Trong khi chính quyền Trung Quốc hết lời chỉ trích quyết định ngày 12/7 của tòa án Liên Hiệp Quốc bác bỏ tuyên bố gây tranh cãi của họ về chủ quyền Biển Đông, Bắc Kinh dường như đang cố gắng tìm nước cờ ngoại giao trực tiếp hơn: đối thoại với lãnh đạo mới của Philippines.

Trong 49 trang giấy trắng được ban hành vào ngày 13/7, chính quyền Trung Quốc đề nghị giải quyết “các tranh chấp liên quan giữa Trung Quốc và Philippines” ở biển Đông thông qua đàm phán.

Philippines gần đây đã trải qua một quá trình chuyển đổi chính trị, với sự rút lui của cựu Tổng thống Benigno Aquino III vào ngày 30/6. Tổng thống Rodrigo Duterte đã lên thay thế ông.

Theo một bản dịch cuộc họp báo trên tờ Bưu Điện Hoa Nam Buổi Sáng, Thứ trưởng ngoại giao Trung Quốc, ông Lưu Chấn Dân cho biết Trung Quốc khó chịu bởi các chính sách ngoại giao của cựu tổng thống, người đã khởi xướng vụ kiện lên Liên Hợp Quốc vào năm 2013, trong khi với ông Duterte thì họ thấy hy vọng nhiều hơn.

“Việc chuyển đổi lãnh đạo đã đưa ra một cơ hội tốt cho Trung Quốc và Philippines cải thiện mối quan hệ”, ông Lưu nói.

Biển Đông là nơi hơn một phần ba tàu bè trên thế giới qua lại và đi vào một số cảng chính.

Tòa án Liên Hiệp Quốc phán quyết rằng yêu sách của Trung Quốc bị “hủy bỏ” khi tham gia Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển, và rằng “tuyên bố quyền lịch sử về tài nguyên” của họ trong khu vực cũng không phù hợp với sự phân chia quyền hạn và các vùng biển theo Quy ước.

Vấn đề này đã leo thang lên một tầm cao mới kể từ cuối những năm 2000, khi hải quân, bảo vệ bờ biển, và lực lượng không quân Trung Quốc bắt đầu mở rộng triển khai trong khu vực. Một trong những biểu tượng lớn nhất của sự bành trướng này là “Vạn Lý Trường Thành trên Cát”, tức là các đảo nhân tạo xây dựng trên những rạn san hô và đá biển. Điều này đã bị tòa án trọng tài quốc tế ở The Hague phán quyết là sự vi phạm chủ quyền đối với Philippines.

Dù Trung Quốc có phản đối, họ vẫn là một quốc gia đã ký kết Công ước cho nên về mặt pháp lý họ bắt buộc phải nghe theo phán quyết của tòa án.

Thiện chí không cụ thể của ông Lưu, Thứ trưởng ngoại vụ cho thấy mức độ chân thành quá ít của họ. Vào ngày 12/7, ông đã cáo buộc tòa án quốc tế can thiệp vào biên chế của Manila. “Ai trả tiền cho họ? Là Philippines hay các nước khác?”.

Ông Lưu nói rằng Trung Quốc cũng có “quyền như vậy ” để thiết lập vùng kiểm soát bay và rằng chính quyền sẽ tiếp tục công việc vì “sự tiến bộ” trong khu vực.

Leo Timm, Thời báo Đại Kỳ Nguyên tiếng Anh
Minh Tuệ biên dịch

Xem thêm: