Thủ tướng Anh Theresa May đã nhận được đảm bảo từ EU về “các thay đổi mang tính ràng buộc pháp lý” đối với dự thảo thỏa thuận Brexit vào thứ Hai (11/3).

Những nỗ lực tìm ra một con đường trật tự thoát khỏi “mê cung” diễn ra chỉ vài ngày trước khi Vương quốc Anh phải rời đi vào ngày 29/3, sau khi bà có chuyến “công du phút chót” tới Strasbourg để tìm kiếm sự ủng hộ từ Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker và trưởng đoàn đàm phán Brexit của EU Michel Barnier.

Những người Brexit trong đảng của tháng Năm cáo buộc cô đầu hàng EU và không rõ liệu sự đảm bảo của cô có đồng ý có đủ để giành chiến thắng trước các nhà lập pháp hay không.

Phát biểu tại cuộc họp báo đêm khuya chung với ông Juncker ở Strasbourg sau cuộc gặp, bà May cho biết: “Các nghị sĩ (Anh) đã nói rõ rằng các thay đổi pháp lý là cần thiết đối với điều khoản ‘rào chắn’. Hôm nay, tôi đã nhận được đảm bảo (của EU) về các thay đổi pháp lý này”.

Thủ tướng Anh nhấn mạnh: “Giờ là lúc cùng nhau ủng hộ thỏa thuận Brexit và gửi thông điệp tới người dân Anh”.

Bà May công bố 3 tài liệu – một công cụ chung, một thông báo chung và một tuyên bố đơn phương – mà bà nói nhằm giải quyết phần gây tranh cãi nhất của thỏa thuận hồi tháng 11, liên quan đến kế hoạch gọi là “chốt chặn” nhằm đảm bảo biên giới mở giữa Ireland (một thành viên EU) với Bắc Ireland (một tỉnh của Anh) trên hòn đảo này.

Chốt chặn là một chính sách bảo hiểm nhằm tránh các biện pháp kiểm soát ở biên giới nhạy cảm giữa tỉnh Bắc Ireland và thành viên EU của Anh, mặc dù một số nhà lập pháp Anh lo ngại rằng nó có thể khiến Vương quốc Anh rơi vào quỹ đạo của EU.

Cơ hội cuối cùng?

Sau 2 năm rưỡi đàm phán với người Anh về Brexit, ông Juncker thận trọng cho biết đây là cơ hội cuối cùng của hai bên.

“Sẽ không có cơ hội thứ ba”, ông nói. “Sẽ không có những diễn giải thêm về các diễn giải; không có sự đảm bảo nào nữa về các đảm bảo lại – nếu cuộc bỏ phiếu có ý nghĩa vào ngày mai không thành công.”

“Đó là thỏa thuận này hoặc Brexit có thể không xảy ra”, ông nói.

Thủ tướng Anh Theresa May
Thủ tướng Anh Theresa May. (Ảnh: AFP)

Ngày 12/3 (theo giờ Anh), các nghị sĩ Anh sẽ nghiên cứu các đề xuất mới trước khi tiến hành bỏ phiếu “thỏa thuận ly hôn”. Bản dự thảo thỏa thuận Brexit từng bị Hạ viện bác bỏ trong cuộc bỏ phiếu hồi tháng 1 vừa qua với 432 phiếu chống và 202 phiếu thuận.

Ông Juncker nói trong một lá thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk rằng nếu Anh không rời khỏi EU trước cuộc bầu cử ngày 23-26 tháng 5, họ sẽ phải bầu các nhà lập pháp EU của riêng mình.

Bỏ phiếu Brexit

Bà May đã hứa với các nhà lập pháp sẽ tổ chức bỏ phiếu về thỏa thuận của bà vào hôm nay.

Các chuyển động được đưa ra bởi chính phủ nói rằng công cụ chung đã giúp “làm giảm rủi ro” về việc Vương quốc Anh sẽ bị mắc kẹt trong “chốt chặn”.

Phản ứng ngay lập tức là khá thận trọng từ các nhà lập pháp ủng hộ Brexit trong chính đảng của bà May và từ Đảng Liên minh Dân chủ Bắc Ailen (DUP), đảng hỗ trợ chính phủ thiểu số của bà.

Sau khi Bộ trưởng Văn phòng Nội các David Lidington, người là Phó Thủ tướng thực tế của bà May, cập nhật Nghị viện Anh về các cuộc đàm phán, nhà lập pháp ủng hộ Brexit Steve Baker nói với BBC Radio: “Lần đầu tiên David không đưa ra một viễn cảnh rất tốt về một cái gì đó được mong đợi”.

Ông Lidington nói rằng Anh và EU đã đồng ý một công cụ chung nhằm ngăn chặn EU tìm cách bẫy Anh ở “chốt chặn”. Hai bên sẽ làm việc để thay thế chốt chặn vào tháng 12/2020 và xác nhận cam kết Anh sẽ ứng dụng luật mới của EU áp dụng cho Bắc Ireland.

Ông cũng nói rằng họ đã đồng ý một tài liệu thứ hai, một tuyên bố chung để xúc tiến việc đàm phán về mối quan hệ trong tương lai.

DUP cho biết họ sẽ nghiên cứu các tài liệu. Bà May đã được các nhà lập pháp hướng dẫn để thay thế chốt chặn với các thỏa thuận thay thế.

Đảng Lao động đối lập thì phàn nàn bà May đã thất bại rất nhiều so với những gì hứa trước Nghị viện.

“Các cuộc đàm phán của Thủ tướng Chính phủ đã thất bại. Thỏa thuận tối nay với Ủy ban châu Âu không có bất cứ điều gì tiếp cận với những thay đổi mà Theresa May đã hứa trước Nghị viện”, lãnh đạo đảng Lao động Jeremy Corbyn nói trong một tuyên bố.

Nếu điều khoản chốt chặn có hiệu lực và các cuộc đàm phán về mối quan hệ trong tương lai tan vỡ mà không có triển vọng của một thỏa thuận, bà May nói rằng tuyên bố đơn phương sẽ làm rõ rằng không có gì ngăn cản London rời khỏi chốt chặn.

Brexit trong nguy hiểm?

Luật sư hàng đầu của chính phủ Anh, Tổng chưởng lý Geoffrey Cox, đưa ra phân tích pháp lý của ông về các đảm bảo trước khi bỏ phiếu vào hôm nay. Nhiều nhà lập pháp ủng hộ Brexit sẽ chờ đợi các phân tích này trước khi quyết định bỏ phiếu.

Nếu không đạt đủ phiếu, bà May có thể yêu cầu các nhà lập pháp bỏ phiếu vào thứ Tư (13/3) về việc có nên rời đi mà không có thỏa thuận hay không. Và nếu họ từ chối, bà sẽ tổ chức bỏ phiếu về việc có nên yêu cầu lùi hạn chót đối với Brexit hay không.

Các bộ trưởng cao cấp của chính phủ Anh đã cảnh báo các nhà lập pháp nổi loạn rằng nếu thỏa thuận May không được bỏ phiếu, có khả năng Brexit có thể bị cản trở.

Brexit sẽ đưa nền kinh tế lớn thứ năm thế giới vào thế giới chưa được biết đến và nhiều người lo ngại sẽ chia rẽ phương Tây khi họ vật lộn với cả nhiệm kỳ tổng thống độc đáo của Donald Trump và sự quyết đoán ngày càng tăng từ Nga và Trung Quốc.

Những người ủng hộ Brexit nói rằng trong khi ly hôn có thể mang lại một số bất ổn ngắn hạn, về lâu dài, nó sẽ cho phép Vương quốc Anh phát triển mạnh và cũng cho phép hội nhập EU sâu hơn mà không cần một thành viên bất đắc dĩ như vậy.

Khoa Anh

Từ Khóa: