Để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào các quốc gia có thu nhập thấp và thúc đẩy tăng trưởng các dự án có ý nghĩa kinh tế, chính quyền Trump đưa ra chiến lược phát triển cơ sở hạ tầng 70 tỷ đô la, tập trung chủ yếu ở khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương.

Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence sẽ đại diện cho Tổng thống Trump thúc đẩy đầu tư cơ sở hạ tầng trong khu vực. Kể từ khi đưa ra lời chỉ trích gay gắt đối với chính quyền Trung Quốc vào tháng trước, ông Mike Pence đã giành được sự chú ý.

Trước đó vào ngày 4/10, ông Pence đã đưa ra cảnh báo về tự do hàng hải tại Biển Đông và chỉ trích chính sách ‘ngoại giao bẫy nợ’ của Trung Quốc. Ngoài ra, ông cũng đề cập đến kế hoạch “Made in China 2025” và cáo buộc Trung Quốc trộm công nghệ của Mỹ.

Trong chuyến công du châu Á-Thái Bình Dương vào thứ Hai (12/11), ông Pence dừng chân đầu tiên ở Tokyo và gặp Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe ngày thứ Ba (13/11).

Đây là cuộc họp đầu tiên của ông Abe với quan chức chính quyền Trump kể từ cuộc bầu cử giữa kỳ của Hoa Kỳ tuần trước. Phía Hoa Kỳ muốn liên minh với Nhật Bản trong bối cảnh cạnh tranh với dự án Vành đai và Con đường của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Trong khi đó, Thủ tướng Abe cũng đang dần cải thiện chiến lược ngoại giao với Trung Quốc, vì đó là thị trường khổng lồ không thể thiếu đối với các doanh nghiệp Nhật Bản, đồng thời củng cố liên minh Mỹ-Nhật như là nền tảng của quan hệ quốc tế.

Tháng trước, ông Abe với tư cách là nhà lãnh đạo đầu tiên của Nhật Bản trong bảy năm qua đến thăm Trung Quốc.

Áp lực gia tăng của chính quyền Trump đối với Bắc Kinh khiến Thủ tướng Abe phải có những hành động để cân bằng mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Trong cuộc họp báo, ông Pence nói: “Quốc gia của tôi hiện sẽ ưu tiên cung cấp 60 tỷ đô la tài trợ và phát triển các dự án cơ sở hạ tầng ở Ấn Độ-Thái Bình Dương. Chúng tôi cũng biết ơn Thủ tướng Chính phủ Nhật Bản đã chi 10 tỷ đô la từ các tổ chức công và tư nhân để đầu tư cho các dự án cơ sở hạ tầng năng lượng đầy hứa hẹn”.

Sau cuộc họp, Thủ tướng Abe và phó Tổng thống Pence trao đổi các tuyên bố chung và khẳng định ý định hợp tác đối với các dự án cơ sở hạ tầng ở các nước thứ ba theo nguyên tắc minh bạch và bền vững nợ.

Những dự án này dự kiến sẽ đóng vai trò đối trọng với dự án Vành đai và Con đường của Trung Quốc, mà chính quyền Trump đang tìm cách thay đổi bằng cách khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư vào các lĩnh vực tương tự.

Sự nhiệt tình của chính quyền Trump đối với việc phát triển ở Ấn Độ-Thái Bình Dương là tin mừng cho nhà lãnh đạo Nhật Bản. Chính Nhật Bản đã đưa ra sáng kiến này khi thảo luận không công khai, hy vọng thu hút sự chú ý của chính quyền Trump vào châu Á, với hy vọng làm Trung Quốc bận rộn ở Ấn Độ Dương và làm giảm áp lực ở Biển Đông, theo Nikkei Asian Review.

Tuy nhiên, căng thẳng Hoa Kỳ và Trung Quốc ngày càng gia tăng trong lĩnh vực thương mại, cho nên việc cân bằng mối quan hệ của ông Abe cũng trở nên phức tạp.

“Chúng tôi thừa nhận rằng chúng tôi coi trọng việc Nhật Bản và Hoa Kỳ tiếp tục hợp tác chặt chẽ, trong tiến trình đối thoại mang tính xây dựng với Trung Quốc”, ông Abe nói tại cuộc họp báo.

Thanh Hiền