Trong chiến thắng chính trị mới nhất cho Đài Bắc và một chút coi thường đối với Bắc Kinh, hôm 16/9, Hoa Kỳ thông báo sẽ cử một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao đến dự tang lễ của cựu tổng thống Đài Loan Lý Đăng Huy, được gọi là “cha đẻ của nền dân chủ” quốc đảo này. 

Chuyến thăm của Thứ trưởng Ngoại giao Keith Krach chắc chắn sẽ khiến chính quyền Trung Quốc khó chịu. Họ vẫn coi hòn đảo là một tỉnh nổi loạn và sẽ được thống nhất bằng vũ lực nếu cần thiết, theo SCMP.

Tổng thống Donald Trump bắt đầu chính quyền của mình vào tháng 1/2017 với cuộc điện đàm với người đồng cấp Đài Loan Thái Anh Văn. Kể từ đó, Đài Bắc đã tiếp đón thành viên nội các cao cấp nhất của Mỹ kể từ năm 1979, ký bảy thỏa thuận vũ khí lớn trị giá 13,3 tỷ USD, đồng ý cho bà Thái “dừng chân” 12 ngày tại Mỹ và được hưởng lợi từ một số luật và thỏa thuận đối tác mới của Mỹ”.

Hoa Kỳ tôn vinh di sản của Tổng thống Lý bằng cách tiếp tục mối quan hệ bền chặt của chúng tôi với Đài Loan và nền dân chủ sôi động, thông qua việc chia sẻ các các giá trị chính trị và kinh tế “, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết hôm 16/9 khi thông báo về chuyến đi của ông Krach.

Lễ tưởng niệm dự kiến sẽ diễn ra ​​vào hôm thứ Bảy (19/9) và Bộ Ngoại giao Đài Loan thông báo rằng ông Krach sẽ đến Đài Bắc vào hôm nay.

Sự lựa chọn ông Krach, người phụ trách các vấn đề kinh tế tại Bộ Ngoại giao, hầu như không phải là một sự tình ngẫu nhiên hay bất ngờ. Tháng trước, ông David Stilwell, người phụ trách Bộ Ngoại giao Mỹ về khu vực Đông Á đã thông báo về một cuộc đối thoại kinh tế mới giữa Mỹ với Đài Loan, thông báo rằng ông Krach sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ. 

Các báo cáo về chuyến thăm sắp tới của ông Krach đã phổ biến trên các phương tiện truyền thông. Điều này đã dẫn đến các phản ứng như dự đoán từ Bắc Kinh, vốn ngày càng lo ngại rằng chính sách xuyên eo biển của họ nhằm đảm bảo Đài Loan trong tầm kiểm soát đang ngày càng suy yếu. 

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Vương Bân cho biết hôm thứ Hai (14/9) tại Bắc Kinh rằng Mỹ nên “ngừng mọi hình thức trao đổi chính thức với Đài Loan để tránh thiệt hại nghiêm trọng cho quan hệ Trung – Mỹ cũng như hòa bình và ổn định trên eo biển Đài Loan”.

Mục tiêu cuối cùng của Đài Loan là biến cuộc đối thoại thành một hiệp định thương mại tự do với Mỹ, ràng buộc chặt chẽ hơn giữa hai nền kinh tế.

Bonnie Glaser, Giám đốc Dự án “Sức mạnh Trung Quốc” tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, cho biết: “Vẫn còn phải xem liệu có thể bắt đầu bất cứ điều gì trên mặt trận đó hay không. Tất nhiên cuộc đối thoại mới này là quan trọng, nhưng những gì Đài Loan muốn là một thỏa thuận thực tế”.

Nhưng các nhà phân tích lưu ý rằng, phần lớn động lực cho các mối quan hệ thương mại chặt chẽ hơn, bao gồm kêu gọi Đài Loan chuyển chuỗi cung ứng công nghệ ra khỏi Trung Quốc đến từ Bộ Ngoại giao Mỹ và các quan chức chính quyền khác, chưa không phải xuất phát từ Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR), vốn là cơ quan phụ trách bất kỳ cuộc đàm phán nghiêm túc nào.

Bắc Kinh, vốn coi Đài Loan là một vấn đề “sống còn”, trong nhiều thập kỷ đã tìm cách ngăn cản việc trang bị vũ khí, thiết lập đồng minh hoặc các mối quan hệ quốc tế.

Cho đến nay, rất ít thông tin chi tiết về chuyến thăm đã được tiết lộ. Ông Lohman Walter Lohman, giám đốc nghiên cứu châu Á tại Tổ chức Di sản bảo thủ cho biết, hai bên có khả năng sẽ trao đổi về hợp tác kinh tế chặt chẽ hơn, an ninh chuỗi cung ứng và các vấn đề khác theo nghĩa rộng, các chi tiết có thể sẽ được các nhà kỹ trị xử lý sau.

Ông nói thêm, nếu các cuộc đàm phán tiến tới một hiệp định thương mại tự do, xu hướng có thể sẽ vẫn duy trì ngay cả khi ứng viên Đảng Dân chủ Joe Biden thắng cử tổng thống.

Lohman, một cựu chuyên viên tại Thượng viện cho biết: “Tôi nghĩ chính quyền Biden sẽ vẫn tiếp tục. “Sẽ sớm có một số thúc đẩy trong chính quyền như mọi khi. Quốc hội sẽ cân nhắc. Nhưng cuối cùng thì những người bạn của Đài Loan sẽ chiến thắng”.

Ông Lý Đăng Huy qua đời vào cuối tháng 7 ở tuổi 97. Ông là tổng thống sinh ra ở Đài Loan đầu tiên của hòn đảo, được ghi nhận là người đảm bảo chấm dứt chế độ chuyên chế và ủng hộ chủ nghĩa đa nguyên sôi động. Ông muốn thách thức những nỗ lực của Trung Quốc nhằm kiềm chế những nỗ lực của hòn đảo để đạt được sự công nhận trên toàn cầu. Điều này thể hiện rõ trong một bài phát biểu của ông tại Đại học Cornell vào năm 2001. 

Sean King, phó chủ tịch cấp cao của công ty tư vấn chiến lược Park và là cựu quan chức Bộ Thương mại Hoa Kỳ cho biết: 

“Lễ tưởng niệm ông Lý Đăng Huy vô cùng có ý nghĩa về tính biểu tượng. Vì ông Lý là nhà lãnh đạo được bầu cử dân chủ đầu tiên của hòn đảo, ông ấy là một anh hùng thực sự cho chính người dân của mình”.

Theo SCMP
Đại Nghĩa biên dịch