Một nữ công dân người Úc gốc Hồng Kông, bà Fiona Hiu đã đưa ra một bản kiến nghị và kêu gọi 60.000 chữ ký để điều tra Thủ hiến bang Victoria là ông Daniel Andrew. Vị quan chức này vào ngày 23/10, đã ký một thỏa thuận chấp nhận sự tài trợ của Trung Quốc trong các dự án thuộc Sáng kiến Vành đai và Con đường đang gây tranh cãi của Bắc Kinh.

Sáng kiến Vành đai và Con đường

‘Một vành đai, Một con đường’ (Nhất đới, nhất lộ) còn được gọi là ‘Vành đai và Con đường’ (viết tắt là BRI) – một dự án đầy tham vọng và là đứa con tinh thần của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Sáng kiến này đã triển khai vào năm 2013, nhằm mục đích mở rộng ảnh hưởng chính trị và sự hiện diện quân sự của Trung Quốc thông qua tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng trên khắp Đông Nam Á, Châu Phi, Châu Âu và Châu Mỹ Latinh.

Tuy nhiên, “Nhất đới – Nhất lộ” của Trung Quốc đến nay đã bị coi là “bẫy nợ ngoại giao” nguy hiểm, bởi nó buộc các nước đang phát triển tham gia vào dự án bị mang nợ, dẫn đến việc Bắc Kinh đòi quyền kiểm soát một phần địa phận hoặc chính trị để xóa bỏ khoản nợ đó. Các dự án thuộc BRI đã đối mặt với làn sóng phản đối ở nhiều quốc gia, bao gồm Sierra Leone, Pakistan, Sri Lanka….

Cơ quan ngôn luận của nhà nước Trung Quốc, Tân Hoa Xã từng loan tin rằng, sáng kiến trị giá 1.300 tỷ USD của ông Tập nhằm cả mục tiêu quân sự, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa đã công bố điều này trong một chuyến thăm với một nhóm các nhà lãnh đạo quân sự tại Nam Thái Bình Dương và Caribbean vào ngày 10/7, theo tin từ The Epoch Times.

Bản kiến nghị điều tra chính quyền tiểu bang ở Úc vì sao chấp thuận dự án thuộc BRI

Bà Fiona Hiu kêu gọi Cơ quan Tình báo An ninh Úc (ASIO) và Ủy ban Độc lập Chống tham nhũng (IBAC) của bang Victoria điều tra toàn bộ quá trình đấu thầu của dự án đã ký kết theo Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc – nhằm đảm bảo không có bất cứ vi phạm pháp luật nào. Bản kiến nghị đề cập rằng, Thủ hiến Andrew đã ký thỏa thuận này với Trung Quốc nhằm tăng cường vai trò của chính quyền bang Victoria trong ​​BRI. 

Quyết định của chính quyền địa phương đã đi ngược với chủ trương của Chính phủ Úc là thận trọng với các khoản đầu tư của Trung Quốc, và từ chối ký thỏa thuận Vành đai – Con đường, ngăn các cuộc đấu thầu của Bắc Kinh liên quan đến mạng 5G cũng như mạng lưới điện của Úc.

Bản kiến nghị của bà Fiona Hiu cho biết, người Úc đã cho thấy họ lo lắng về ảnh hưởng của Trung Quốc tại Úc, nhưng Thủ hiến Andrew thường xuyên có những chuyến thăm Trung Quốc và phớt lờ mối lo ngại của nhiều người dân bang Victoria khi ông quyết định tăng cường mối quan hệ với Trung Quốc. Ông Andrew cũng không quan tâm tới những lo ngại của giới hoạch định chính sách quốc gia về tham vọng chiến lược của Bắc Kinh và bỏ qua việc chính quyền Trung Quốc đã tàn sát, nô dịch hóa, bỏ đói, đe dọa, áp bức và ngược đãi lạm dụng chính người dân Trung Quốc trong suốt 70 năm qua; phớt lờ việc Trung Quốc giết chóc, tra tấn, bắt nạt, mạo danh và làm mất uy tín của những người biểu tình Hồng Kông đang mưu cầu dân chủ; chưa kể việc Trung Quốc phá hủy hành tinh và ăn cắp tài sản trí tuệ các công ty và chính phủ trên khắp thế giới.

Lãnh đạo chính phủ Úc chất vấn về quyết định “bắt tay” với Trung Quốc của lãnh đạo địa phương

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Úc, Peter Dutton, đã chỉ trích thỏa thuận của bang Victoria. Ông Dutton cáo buộc ông Andrew xem nhẹ lợi ích  quốc gia. Bộ trưởng chất vấn: “Ông ấy dựa vào đâu mà khẳng định động thái này sẽ mang lại lợi ích cho đất nước nói chung và bang Victoria nói riêng?”. Bộ trưởng Bộ Nội vụ còn đề cập đến chương trình hợp tác đang diễn ra giữa ASIO và các trường đại học để ngăn chặn bàn tay can thiệp của Trung Quốc vào nội bộ Úc.

Michael O’Brien, lãnh đạo phe đối lập Victoria, cũng lên án nước đi này của ông Andrews vì như vậy chẳng khác nào mở đường cho Trung Quốc xâm nhập sâu hơn vào tiểu bang. 

“Đúng là tin mừng cho Trung Quốc. Thế còn bang Victoria thì sao? Chúng ta được lợi ích gì? Có đúng với nguyện vọng của tất cả người dân hay không?”, Michael O’Brien nói. 

Thủ tướng Úc Scott Morrison đã chỉ trích chính quyền bang Victoria về việc ký kết thỏa thuận với phía Trung Quốc mà không có sự tham vấn đúng đắn, mô tả động thái này là thiếu sự hợp tác cũng như không hữu ích trong việc giải quyết các mối quan hệ quốc tế.

Động thái hoan nghênh của chính quyền bang Victoria đối với “Vành đai và Con đường” khiến chính phủ Úc và đồng minh quân sự Mỹ lo ngại. Washington vốn xem BRI của Bắc Kinh là phương tiện tăng cường ảnh hưởng của Trung Quốc trên khắp châu Á và hơn thế nữa.

Bà Fiona Hiu nói rằng, bản kiến nghị lập ra nhằm “bảo vệ quyền lợi và của người Úc cũng như những người dân Hồng Kông”, yêu cầu các cơ quan chức năng của Úc cần vào cuộc xác minh làm rõ trách nhiệm của các lãnh đạo khi triển khai các vấn đề trọng yếu của bang Victoria.