Binh sỹ Triều Tiên chạy trốn ngoạn mục sang Hàn Quốc hồi tháng trước không phải là người đào thoát điển hình của đất nước này, mà đa số là phụ nữ.

Theo Bộ Thống nhất của Chính phủ Hàn Quốc, có khoảng 70% trong số hơn 31.000 người Triều Tiên đào thoát tới Hàn Quốc là phụ nữ kể từ khi kết thúc chiến tranh hai miền, USA Today đưa tin. Con số này đã tăng lên trong những năm gần đây, lên khoảng 80% từ năm 2014-2016 và ở mức 85% trong năm nay.

Một người tẩu thoát từ Triều Tiên, hiện sống ở Hàn Quốc, tham gia một cuộc mít tinh ở Seoul ngày 8/9/2017. (Ảnh: Chung Sung-Jun, Getty Images)

Đường dẫn tới tự do cho phụ nữ Triều Tiên thường bắt đầu bằng cách vượt qua biên giới Triều – Trung, sau đó các nhà môi giới giúp họ qua một quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Lào và Thái Lan trước khi đến Hàn Quốc, theo USA Today.

Khó có thể biết được chính xác vì sao phụ nữ Triều Tiên lại tẩu thoát với số lượng nhiều hơn hẳn nam giới. Tuy nhiên, các chuyên gia đã chỉ ra một vài yếu tố.

Một lý do chính là nhu cầu mạnh mẽ về phụ nữ Triều Tiên tại nước láng giềng Trung Quốc cho ngành công nghiệp tình dục và làm các cô dâu tại một quốc gia có nam giới đông hơn nữ giới là 33 triệu người.

“Theo lịch sử, ảnh hưởng lớn nhất đối với di cư nữ từ Triều Tiên sang Trung Quốc là buôn bán tình dục và hôn nhân”, Sokeel Park, giám đốc nghiên cứu và chiến lược của Liberty tại Seoul, một tổ chức giúp giải cứu người tị nạn Triều Tiên đang ẩn núp ở Trung Quốc.

Bà Park nói rằng phụ nữ Triều Tiên có cơ hội tốt hơn để sống dưới sự giám sát và làm việc không chính thức ở Trung Quốc trong các nhà hàng và nhà máy. 

Cô Yeonmi Park, một người tị nạn Triều Tiên hiện sống tại Hàn Quốc (Ảnh: The Debrief)
Cô Yeonmi Park, một người tị nạn Triều Tiên hiện sống tại Hàn Quốc (Ảnh: The Debrief)

Bà Heather Barr, một nhà nghiên cứu cao cấp về nhân quyền của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, cho biết phụ nữ có địa vị xã hội thấp hơn nam giới ở Triều Tiên, điều này cho phép họ có thể nhìn ra bên ngoài chính quyền. Phụ nữ Triều Tiên nắm giữ ít vị trí trong các cơ quan nhà nước hoặc các doanh nghiệp nhà nước. Thay vào đó họ là những động lực chủ chốt của một thị trường phi chính thức nổi lên khi nền kinh tế Triều Tiên gần như sụp đổ vào những năm 90.

Bà Barr cho biết điều này cho phép phụ nữ tiếp cận nhiều hơn với mạng lưới các nhà môi giới có thể sắp xếp đường tẩu thoát đến Trung Quốc, nơi mà tình trạng hối lộ, tham nhũng và nhân quyền để lại cho họ những đau xót.

Bà Heather Barr cho biết: “Nó tạo ra rất nhiều vấn đề cho phụ nữ, bao gồm nạn quấy rối tình dục, cưỡng bức và tấn công”. Bà lưu ý rằng các báo cáo về hãm hiếp và bạo lực gia đình thường xảy ra ở những người đào thoát. Vào tháng 11, một ủy ban về nhân quyền của Liên Hợp Quốc đã phát hiện phụ nữ bị tước mất cơ hội học hành và làm việc. Họ thường phải đối mặt với nạn tấn công tình dục tại nơi làm việc.

Trong khi mong muốn thoát khỏi Triều Tiên không giảm đi, số người đào thoát đang di chuyển đến Hàn Quốc đã sụt giảm đáng kể trong vài năm qua.

Các chuyên gia cho biết trong năm 2009, có 2.900 người tị nạn đến Hàn Quốc. Năm ngoái, con số này chỉ là 1.400, và năm nay là hơn 1.200 khách. Sự sụt giảm này có thể là kết quả của hoạt động tăng cường tuần tra biên giới ở Triều Tiên và Trung Quốc.

Cảnh sát Trung Quốc đã bắt giữ những người đào thoát Triều Tiên chạy vào Đại sứ quán Hàn Quốc tại Bắc Kinh. (Ảnh: businesskorea.co.kr)
Cảnh sát Trung Quốc đã bắt giữ những người đào thoát Triều Tiên chạy vào Đại sứ quán Hàn Quốc tại Bắc Kinh. (Ảnh: businesskorea.co.kr)

Cơ quan giám sát Nhân Quyền đã ghi nhận 41 người Triều Tiên bị bắt giữ ở Trung Quốc vào tháng 7 và tháng 8 so với 51 người trong 12 tháng trước. Trung Quốc thường xuyên vi phạm Công ước Tị nạn LHQ năm 1951 bằng cách đưa người Triều Tiên trở về nước, dù biết những người này sẽ bị tra tấn, thậm chí giết hại vì tội bỏ trốn, theo ông Phil Robertson, phó giám đốc khu vực châu Á của HRW.

Vì sao giới chức Trung Quốc không cảm thương trước những người tị nạn Triều Tiên thống khổ? Một trong các lý do cho việc Trung Quốc không khuyến khích dòng người tháo chạy khỏi Triều Tiên là vì Bắc Kinh không muốn quốc gia đồng minh của mình sụp đổ, dẫn tới một cuộc khủng hoảng nhân đạo quy mô lớn và nguy cơ bán đảo Triều Tiên thống nhất về Hàn Quốc.

Mối quan hệ giữa Trung Quốc và Triều Tiên đặc biệt thắm thiết dưới thời cựu Tổng Bí thư Giang Trạch Dân (kính đen, áo sẫm màu) và cựu lãnh đạo Kim Jong Il (kính trắng, áo sáng màu)
Mối quan hệ giữa Trung Quốc và Triều Tiên đặc biệt thắm thiết dưới thời cựu Tổng Bí thư Giang Trạch Dân (kính đen, áo sẫm màu) và cựu lãnh đạo Kim Jong Il (kính trắng, áo sáng màu)

Một điều nữa không khó hiểu khi Bắc Kinh làm ngơ trước thảm cảnh của người Triều Tiên vì Trung Quốc vốn nổi tiếng về vi phạm nhân quyền.

“Cứ mỗi 10 năm hoặc lâu hơn, Đảng Cộng sản Trung Quốc lại tiến hành đàn áp một nhóm người thiểu số, và tôi nghĩ mục đích chính là để gieo rắc nỗi sợ hãi cho phần đông dân chúng”, ông David Kilgour, cựu Quốc vụ khanh Canada phụ trách khu vực châu Á – Thái Bình Dương, phát biểu tại diễn đàn TEDxMünchen 2015.

Ông nêu dẫn chứng: “Chỉ xét 3 chiến dịch đàn áp đã diễn ra kể từ năm 1950. Cái gọi là Đại Nhảy Vọt đã khiến cho khoảng 40 triệu người chết đói. Cuộc Cách mạng Văn hóa, mà tôi chắc các bạn đều biết, diễn ra từ năm 1966 đến năm 1976, có lẽ đã giết thêm 2 triệu người nữa.”

Kế đến là Thảm sát Thiên An Môn năm 1989, ông Kilgour cho biết “quân đội [Trung Quốc] đã giết chết hàng ngàn người chỉ vì họ tìm kiếm sự công khai và dân chủ.” Những người sinh viên trẻ tuổi không mang một manh vũ khí đã bị tàn sát bằng súng ống và xe tăng tại quảng trường Thiên An Môn.

Hiện tại, một nhóm người đối mặt với những vi phạm nhân quyền đẫm máu tại Trung Quốc là các học viên Pháp Luân Công, môn khí công ôn hòa được ưa chuộng tại nhiều nước trên thế giới nhưng bị đàn áp tại Trung Quốc từ năm 1999 đến nay.

Video: Cộng đồng quốc tế phơi bày cuộc trấn áp mà Trung Quốc che giấu gần 2 thập kỷ

An Bình