồng thời khẳng định rằng châu Âu sẽ không còn bị lợi dụng trong các giao dịch thương mại, theo Reuters.

EU tỏ ra sẽ không đứng về phía nào trong cuộc đối đầu toàn cầu giữa Trung Quốc và Mỹ, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã cùng chủ tịch Hội đồng và chủ tịch của Ủy ban Châu Âu đưa ra một thông điệp cứng rắn tới Bắc Kinh.

“Châu Âu là một người chơi, không phải một sân chơi”, chủ tịch Hội đồng Châu Âu Charles Michel, người chủ trì hội nghị thượng đỉnh trực tuyến, đã nói với các phóng viên về việc Châu Âu ngày càng ý thức được Trung Quốc đã không giữ lời hứa khi tham gia vào quá trình thương mại tự do và công bằng.

Với hơn một tỷ euro mỗi ngày trong thương mại song phương, EU là đối tác thương mại hàng đầu của Trung Quốc, trong khi Trung Quốc là thị trường tiêu dùng hàng hóa và dịch vụ lớn thứ hai của EU, chỉ đứng sau Mỹ.

Ông Tập không tham dự cuộc họp báo sau hội nghị thượng đỉnh và không có tuyên bố chung nào được đưa ra, nhưng Tân Hoa xã – cơ quan ngôn luận của Bắc Kinh – đưa tin rằng ông Tập từ chối mọi hành vi can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc, đặc biệt trong vấn đề nhân quyền.

“Trung Quốc sẽ không chấp nhận ‘một người chỉ bảo’ cho chúng tôi về vấn đề nhân quyền và phản đối ‘tiêu chuẩn kép’. Trung Quốc sẵn sàng tăng cường trao đổi với phía châu Âu dựa trên nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau để hai bên cùng đạt được tiến bộ”, Tân Hoa xã đưa tin ông Tập nói trong hội nghị thượng đỉnh qua video.

Liên minh châu Âu cáo buộc Trung Quốc vi phạm một loạt quy tắc thương mại toàn cầu, từ việc sản xuất thép quá mức cho đến ăn cắp tài sản trí tuệ của phương Tây, điều mà Bắc Kinh phủ nhận.

Thái độ của châu Âu cũng cứng rắn hơn đối với Bắc Kinh trong vấn đề dịch Covid-19 và  Hồng Kông.

Áp lực từ EU

“Chúng tôi thực sự nghiêm túc đối với việc tiếp cận thị trường Trung Quốc và dỡ bỏ các rào cản”, chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết tại cuộc họp báo.

Bà Merkel cho biết bà và hai đồng sự tại EU đã thúc ép ông Tập phải nói rõ liệu họ có thực sự muốn một thỏa thuận đầu tư đang được đàm phán giữa hai bên hay không, điều mà sẽ buộc Trung Quốc phải mở cửa thị trường.

“Chúng tôi gây áp lực … để đạt được tiến bộ trong thỏa thuận đầu tư”, Bà Merkel trao đổi với các phóng viên tại Berlin. 

Bà cho biết: “Nhìn chung, hợp tác với Trung Quốc phải dựa trên những nguyên tắc nhất định – có đi có lại, cạnh tranh bình đẳng. Chúng ta có các hệ thống xã hội khác nhau, nhưng trong khi chúng ta hướng tới chủ nghĩa đa phương, nó phải được dựa trên các quy tắc”.

Ngày nay, nhu cầu đối với một sân chơi bình đẳng là chính đáng khi nền kinh tế Trung Quốc đang chuyển mình trong 15 năm qua”, bà Merkel nói thêm.

EU cũng muốn có những cam kết mạnh mẽ hơn đối với việc giảm thiểu tình trạng biến đổi khí hậu từ Trung Quốc, quốc gia gây ô nhiễm hàng đầu thế giới.

Theo Reuters
Đại Nghĩa biên dịch