Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất tuần tra tự do hàng hải trên Biển Đông, phản ứng của Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull có thể khiến người Trung Quốc nóng mặt.

Tổng thống Trump phát biểu tại một cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm thứ Sáu (23/2) rằng ông “rất muốn Australia tham gia và tôi nghĩ nước Úc muốn chúng ta cùng tham gia” vào việc tuần tra tự do hàng hải trên Biển Đông.

Khi được hỏi về đề xuất này, Thủ tướng Turnbull đã không phản đối mong muốn của Tổng thống Trump, một động thái có thể khiến Trung Quốc tức giận, theo The Herald.

“Như các bạn biết, Australia bảo vệ quyền tự do đi lại trên biển và trên không trong phạm vi toàn thế giới, nhưng chúng tôi không muốn suy đoán về các vấn đề mang tính hoạt động”, ông Turnbull cho biết vào thứ Bảy (24/2) vào cuối chuyến công du bốn ngày của ông đến thủ đô Washington, Hoa Kỳ.

Trung Quốc đang tiến hành quân sự hóa Biển Đông nhằm theo đuổi tuyên bố chủ quyền đường 9 đoạn vốn đã bị tòa án quốc tế bác bỏ vào năm 2016. Các bên khác có tuyên bố chủ quyền tại vùng biển gồm Việt Nam, Malaysia, Philippines, Brunei và Đài Loan.

Từ khi nhậm chức, Tổng thống Trump đã có một số động thái cứng rắn hơn với Trung Quốc về Biển Đông. Tháng 7 năm ngoái, ông phê duyệt kế hoạch một năm cho phép hải quân Mỹ tiến hành các hoạt động tự do hàng hải ở Biển Đông, trong khi dưới thời Obama mỗi hoạt động như vậy phải xin phép từng lượt.

Cựu Tổng thống Obama bị chỉ trích vì chính sách mềm mỏng tạo điều kiện cho Bắc Kinh bành trướng tại Biển Đông. Cụ thể, nhiều lãnh đạo hải quân Mỹ phê phán ông Obama đã không cho phép các cuộc tuần tra tự do hàng hải trên Biển Đông từ năm 2012 đến năm 2015, theo tạp chí Hải quân (Navy Times) của Mỹ. Trong thời gian đó, Trung Quốc ra sức xây dựng các đảo nhân tạo và lắp đặt các thiết bị quân sự, tạp chí này cho biết.

Theo The Herald, Thủ tướng Turnbull tuyên bố chuyến thăm Washington của ông đã thành công tốt đẹp với các cuộc gặp thẳng thắn và hiệu quả với Tổng thống Trump, các nhà lãnh đạo quân sự, giám đốc điều hành kinh doanh và hơn 40 thống đốc bang.

“Đây là chuyến thăm rất rất giá trị”, ông Turnbull nói với các phóng viên hôm thứ Bảy trước khi rời căn cứ Không quân Andrews của Maryland.

“Mục tiêu của chúng tôi là mở rộng và làm sâu sắc thêm mối quan hệ lâu dài của chúng tôi với Hoa Kỳ, liên minh lớn của chúng tôi, xây dựng tiếp 100 năm cho mối quan hệ hữu nghị 100 năm này”.

Tổng thống Trump
Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull và phu nhân Lucy Turbull, Đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ Melania Trump (Ảnh: Twitter)

Australia đang cố gắng cân bằng mối quan hệ với Hoa Kỳ, đồng minh quan trọng nhất của họ và Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của nước Úc. Tuy nhiên, người Úc trong những năm gần đây ngày càng cảnh giác về việc Bắc Kinh cố gắng gây ảnh hưởng tới lập trường của Canberra. Trong một vụ bê bối gần đây, một thượng nghị sỹ Úc đã bị cách chức vì có bình luận ủng hộ lập trường của Trung Quốc ở Biển Đông.

Mai Liên