Trên Twitter vào sáng hôm qua (11/4), Tổng thống Donald Trump cảnh báo cho dù Nga đã “sẵn sàng” nhắm vào các tên lửa của Mỹ tại Syria, nhưng Hoa Kỳ vẫn sẽ không chùn bước. Dòng tin này nói về Nga nhưng lại có thể làm cho Triều Tiên phải đặc biệt chú ý.

Mặc dù bài viết của ông Trump rõ ràng là phản ứng trước cuộc tấn công vũ khí hoá học ở ngoại ô thủ đô Damascus của Syria, một cuộc không kích như thế lại có thể mang ý nghĩa toàn cầu, theo nhận định của các chuyên gia.

Evans Revere, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và là thành viên cao cấp tại Viện Brookings, nhận định: “Triều Tiên sẽ theo dõi cẩn thận cách ứng xử của ông Trump tại Trung Đông. Họ sẽ xem Washington sử dụng vũ khí của mình như thế nào”.

Bài Tweet của ông Trump viết: “Nga thề sẽ bắn hạ tất cả tên lửa vào Syria. Hãy sẵn sàng chờ đón  … Nga … bởi vì chúng sẽ đến, đẹp, mới và thông minh!”

Ảnh chụp một tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ phóng tên lửa hành trình Tomahawk vào Syria hồi tháng 4/2017, do Tổng thống Assad đã tiến hành tấn công hóa học nhắm vào chính dân thường trên quốc gia mình. (Ảnh: The Times of Israel)

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng lên án liên minh Moscow (Nga) và Tổng thống Syria Bashar Assad. Hoa Kỳ và các nước phương Tây tuyên bố họ phải chịu trách nhiệm về các vụ tấn công hóa học ở Syria. “Bạn không nên yêu thích và làm bạn với một con quái vật sát nhân giết hại nhân dân của mình!”

“Mối quan hệ giữa chúng tôi và Nga ngày càng tồi tệ hơn bao giờ hết, kể từ thời Chiến tranh Lạnh,” ông Trump nói thêm trong bài Tweet của mình.

Thứ Hai (9/4), Mỹ tuyên bố “một quyết định lớn” đối với Syria sẽ diễn ra trong vòng 24 đến 48 giờ sau. Bài viết Tweet hôm thứ Tư (11/4) làm tăng giá dầu với dầu thô West Texas Intermediate lên mức 67,45 USD / thùng ( tương đương 1,530,090 đ / thùng ), mức cao nhất kể từ tháng 12/2014.

Tuy nhiên, Revere nghi ngờ bất kỳ lập trường cứng rắn nào của chính phủ Donald Trump cũng sẽ tạo ra những lợi ích đáng kể trong hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Hoa Kỳ và nhà lãnh đạo Triều Tiên – Kim Jong Un, dự kiến ​​diễn ra vào tháng 5 hoặc đầu tháng 6 năm nay.

Revere cho biết: “Ngôn ngữ cụ thể mà Triều Tiên sử dụng để mô tả việc phi hạt nhân hoá là một cụm từ cũ, và bất cứ ai có am hiểu chính quyền Bình Nhưỡng đều hiểu ý nghĩa của nó. Kim không có ý định bỏ vũ khí hạt nhân mà chính quyền của ông đã phải đấu tranh và hy sinh rất nhiều để xây dựng”.

“Kim Jong Un tiến hành nhiều cuộc kiểm tra hạt nhân và quyết đoán hơn cha và ông nội của mình. Chế tạo vũ khí hạt nhân là trụ cột của cuộc chiến sống còn của chính quyền này”, ông nói thêm.

Chế độ Triều Tiên dưới sự lãnh đạo của gia tộc họ Kim đã tiêu tốn nhiều thời gian và của cải để phát triển vũ khí hạt nhân. Vì vậy, sẽ không dễ dàng để họ từ bỏ tham vọng lâu đời này. Ảnh chụp một số loại tên lửa đã được Triều Tiên thử nghiệm. (Ảnh: Тверезий погляд)

Tuy nhiên, Nile Gardiner, cựu cố vấn của Thủ tướng Anh Margaret Thatcher và một thành viên của Quỹ Heritage, nói cuộc tấn công vào Syria “chắc chắn sẽ cảnh báo lãnh đạo Triều Tiên và chế độ Bình Nhưỡng suy nghĩ sâu xa hơn về quyết tâm của Tổng thống Hoa Kỳ nhằm đạt được phi hạt nhân hoá”.

Gardiner nói: “Nó sẽ giúp Triều Tiên hiểu rõ hơn về sự quyết tâm của Hoa Kỳ trong việc chống lại các chính quyền sử dụng vũ khí hóa học, sinh học và vũ khí hạt nhân”.

Lisa Collins, một thành viên tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, cho biết, một số chuyên gia ở Washington nghĩ rằng quân đội Triều Tiên lo sợ bị Hoa Kỳ tấn công vào cuối năm 2017 và đầu năm 2018, và điều này đã khiến ông Kim quay lại bàn đàm phán.

Collins nói: “Triều Tiên dường như đang đàm phán với Hoa Kỳ để chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh, thông qua văn phòng của Giám đốc Mike Pompeo tại Cơ quan Tình báo Trung ương. Triều Tiên theo dõi chặt chẽ các hoạt động nhân sự ở Washington và rất giỏi về vấn đề này”.

Anna Kireeva, phó giáo sư tại Viện Quan hệ Quốc tế Mátxcơva, cho rằng bất kỳ mối liên hệ nào của Hoa Kỳ – Nga với Syria cũng có thể cản trở khả năng Mátxcơva làm trung gian về các vấn đề ở Triều Tiên, bao gồm là thành viên của cái gọi là cuộc đàm phán 6 bên – với các thành viên khác: Triều Tiên và Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ và Trung Quốc.

“Nga muốn đóng một vai trò ở đây, có thể có cả Trung Quốc, một loại trung gian trong các vấn đề của Hàn Quốc”, bà Kireeva nói trong một sự kiện Hàn Quốc tại New York. “Nhưng rất nhiều điều này sẽ phụ thuộc vào quan hệ Nga – Mỹ”.

Triều Tiên muốn Nga tham gia vào các cuộc đàm phán như là trung gian do lập trường “trung lập hơn” của Moscow, bà Kireeva nói. “Từ những gì tôi đã thấy trong vài năm qua, người dân Triều Tiên đặc biệt lo ngại rằng họ không muốn phụ thuộc vào Trung Quốc về mặt chính trị và an ninh”, bà nói.

Tình hình tại Syria và hội nghị thượng đỉnh với Triều Tiên sẽ là những thách thức đầu tiên đối với cố vấn an ninh quốc gia mới của ông Trump là ông John Bolton.

Căng thẳng giữa Washington và Moscow trong cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hôm thứ Ba (10/4) sau khi Nga bác bỏ một dự thảo nghị quyết của Hoa Kỳ, trong đó Hoa Kỳ muốn thiết lập một cơ chế độc lập để xác định thủ phạm của cuộc tấn công hóa học tại Syria.

Nikki Haley, Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc, bản ghi nhớ phủ quyết của Nga đã “ghi lại” những lời nhận xét của bà lên Hội đồng Bảo an sau cuộc bỏ phiếu lần thứ hai thất bại. Nga đã bác bỏ 6 nghị quyết liên quan đến việc sử dụng vũ khí hoá học ở Syria.

“Lịch sử sẽ ghi nhận vào ngày này, Nga đã chọn cách bảo vệ một con quái vật lộng hành trong cuộc sống của người Syria”, bà Haley nói.

Hôm thứ Ba (10/4), Cơ quan Kiểm soát Không lưu Châu Âu Eurocontrol đã cảnh báo các hãng hàng không hãy thận trọng ở vùng Địa Trung Hải.

“Do các bên tham chiến tại Syria có thể phóng các tên lửa vào quốc gia này trong vòng 72 giờ tới … vì vậy … cần phải cân nhắc khi lập kế hoạch cho các chuyến bay ở vùng Địa Trung Hải”.

Bản đồ khoanh vùng mà Eurocontrol cảnh báo các hãng hàng không cần phải cẩn thận. (Ảnh: Business Insider UK)

Eurocontrol cho biết, có thể gián đoạn thiết bị định vị vô tuyến điện. Các nhà điều tiết hàng không ngày càng theo dõi bầu trời trên các vùng xung đột kể từ khi chuyến bay của Malaysia Airlines bị bắn rơi bởi tên lửa trên bầu trời Ukraine năm 2014, làm thiệt mạng 298 người.

Chương trình vũ khí hóa học của Syria gây tranh cãi kể từ lần đầu tiên chính quyền Assad bị cáo buộc sử dụng vũ khí hoá học vào năm 2012. Mặc dù đã đạt được thỏa thuận vào năm 2013 về việc phá hủy kho dự trữ vũ khí hoá học của chính phủ Syria, nhưng các báo cáo về những cuộc tấn công như vậy vẫn tiếp tục diễn ra ở quốc gia này.

Một báo cáo của Liên Hợp Quốc công bố vào tháng 3 đã tìm thấy bằng chứng về việc vận chuyển các mặt hàng liên quan đến tên lửa đạn đạo và vũ khí hoá học từ Triều Tiên sang Syria, một phần của hơn 40 chuyến hàng không được báo cáo trước đó từ năm 2012 đến năm 2017. Triều Tiên cũng bị nghi là có trách nhiệm đối với một loại hóa chất gây chết người đã xuất hiện ở Malaysia năm ngoái, sau khi dấu vết của chất độc thần kinh VX được tìm thấy trên cơ thể của Kim Jong Nam, anh trai của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un.

Thanh Hiền