Một quan hệ đối tác được công bố gần đây giữa truyền thông Trung Quốc Tân Hoa Xã và hãng tin Associated Press (AP) có trụ sở tại Hoa Kỳ đã khiến các quan chức chính phủ Mỹ lo ngại rằng tuyên truyền của Trung Quốc có thể lọt vào truyền thông của Hoa Kỳ và gây ảnh hưởng đến độc giả Mỹ.

Theo trang web tự giới thiệu về mình, AP là một hợp tác xã tin tức phi lợi nhuận, có thành viên là các tờ báo và đài truyền hình Hoa Kỳ, cung cấp tin tức cho hơn 15.000 cơ quan truyền thông trên toàn thế giới.

Trong một bức thư gửi ông Gary Pruitt là chủ tịch và giám đốc điều hành AP vào ngày 19/12, một nhóm lưỡng đảng gồm 14 thượng nghị sĩ và đại diện Hoa Kỳ nói rằng, không giống như báo chí độc lập của AP, nhiệm vụ cốt lõi của Tân Hoa Xã là định hướng dư luận theo yêu cầu của chính quyền Trung Quốc.

“Khi các tổ chức truyền thông coi các cơ quan tuyên truyền của nhà nước như Tân Hoa Xã là đối tác hợp pháp, nó đặt ra những câu hỏi quan trọng. Những thỏa thuận như vậy có thể….vô tình mở ra cánh cửa tuyên truyền cho chế độ Trung Quốc, đặc biệt là đối với việc đưa tin về Trung Quốc và các hoạt động của nó”, các nhà lập pháp viết trong thư.

Bức thư nói thêm rằng các thỏa thuận tài chính với chính phủ Trung Quốc, có thể ảnh hưởng đến khả năng các cơ quan truyền thông đưa tin chính xác về Trung Quốc.

Một học giả người Trung Quốc ở New Zealand, Anne-Marie Brady cho biết rằng chính quyền Trung Quốc chỉ cho phép các hãng tin trong nước Trung Quốc đăng tin tức nước ngoài lấy từ Tân Hoa Xã, và các nhà báo Tân Hoa Xã không chỉ là phóng viên nước ngoài. Họ cũng đóng vai trò là nhân viên tình báo.

Mỹ
Chủ tịch và Giám đốc điều hành của Associated Press (AP) Gary Pruitt phát biểu trong bữa tiệc trưa của câu lạc bộ báo chí quốc gia ở Washington, DC vào ngày 19/6/2013. (MANDEL NGAN / AFP / Getty)

Đầu năm nay, AP cũng đã bắt đầu hợp tác với đài truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV, cho phép khách hàng sử dụng dịch vụ dây video của mình để xem các đoạn phim do CCTV sản xuất. Trong một thông cáo báo chí vào tháng 3, AP đã quảng cáo về chất lượng tin tức và độ sâu video của CCTV.

Một bản tin đăng bởi Tân Hoa Xã vào ngày 25/11 cho biết rằng nó và AP đã ký một biên bản ghi nhớ để tăng cường hơn nữa sự hợp tác cùng có lợi, và có ghi rằng 2 cơ quan truyền thông đã hợp tác với nhau trong việc đưa tin về trí tuệ nhân tạo.

Tin tức về sự hợp tác như vậy đã khiến các nhà lập pháp lo ngại về tác động tiềm tàng đối với báo chí tự do ở Hoa Kỳ.

Các nhà lập pháp đã tìm kiếm thêm thông tin về bản ghi nhớ, yêu cầu được xem bản gốc. Họ cũng hỏi AP rằng liệu bản ghi nhớ có các điều khoản liên quan đến tài chính không, và liệu các nhân viên của Tân Hoa Xã có quyền truy cập vào thông tin nhạy cảm thuộc sở hữu của AP không?

Giám đốc quan hệ truyền thông tại AP, bà Lauren Easton cho biết rằng bản ghi nhớ là bản cập nhật của một thỏa thuận từng được ký kết với truyền thông nhà nước Trung Quốc vào năm 1972 để AP hoạt động bên trong Trung Quốc. “Thỏa thuận đó không liên quan gì đến sự độc lập của AP, nội dung biên tập hay những vấn đề khác”.

Tuy nhiên, khi được hỏi về việc liệu thỏa thuận có liên quan đến việc chia sẻ nội dung biên tập hay không, Easton cho biết: “2 bên đã trao đổi một vài bức ảnh và tin nhắn văn bản mỗi ngày”.

Thục Nhã