Ngày 19/10, Văn phòng Thủ tướng Tây Ban Nha thông báo chính phủ nước này sẽ kích hoạt điều 155 của Hiến pháp, cho phép Madrid đình chỉ quyền tự trị về mặt chính trị của vùng Catalonia. 

Tây Ban Nha đã tiến hành cuộc họp nội các đặc biệt ngay sau khi Thủ hiến Catalonia tuyên bố cơ quan lập pháp của vùng này có thể sẽ bỏ phiếu về một tuyên bố độc lập chính thức nếu chính quyền Trung ương không nhất trí đàm phán.

Trong thư gửi Thủ tướng Mariano Rajoy, ông Puigdemont nêu rõ nếu Madrid tiếp tục cản trở nỗ lực đối thoại, cơ quan lập pháp vùng Catalonia có thể tiến hành bỏ phiếu về tuyên bố độc lập chính thức vào một thời điểm “thích hợp”.

Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy (Ảnh: Reuters)
Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy (Ảnh: Reuters)

Trước đó, ngày 18/10, theo hãng tin Pháp AFP, thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy khẳng định rằng: chính phủ sẽ kích hoạt Điều 155 của Hiến pháp nhằm nắm quyền điều hành trực tiếp Catalonia nếu nhà lãnh đạo Carles Puigdemont không từ bỏ nỗ lực thúc đẩy độc lập và nhất trí kêu gọi cuộc bầu cử mới. 10h sáng 19/10 (giờ địa phương) là hạn chót mà Tây Ban Nha đặt ra cho vùng tự trị Catalonia.

Cũng theo nguồn tin trên, nếu Thủ hiến Puigdemont kêu gọi một cuộc bầu cử sớm hơn kế hoạch định trước, điều này có thể được coi là hợp pháp và cuộc khủng hoảng tại Catalonia có thể hạ nhiệt.

Mặc dù vậy, trong cuộc họp tại Catalonia cùng ngày, ông Puigdemont khẳng định sẽ chính thức tuyên bố độc lập nếu chính quyền trung ương Tây Ban Nha bắt đầu tiến trình đình chỉ quyền tự trị của vùng này vào ngày 19/10.

Thủ hiến Catalonia Carles Puigdemont (Ảnh: Politico Europe)
Thủ hiến Catalonia Carles Puigdemont (Ảnh: Politico Europe)

Trước đó, Thủ hiến Catalonia Carles Puigdemont đã gửi thư tới chính phủ Tây Ban Nha. Trong đó, ông không đưa ra một kết luận nào và chỉ đề nghị gặp trực tiếp Thủ tướng Rajoy sớm nhất có thể nhằm thảo luận về tình hình Catalonia và đề nghị tiến hành đối thoại trong vòng 2 tháng tới.

Chính phủ Tây Ban Nha ngay lập tức đã có phản hồi tuyên bố rằng Catalonia cần phải phản hồi rõ ràng về quyết định tuyên bố độc lập, đồng thời thông báo thời hạn chót 19/10 để chính quyền vùng Catalonia rút lại tuyên bố độc lập. Nếu không, Catalonia sẽ phải chấp nhận sự điều hành trực tiếp từ chính quyền trung ương.

Việc Thủ tướng Rajoy áp đặt quyền điều hành trực tiếp đối với vùng Catalunya, sẽ mất từ 3-5 ngày để quyền tự trị của vùng bị đình chỉ thực sự.

Cuộc khủng hoảng chính trị lớn nhất ở Tây Ban Nha trong nhiều thập kỷ qua đã trở nên căng thẳng hơn khi ngày 17/10, Tòa án Hiến pháp Tây Ban Nha tuyên bố luật trưng cầu ý dân về độc lập của Catalonia là vô giá trị.

Ngày 16/10, một thẩm phán Tòa án tối cao Tây Ban Nha đã ra lệnh bắt giữ hai thủ lĩnh của 2 nhóm ủng hộ độc lập tại Catalonia với cáo buộc kích động nổi loạn.

Theo các nguồn tin từ cơ quan tư pháp, Jordi Sanchez và Jordi Cuixart, thủ lĩnh 2 nhóm ủng hộ độc lập tại Catalonia, bị cáo buộc xúi giục hàng trăm người biểu tình cản trở cảnh sát khi lực lượng này đột kích các trụ sở làm việc của chính quyền Catalonia ngay trước thềm cuộc trưng cầu ý dân đòi độc lập hôm 1/10 vừa qua.

Ông Jordi Cuixart (trái), lãnh đạo của nhóm Omnium, và ông Jordi Sanchez Chủ tịch Hội đồng dân tộc (ANC), đến Toà án Tối cao ở Madrid, Tây Ban Nha, hôm 16/10 (Ảnh: Reuters)

Ngoài ra, cảnh sát trưởng vùng Catalonia, Josep-Luis Trapero cũng bị cáo buộc kích động nổi loạn và không ngăn chặn cuộc trưng cầu ý dân về độc lập vốn bị coi là vi hiến.

Tuy nhiên, ngày 16/10, ông Trapero đã được tòa án tạm trả tự do. Nếu bị kết tội, 3 người trên có thể phải lĩnh án mỗi người lên tới 15 năm tù.

Cảnh sát trưởng vùng Catalonia, Josep-Luis Trapero (giữa) trên đường đến tòa án tại Madrid, Tây Ban Nha (Ảnh: AP)
Cảnh sát trưởng vùng Catalonia, Josep-Luis Trapero (giữa) trên đường đến tòa án tại Madrid, Tây Ban Nha (Ảnh: AP)

Ngay sau khi có lệnh bắt giữ trên, người phát ngôn chính quyền Catalonia, ông Jordi Turull cho rằng đây là một “hành động khiêu khích” của Chính phủ Tây Ban Nha.

Trên trang Twitter cá nhân, Thủ hiến Catalonia Carles Puigdemont đã thể hiện thái độ không hài lòng sau vụ bắt giữ của chính quyền trung ương Tây Ban Nha. “Tây Ban Nha đã bắt giữ các nhà lãnh đạo xã hội dân sự của Catalonia vì họ đã tổ chức các cuộc biểu tình ôn hòa. Đáng buồn thay, chúng ta lại có các tù nhân chính trị”, ông viết.

T.L

Từ Khóa: