Ngày 21/6, Thổ Nhĩ Kỳ đã nhận 2 máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 đầu tiên F-35 từ Mỹ, do công ty Lockheed Martin chế tạo.
 

Theo RIA Novosti, đại diện thư ký công nghiệp quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, buổi lễ bàn giao F-35 đã diễn ra tại thành phố Forth Worth, bang Texas, Mỹ. 2 máy bay chiến đấu F-35 sau đó sẽ được chuyển đến Căn cứ Không quân Luke, bang Arizona (Mỹ).

“Đây là ngày hội của đột phá công nghệ giữa các chuyên gia và đối tác mà trọng tâm là việc chuyển giao F-35 cho chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ”, Phó Chủ tịch Lockheed Martin Orlando Carvalho phát biểu trong buổi lễ.

Theo kế hoạch, Ankara (thủ đô Thổ Nhĩ Kỳ) sẽ nhận được hơn 100 máy bay F-35.

Các máy bay này sẽ vẫn ở lại Mỹ cho đến cuối năm 2019 khi các phi công Thổ Nhĩ Kỳ hoàn thành việc huấn luyện. Trong khi đó, Thượng viện Mỹ vẫn đang theo đuổi đề xuất ngăn Ankara mua F-35.

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu xác nhận: “2 máy bay chiến đấu F-35 được bàn giao cho chúng tôi vào ngày 21/6. Trước đó đã có rất nhiều nỗ lực nhằm ngăn chặn việc bàn giao này từ Thượng viện Mỹ”.

Ông Cavusoglu khẳng định: “Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không bao giờ làm hại các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Thượng viện Mỹ không thể viện lý do Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống phòng không S-400 của Nga làm cái cớ cho quyết định của mình”.

Hôm 18/6, với 85 phiếu thuận và 10 phiếu chống, Thượng viện Mỹ đã thông qua dự luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) cho năm 2019 với trị giá khoảng 700 tỷ USD theo lời kêu gọi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Dự luật bao gồm cả điều khoản sửa đổi “ngăn cản việc Mỹ bán máy bay chiến đấu cho Thổ Nhĩ Kỳ”. Mặt khác, Thượng viện Mỹ kêu gọi Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis đệ trình kế hoạch loại bỏ chính phủ Ankara khỏi chương trình F-35.

Các nghị sỹ ủng hộ đã lên án Ankara bắt giam vô cớ mục sư người Mỹ Andrew Brunson với cáo buộc liên quan đến khủng bố và chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã mua hệ thống tên lửa phòng không “rồng lửa” S-400 của Nga.

Nhiều quan chức Mỹ lo ngại, hệ thống S-400 sẽ không tương thích với các hệ thống phòng thủ của NATO đang được các nước đồng minh khác trong khối sử dụng.

F-35 thế hệ thứ 5 là máy bay tiêm kích tấn công kết hợp, có khả năng tàng hình, đa năng như: yểm trợ trên không, ném bom chiến thuật, và chiến đấu không đối không. Tính tới tháng 3/2018, 280 chiếc F-35 đã được sản xuất.

Thổ Nhĩ Kỳ tham gia dự án phát triển máy bay F-35 cùng 8 quốc gia: Anh, Mỹ, Italia, Hà Lan, Canada, Australia, Na Uy và Đan Mạch. Sự hợp tác giữa Thổ Nhĩ Kỳ với tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin bắt đầu từ những năm 1990, với thương vụ mua bán máy bay F-16.

Hồng Hạnh