Thủ tướng Nhật Bản Shinzon Abe hôm thứ Bảy (19/5) cam kết sẽ hỗ trợ các quốc đảo Thái Bình Dương tăng cường khả năng an ninh hàng hải, nhằm ngăn cản Triều Tiên né các biện pháp trừng phạt của Liên Hợp Quốc thông qua đường biển và chống lại sự bành trướng hàng hải của Trung Quốc, theo Nikkei.

“Nhật Bản sẽ không ngừng hỗ trợ hướng tới cải thiện năng lực của các quốc gia nhằm “bảo vệ biển”, bao gồm khả năng thực thi pháp luật của mỗi quốc gia”, ông Abe nói trong một bài phát biểu then chốt ngay bắt đầu Hội nghị các nhà lãnh đạo các quốc đảo Thái Bình Dương tại Iwaki, Fukushima, đông bắc Nhật Bản.

“Đó là quy tắc của luật bảo vệ các quốc gia, lớn và nhỏ, vì quyền sở hữu của họ”, ông nói.

Hợp tác với các quốc gia đảo Thái Bình Dương, Nhật Bản mục đích giữ các mối liên hệ chặt chẽ với Triều Tiên – được xem là đã né tránh các biện pháp trừng phạt quốc tế bằng cách vận chuyển hàng hóa đường biển.

Ông Abe cũng kêu gọi xây dựng một trật tự hàng hải dựa trên quy tắc trong khu vực. Nhà lãnh đạo Nhật Bản đã thúc đẩy “tự do và mở cửa chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương” trong một nỗ lực thấy rõ nhằm chống lại sự bành trướng hàng hải ngày càng gia tăng của Trung Quốc, theo Nikkei.

“Bảo vệ biển và bảo vệ hành tinh và nhân loại là một và là tương tự. Đất nước của tôi sẽ tiếp tục nỗ lực với tất cả các bạn”, ông bổ sung.

Về Triều Tiên, Nhật Bản hy vọng những người tham gia Hội nghị xác nhận sự cần thiết phải tiếp tục thực thi các biện pháp trừng phạt kinh tế của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm chống lại Bình Nhưỡng.

Ông Abe và các nhà lãnh đạo các quốc gia Thái Bình Dương dự kiến thông qua một tuyên bố chung về sự hợp tác của họ trong việc đối phó với Triều Tiên. Hội nghị thượng đỉnh cũng tập trung vào xây dựng các cơ sở hạ tầng, bao gồm cảng biển.

Để hỗ trợ phát triển bền vững, ông Abe đã hứa tiếp tục hỗ trợ các quốc đảo bảo vệ môi trường và đối phó với biến đổi khí hậu.

Ông Abe cũng long trọng tuyên bố những cam kết của Nhật Bản về phát triển nguồn nhân lực và trao đổi nhân lực khoảng 4000 người sẽ diến ra trong vòng 3 năm tới.

Diễn đàn tại Nhật Bản bao gồm 14 quốc đảo Thái Bình Dương, Úc, và New Zealand, cũng như French Polynesia, New Caledonia, cả hai quốc đào đều là lãnh thổ của Pháp.

14 quốc đảo Thái Bình Dương gồm Cook Islands, Fiji, Kiribati, the Marshall Islands, Micronesia, Nauru, Niue, Palau, Papua New Guinea, Samoa, Solomon Islands, Tonga, Tuvalu và Vanuatu.

Nhật Bản đã chủ trì một hội nghị thượng đỉnh khu vực với các quốc đảo Thái Bình Dương 3 năm một lần kể từ 1997. Hội nghị trước đó đã diễn ra tại Iwaki, một khu vực phía đông bắc Nhật Bản bị tàn phá bởi trận động đất lớn năm 2011 và sóng thần sau đó.

Thủ tướng Samoan Tuilaepa Lupesoliai Sailele Malielegaoi đồng chủ tọa cuộc họp cùng ông Abe.

Triệu Hằng