Ông Raúl Castro đã thôi chức Chủ tịch Cuba sau 2 nhiệm kỳ 5 năm vào ngày 19/04. Người kế nhiệm Miguel Díaz-Canel đã chính thức bắt đầu nhiệm kỳ hậu Castro với không ít khó khăn phía trước, trong đó có tái thúc đẩy nền kinh tế và mối quan hệ với Mỹ vốn nhiều sóng gió.  

Ông Miguel Díaz-Canel chính thức trở thành chủ tịch Hội đồng nhà nước và Hội đồng bộ trưởng Cuba, kế nhiệm ông Raúl Castro sau phiên bỏ phiếu của Quốc hội khóa IX kết thúc lúc 20h ngày 19/4 (giờ Việt Nam).

Ông Díaz-Canel là cái tên duy nhất được Quốc hội xướng lên và phê chuẩn đảm nhiệm trọng trách Chủ tịch nước, thay nhà lãnh đạo Raúl Castro từ ngày 19/4. Ông sẽ nắm quyền lãnh đạo Cuba tới năm 2031 sau hàng thập kỉ đất nước này được lãnh đạo bởi anh em nhà Castro.

Trong bài diễn văn mãn nhiệm dài 90 phút của mình, ông Raúl Castro bày tỏ lòng tin sâu sắc về tương lai xán lạn của Cuba dưới quyền lãnh đạo của Tân chủ tịch Diaz-Canel.

Ông tin tưởng Tân Chủ tịch Miguel Díaz-Canel sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ trong 2 nhiệm kì 5 năm và trở thành người đứng đầu Đảng Cộng sản Cuba khi ông Raul thôi chức Bí thư thứ nhất vào năm 2021.

Tân Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel bắt đầu kỷ nguyên hậu Castro đầy thách thức
Nhà lãnh đạo Cuba Raul Castro. (Ảnh: Reuters)

Mong muốn cải thiện nền kinh tế

Trong diễn văn nhậm chức của mình, ông Díaz-Canel cam kết phụng sự Đảng Cộng sản Cuba đồng thời tái cấu trúc lại nền kinh tế và đảm bảo nhà nước sẽ chịu trách nhiệm nhiều hơn với cuộc sống của người dân.

Ông Díaz-Canel cũng cho biết sẽ tiến hành một kế hoạch dài kỳ cho phép phát triển kinh tế tư nhân trong một số ngành nghề như nhà hàng, dịch vụ taxi…Tuy nhiên, một số lĩnh vực quan trọng như năng lượng, khai thác mỏ, truyền thông, dịch vụ y tế, sản xuất rượu rum và xì gà vẫn nằm trong sự kiểm soát của nhà nước.

“Cuba cần cải thiện tình hình kinh tế, ngay cả khi trở ngại chính cho tiến trình phát triển của nước này là do các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ. Cuba cũng sẽ phải đối mặt với chính sách không thân thiện từ chính quyền Trump – người đã hủy bỏ nhiều tiến triển đã đạt được dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama và quay trở lại chính sách đối đầu (với Cuba)”, Giáo sư Salim Lamrani tại Đại học Paris IV-Sorbonne cho biết.

Người dân Cuba cũng bày tỏ mong muốn Tân chủ tịch sẽ có những quyết sách thúc đẩy nền kinh tế đất nước, vốn trì trệ và phụ thuộc chủ yếu vào các doanh nghiệp nhà nước hoạt động không hiệu quả.

Điều này dẫn tới tình trạng người dân không có đủ thu nhập để đáp ứng những nhu cầu cơ bản. Mức lương trung bình cho nhân viên nhà nước ở Cuba chỉ vào khoảng 30USD/tháng, khiến cho rất nhiều người buộc phải lấy cắp từ nơi làm việc hoặc phụ thuộc vào tiền gửi từ người thân ở nước ngoài.

Tân Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel bắt đầu kỷ nguyên hậu Castro đầy thách thức
Ông Raul Castro (trái) và ông Diaz-Canel. (Ảnh: Reuters)

Cuba sẽ chưa thể rẽ sang hướng mới

Mặc dù thôi chức Chủ tịch, ông Raúl Castro sẽ vẫn giữ vị trí Tổng Bí thư đảng Cộng sản Cuba cho tới kỳ đại hội tới vào năm 2021 và có thể tham gia định hình chính sách của Cuba.

“Ông Raúl Castro có thể trở thành Đặng Tiểu Bình của Cuba, có nghĩa là ông sẽ vẫn giữ vai trò lãnh đạo Đảng và giữ cho tình hình luôn trong tầm kiểm soát”, Zbigniew Ivanovsky, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu chính trị tại Viện nghiên cứu Mỹ Latinh thuộc Viện Khoa học Nga, nói với RT.

Theo Giáo sư Lamrani, nhà lãnh đạo mới của Cuba có thể sẽ không đưa đất nước rẽ sang một hướng hoàn toàn mới so với các giai đoạn trước đây.

“Sẽ không có bước ngoặt trong chính sách của Cuba vì người dân trên hòn đảo này vẫn muốn duy trì mô hình xã hội từ thời Castro. Người Cuba muốn duy trì nền độc lập và tất cả các phúc lợi xã hội như giáo dục, y tế miễn phí, văn hóa và an ninh mà cuộc Cách mạng Cuba đã mang lại”, Giáo sư Lamrani cho biết.

Thời kỳ đầy khó khăn trong quan hệ Mỹ – Cuba

“Cuba luôn bày tỏ nguyện vọng rằng họ sẽ duy trì mối quan hệ bình thường và hòa bình với Mỹ, miễn là mối quan hệ đó dựa trên sự bình đẳng về chủ quyền, tương trợ lẫn nhau và không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau”, chuyên gia Lamrani nói.

Tuy nhiên, quan hệ Mỹ – Cuba đã xấu đi so với thời kỳ tươi đẹp dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama. Quan điểm của Mỹ dưới thời Tổng thống Trump là Cuba phải thực hiện tiến trình “dân chủ hóa” và tiến hành cải cách thị trường tự do sâu rộng.

Thu Hương