Cướp biển và các hoạt động nguy hiểm khác là những thách thức cho thực thi an ninh hàng hải xuyên quốc gia ở Biển Đông, khi các quốc gia đang chật vật với những hạn chế năng lực, giữa bối cảnh chồng chéo các yêu sách chủ quyền. 

Trong tuần qua, có hai báo cáo liên quan đến Biển Đông. Đầu tiên là một báo cáo về một cuộc xung đột hàng hải giữa Trung Quốc và Việt Nam tại Bãi Tư Chính – phản ánh những lo ngại rộng lớn hơn về căng thẳng địa chính trị khả năng vượt khỏi tầm kiểm soát và tác động đến hòa bình ổn định khu vực.

Theo sau báo cáo về Bãi Tư Chính, là tin tức một tàu hàng khô Hàn Quốc, CK Bluebell bị hải tặc tấn công gần Eo biển Singapore khi nó đang trên đường đến Incheon. Giới chức Singapore không làm rõ chính xác địa điểm xảy ra vụ tấn công khoảng 100 dặm về phía đông của Eo biển Singapore, trong quần đảo Anambas rìa phía Nam, Biển Đông.

Một chiếc tàu mang cờ Hàn Quốc bị cướp biển tấn công ở Biển Đông ngày 22/7/2019 (Ảnh minh họa từ Flickr)

Những tên cướp biển bỏ trốn với 13.000 đô la Mỹ và đồ đạc cá nhân gồm điện thoại và giày của 22 thuyền viên, hai thủy thủ bị thương nhẹ, các quan chức của Bộ Đại dương và Thủy sản Hàn Quốc cho biết. Vụ việc xảy ra gần Eo biển Singapore, một tuyến đường biển nhộn nhịp qua Indonesia, Malaysia và Singapore.

Hai sự cố trên biển nhấn mạnh thách thức hàng hải ở Biển Đông không chỉ giới hạn về địa chính trị mà còn liên quan đến các vấn đề an toàn hàng hải thường ngày, đặc biệt là các chính quyền khu vực Đông Nam Á, cụ thể là các quốc gia duyên hải Đông Nam Á.

Trong bối cảnh tranh chấp nhạy cảm trên Biển Đông, cướp biển và các hoạt động nguy hiểm khác có thể mọc lên, phát sinh buôn lậu hàng hóa, buôn người và các mối đe dọa an ninh khác. Trong những năm tới, Biển Đông tiếp tục đầy rẫy những thách thức an ninh hàng hải, theo chuyên gia nghiên cứu Collin Koh, Viện Nghiên cứu Quốc phòng và Chiến lược, Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam (RSIS), Đại học Công nghệ Nanyang Singapore.

Tranh chấp chủ quyền và quyền lợi hàng hải đã làm lu mờ những rủi ro thách thức an ninh xuyên quốc gia trên biển, sự cố của vụ cướp tàu CK Bluebell đã nhấn mạnh.

Nạn cướp biển chưa được chú ý như những tai họa do tội phạm xuyên quốc gia với tần suất cao mức độ thường xuyên, như buôn lậu, đánh bắt cá bất hợp pháp và mối đe dọa ngày càng tăng của chủ nghĩa cực đoan bạo lực. Một số thách thức như vậy đã nghiêm trọng hơn, từ tháng 3/2016 đến 2017 xảy ra các cuộc tấn công bắt cóc đòi tiền chuộc ở vùng biển Sulu và Celebes. Một phần của sự thiếu quan tâm về tình trạng cướp biển trên Biển Đông, có thể do có những báo cáo nói rằng tình trạng này đã cải thiện so với cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000.

Những thách thức khác tồn tại ở Biển Đông gồm tình trạng đánh bắt cá bất hợp pháp lan tràn, được khuếch đại bởi việc tranh chấp lãnh thổ giữa các quốc gia. Trong tháng này, Chính quyền Malaysia đã bắt giữ người trên tàu đánh cá Việt Nam cách Sibongor 18 hải lý ở Đông Malaysia, chuyên gia nghiên cứu Collin Koh cho biết, đây là tàu thứ chín như vậy của Việt Nam bị bắt trong năm nay.

Vận mệnh của Singapore gắn chặt với an toàn và không gián đoạn trong các giao thông hàng hải toàn cầu, đặc biệt là Biển Đông, nơi từng là đường dẫn cho hầu hết các tuyến thương mại trên biển thế giới, theo Collin Koh.

Để đối phó với các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp ở Biển Đông, Indonesia đã tái phân bổ vũ khí từ đơn vị khác để tăng cường tuần tra quần đảo. Indonesia có khoảng 167 vũ khí chiến đấu và tuần tra mặt đất trải rộng trên toàn bộ quần đảo Indonesia.

Malaysia gặp khó khăn bởi hạn chế năng lực trong việc đối phó với một loạt các thách thức an ninh hàng hải xuyên quốc gia ở Biển Đông, ngoài khơi Sarawak và phía đông Sabah.

Trung Quốc đã mở rộng năng lực radar mới trên Biển Đông không chỉ giám sát hoặc theo dõi tàu khác. Tháng trước, Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc đã cảnh báo an ninh cho các tàu Trung Quốc ở Eo biển Malacca, giữa bán đảo Malay và đảo Sumatra của Indonesia. Một quan chức Trung Quốc từ chối nêu lý do vì sao đưa ra cấp độ an ninh mới, nhưng nói rằng quyết định này là kết quả của cuộc nghiên cứu toàn diện, có tính đến tất cả các yếu tố.

Cần hợp tác toàn diện hơn gồm tất cả các bên liên quan, không chỉ các quốc gia ven Biển Đông, mà cả các quốc gia sử dụng hàng hải giữa khu vực này và xa hơn. Do đặc điểm địa lý, Biển Đông tạo thành một điểm chung trên biển toàn cầu, sự thịnh vượng kinh tế của các quốc gia trong và ngoài khu vực này phụ thuộc vào đó.

Các chính phủ khu vực đối mặt sự thiếu hụt năng lực dẫn tới đòi hỏi các quốc gia bên ngoài khu vực phải đóng vai trò xây dựng thông qua việc thúc đẩy sự hiện diện ổn định, góp phần xây dựng năng lực an ninh hàng hải của các quốc gia Đông Nam Á ở Biển Đông. Chuyên gia Collin Koh đề xuất: Để ngăn chặn và giảm thiểu các thách thức trong tương lai, đặc biệt là các thách thức an ninh hàng hải xuyên quốc gia ở Biển Đông, cần thiết một tư duy hướng tới hợp tác cạnh tranh giữa các quốc gia, bao gồm sự chung tay thay vì độc quyền. 

videoinfo__video3.dkn.tv||9f118cdf8__