Cựu phóng viên ảnh Jeff Widener của hãng AP, là chủ nhân bức ảnh “Tank Man” nổi tiếng ghi lại một cảnh tượng trong Thảm sát Thiên An Môn. Ông đã nhận lời mời phỏng vấn của truyền thông Đài Loan, nhân dịp sắp đến kỷ niệm 30 năm thảm sát Lục Tứ 4/6/1989 – 4/6/2019.

Tank Man là hình ảnh chụp một người thanh niên Trung Quốc hai tay đang cầm hai chiếc túi dũng cảm bước ra chặn dòng xe tăng mà ngày hôm trước đã tham gia vụ thảm sát dân thường trên Quảng trường Thiên An Môn. Tấm ảnh được lưu truyền rộng rãi và có ảnh hưởng nhất trong Thảm sát Thiên An Môn hay còn gọi là Thảm sát Lục Tứ (ngày tháng diễn ra thảm sát). 

Trong gần 30 năm, mọi người liên tục tìm kiếm danh tính người thanh niên dũng cảm trong bức ảnh này, liệu rằng ông còn sống hay đã qua đời.

Do đó, người đã chụp được bức ảnh quý giá này cũng được cộng đồng truyền thông toàn cầu biết đến, ông là cựu nhiếp ảnh gia của hãng tin Associated Press, Jeff Widener.

Thông tấn xã Trung ương Đài Loan nhân diệp kỷ niệm 30 năm Thảm sát Thiên An Môn đã phỏng vấn Jeff Widener qua e-mail.

Ông Jeff Widener cho biết, “Thảm sát Thiên An Môn” sẽ không bị chôn vùi, chính quyền Trung Quốc nên công khai danh sách những người chết và mất tích, để những gia đình mất người thân có thể kết luận cuối cùng, để nỗi đau của họ không tiếp diễn còn tiếp diễn nữa.

Hình ảnh Tank Man được xem là “Đứng lên vì sự thật”. (Ảnh: chụp màn hình từ video của NTD).

Jeff Widener còn nói, bản thân vẫn không thể hiểu được tại sao chính quyền Trung Quốc lại che giấu sự thật này, và cho rằng một quốc gia chỉ có thể tiến lên phía trước khi chính phủ biết thừa nhận sai lầm và học bài học giáo huấn.

Ông cũng kể lại quá trình ghi lại bức ảnh lịch sử trong cơn mưa đạn, và mối suy tư của ông về đoạn lịch sử này, “Là một phóng viên ảnh, đó là một trong những câu chuyện đáng kinh ngạc nhất mà tôi đã đưa tin”.

Jeff Widener từng là Biên tập viên ảnh khu vực Đông Nam Á của hãng tin Associated Press vào năm 1989, lúc đó văn phòng của ông ở Bangkok, Thái Lan. Khi phong trào dân chủ ở Trung Quốc ngày càng khốc liệt, ông đã được cử đến Bắc Kinh để phỏng vấn những người tham gia phong trào dân chủ lớn nhất sau khi Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) chấp chính.

Nhớ lại tình cảnh đầu tiên ở Bắc Kinh, ông nói: “Tôi nhớ rằng các sinh viên trong cuộc biểu tình lúc đó rất vui vẻ, có một bầu không khí phấn khích trong phong trào đó. Khi tôi nhìn thấy vị trí của bức tượng Dân chủ, nó đối diện với bức chân dung Mao Trạch Đông lớn của Tử Cấm Thành, đó là một cuộc xung đột trực tiếp giữa dân chủ và chuyên chế. Tự do ngôn luận không bị hạn chế ở Trung Quốc đại lục, cảm thấy thật là khó tin”.

Tuy nhiên, niềm phấn khích không kéo dài. Khi ĐCSTQ quyết định dùng thiết quân lực, sử dụng quân đội và vũ khí chiến tranh đàn áp sinh viên và người dân vô tội vào tối ngày 4/6, cũng đã suýt giết chết vị phóng viên ảnh này.

Cho đến nay số người tử vong trong thảm sát Lục tứ vẫn còn là bí ẩn.

“Trong vụ đốt xe bọc thép gần Quảng trường Thiên An Môn, một hòn đá ném không trúng mục tiêu của người biểu tình đã đập trúng vào mặt tôi. Máy ảnh của tôi đã chịu lực đập hòn đá, tôi mới thoát chết, nhưng phần đầu của tôi vẫn bị thương”.

Jeff Widener kể lại sau khi bị ném đá, ông giơ cuốn hộ chiếu lên và hét: “American (Người Mỹ)!”, một sinh viên dẫn đầu mới yêu cầu mọi người bình tĩnh và sau đó chỉ tay vào thi thể của một người binh sỹ.

“Thi thể nằm cuộn tròn bên cạnh chiếc xe bọc thép đang bị đốt cháy. Sinh viên dẫn đầu yêu cầu tôi chụp ảnh thi thể đó, để thế giới biết được chuyện gì đã xảy ra”.

Khi được hỏi ông có sợ không, Jeff Widener trả lời: “Đó là công việc của tôi. Khi tôi tiếp nhận công việc của nhiếp ảnh gia của Associated Press Đông Nam Á, tôi đã biết những nguy hiểm của nó. Cũng giống như tự nguyện viên tham gia Thủy quân lục chiến, bạn tự biết bản thân mình sớm muộn gì cũng đánh trận”.

Tuy nhiên, cho đến hiện tại, người thanh niên được gọi là “Tank Man” trong bức ảnh là ai, hiện tại còn sống hay đã mất, và số lượng người dân Trung Quốc đã chết dưới nòng súng của ĐCSTQ là bao nhiêu, vẫn còn là con số bí ẩn, và chỉ có ĐCSTQ biết được sự thật.

Trong cuộc phỏng vấn với CBS năm 2000, khi phóng viên Mike Wallace đưa tấm ảnh người thanh niên chặn xe tăng ra hỏi cựu Tổng bí thư ĐCSTQ Giang Trạch Dân, rằng: “Có phải ông cũng rất khâm phục lòng dũng cảm của cậu thanh niên này không?”, ông Giang bất ngờ trả lời: “Cậu ta chưa từng bị ai bắt. Tôi không biết cậu ta hiện đang ở đâu”.

Mặc dù câu trả lời không khớp câu hỏi, nhưng vô tình đã tiết lộ một bí mật che đậy hằng bao nhiêu năm.

Chân Tâm

CLIP HAY