Xây bức tường với Mexico, áp dụng tra tấn nước, bỏ tù bà Clinton, cấm người Hồi giáo,… là những quan điểm gay gắt mà ông Trump từng phát biểu trước cuộc bầu cử. Tại sao giờ đây ông đang thay đổi?

Khi ông Trump đắc cử tổng thống Mỹ, nhiều người lo lắng, các nước bối rối, truyền thông xôn xao… Nhưng ông Obama trấn an các nhân viên Nhà Trắng: “Đây không phải tận thế” và ông nói với báo giới ngày 14/11: “Trump sẽ thay đổi”.

Những thông điệp của ông Trump sau 2 tuần đắc cử cho thấy: đúng là ông đang thay đổi.

Trong cuộc gặp gần đây nhất với Thời báo New York, ngày 22/11, ông Trump đã cho biết thêm về một số chủ trương của ông khi bắt đầu nắm quyền vào năm 2017.

♦ Không truy tố bà Clinton:

Đầu tiên là ông từ bỏ ý định truy tố bà Clinton về bê bối email và tài chính ‘mờ ám’ của Quỹ Clinton. Ông Trump nói: “Tôi không muốn làm tổn thương nhà Clinton. Tôi thực sự không muốn vậy”.

Trước đó, tại cuộc tranh luận tổng thống lần thứ hai ngày 9/10, Trump cảnh báo “sẽ chỉ đạo bộ trưởng tư pháp điều tra đặc biệt” về Clinton nếu ông đắc cử, dọa bỏ tù bà.

Nhưng trong lần gặp gỡ báo chí này, Trump nói ông muốn “tiến về trước mà không phải quay đầu lại”.

♦ Nghĩ lại về tra tấn nghi phạm khủng bố

Đáng chú ý là ông Trump thay đổi quan điểm cần dùng tra tấn trong cuộc chiến chống khủng bố. Trump nói ông đổi ý sau khi trao đổi với James N. Mattis, một tướng thủy quân lục chiến đã về hưu, người từng đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ.

Ông Trump cho biết Mattis nhận thấy tra tấn chưa bao giờ hữu dụng và việc xây dựng lòng tin với nghi phạm có ích hơn. Giờ đây ông cũng nghĩ rằng tra tấn “không tạo ra sự khác biệt như nhiều người đang nghĩ”.

♦ Xem xét lại quan điểm về biến đổi khí hậu 

Về vấn đề biến đổi khí hậu, ông từ chối nhắc lại cam kết hủy thỏa thuận khí hậu quốc tế đạt được năm 2015 tại Paris. Ông Trump nói: “Tôi đang xem xét rất kỹ thỏa thuận. Tôi không có thành kiến với nó” và không khí cùng nước sạch rất quan trọng.

Hồi tháng 3 năm nay, trong cuộc phỏng vấn với báo Bưu điện Washington, ông Trump từng nói: “Tôi nghĩ có biến đổi thời tiết. Nhưng tôi không tin vào biến đổi thời tiết là do con người gây ra. Tôi không tin”. Còn tháng 5/2016, ông nói dự kiến ‘hủy bỏ’ hiệp định Paris về chống biến đổi khí hậu.

Trước đó trong thông điệp về kế hoạch 100 ngày đầu tiên nắm quyền, ông Trump cũng không còn nhắc đến việc xây dựng bức tường biên giới Mexico và chương trình Obamacare.

Tuy nhiên ông vẫn cam kết thực hiện các kế hoạch quan trọng như: rút khỏi hiệp định TPP, đàm phán các hiệp định song phương công bằng, cắt giảm các quy định về kinh doanh, điều tra việc lạm dụng visa, cấm quan chức tham gia vận động hành lang.

Tại sao ông Trump đang thay đổi?

Trong thông điệp kế hoạch 100 ngày, ông Trump nói quan tâm hàng đầu hiện nay của ông là: “đặt nước Mỹ lên trên hết”.

♦ Lý do đầu tiên: Tránh chia rẽ đất nước

Trong cuộc gặp với Thời báo New York ngày 22/11, ông Trump nói: “Bởi vì đất nước đang ở trong tình trạng tồi tệ, có rất nhiều vấn đề. Và một trong những vấn đề lớn nhất là: sự chia rẽ”. Vì vậy không cần phải làm cho chia rẽ thêm nữa.

Xét cho cùng các quan điểm gay gắt của Trump trước kia cũng là phản ánh sự phân hóa của nước Mỹ. Trong bối cảnh tỷ lệ người da màu ngày càng lớn, khoảng cách giàu nghèo và nhiều vấn đề xã hội không tiến triển. Tình trạng mâu thuẫn trong lòng xã hội Mỹ trở nên gay gắt hơn giữa một bên là nhóm cử tri da trắng (ủng hộ các quan điểm truyền thống, bảo thủ…) và một bên là nhóm cử tri da màu và gốc Latin (ủng hộ các quan điểm tự do, đòi hỏi bình đẳng…).
tỷ lệ bầu cho Trump va Clinton
Số đông người da trắng ủng hộ ông Trump trong khi các sắc dân khác bầu cho bà Clinton (theo Vox)

Giới bình luận cho rằng thành công của ông Trump là sản phẩm của một nước Mỹ chia rẽ. Nhưng cho dù ông Trump hay bà Clinton đắc cử Tổng thống thì họ đều phải đối mặt với sự chia rẽ này. Và họ đều phải thay đổi để khỏa lấp phần nào sự ngăn cách đó.

♦ Lý do thứ hai: dân Mỹ đang cần các biện pháp kinh tế hơn

Theo báo Guardian (Anh), một trong những lý do chính khiến bà Clinton thất bại là các biện pháp kinh tế không rõ ràng. Trong khi đó, người dân Mỹ mong muốn có sự thay đổi mạnh mẽ. Họ kỳ vọng ông Trump với kinh nghiệm kinh doanh, hiểu biết về kinh tế sẽ giúp thay đổi vấn đề này.

Trong lúc đi nghỉ dịp Lễ Tạ ơn, ông Trump vẫn dành thời giờ để thuyết phục công ty sản xuất máy điều hòa không khí Carrier không di dời cơ xưởng từ Indianapolis sang Mexico. Trước đó ông cũng nỗ lực thuyết phục hãng Ford không chuyển nhà máy khỏi nước Mỹ.

Trump ôm cờ Mỹ 2
Ông Trump ôm một lá cờ Mỹ khi lên sân khấu vận động tranh cử ở Tampa, Florida hôm 24/10/2016

Thực tế trong kế hoạch 100 ngày đầu tiên nhậm chức, ông Trump tập trung nhiều vào các biện pháp kinh tế nhằm mang lại thêm công ăn việc làm cho nước Mỹ. Giờ đây, Tổng thống đắc cử phải hướng đến các chính sách thiết thực cho người dân hơn, tập trung vào các ưu tiên hàng đầu.

♦ Nội các gồm cả những nhân vật từng chỉ trích ông Trump

Thời gian vừa qua, ông Trump đang rất bận rộn để tuyển chọn nhân sự cho nội các mới. Hai bóng hồng đầu tiên trong bộ máy quyền lực, đáng ngạc nhiên lại là những người từng chỉ trích ông gay gắt trước kia.

Bà Haley, 44 tuổi, từng nói mình không phải là “người hâm mộ ông Trump” trong khi bà Devos gọi tỉ phú Mỹ là “kẻ xâm phạm quyền lợi và không đại diện cho Đảng Cộng hòa”.

Ông Trump cũng dự định chọn Mitt Romney, một người từng chỉ trích ông vào vị trí Ngoại trưởng. Ông Romney từng gọi ông Trump là kẻ “gian lận” và “giả mạo” trong thời gian chạy đua vào Nhà Trắng.

Bản thân ông Trump cũng thay đổi khá nhiều. Phát biểu của ông không còn mạnh miệng và gay gắt như trước kia. Trump còn đảm bảo không có ý định theo đuổi quan điểm cực đoan trong một số lĩnh vực.

Ông Trump dường như đang thay đổi lập trường theo hướng “dung hòa” hơn. Đó có phải là dấu hiệu tốt hơn?

Video: Nhiều người ủng hộ reo hò khi ông Trump xuất hiện sau cuộc gặp Thời báo New York, ngày 22/11

Dương Minh 

Xem thêm: