Thông tin được đưa ra sau khi nhà lãnh đạo Nga gặp người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko tại thành phố nghỉ mát Sochi ở Nga. 

Cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo là cuộc gặp đầu tiên kể từ khi ông Lukashenko tuyên bố giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 9/8, theo euronews.

Liên minh châu Âu, Mỹ và phe đối lập đã bác bỏ kết quả công nhận ông Lukashenko, người đã nắm quyền trong 26 năm, với hơn 80% phiếu bầu. Đồng thời lên án ông này sử dụng bạo lực chống lại cuộc biểu tình ôn hòa.

Để xoa dịu những người biểu tình, nhà lãnh đạo Belarus, đôi khi được gọi là “nhà độc tài cuối cùng của châu Âu”, đã đề xuất sửa đổi hiến pháp. Phe đối lập đã bác bỏ đề xuất với cáo buộc mưu đồ câu giờ.

Putin, người cũng đã nắm quyền lực ở Nga 21 năm, một lần nữa chúc mừng Lukashenko về chiến thắng. Putin mô tả đề xuất cải cách hiến pháp là “một điều hợp lý, kịp thời và thích hợp để làm”.

Ông Putin cũng nhắc lại sự ủng hộ đối với một hiệp ước liên minh có quan hệ chặt chẽ về chính trị, kinh tế và quân sự giữa hai nước.

Ông nói với ông Lukashenko: “Chúng tôi coi Belarus là đồng minh thân thiết nhất của mình và tất nhiên, như tôi đã nói với các bạn nhiều lần qua các cuộc điện đàm, chúng tôi sẽ tôn trọng tất cả các cam kết của chúng tôi”.

“Chúng tôi đồng ý rằng trong giai đoạn phức tạp này, Moscow sẽ cấp cho Minsk khoản vay nhà nước 1,5 tỷ USD và chúng tôi sẽ thực hiện điều này”.

Ông cũng nói: “Chúng tôi sẽ phải tiếp tục hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng”.

Nhà nghiên cứu địa chính trị Jonathan Millins cho rằng động thái của Nga về cơ bản là một nỗ lực nhằm tái khẳng định “mức độ kiểm soát chiến lược đối với Belarus, vốn đã suy giảm ở mức độ nào đó kể từ năm 2014”.

“Lukashenko đang ở một tình thế dễ bị tổn thương hơn, cần sự trợ giúp hơn và đây là cơ hội mà Nga đang tận dụng để khẳng định lại quyền kiểm soát của mình đối với một nước láng giềng rất quan trọng”, ông nói với Euronews hôm 15/9.

Nếu Nga và Belarus phụ thuộc lẫn nhau, họ vẫn nhìn nhau từ những góc độ rất khác, ông Millins nói.

Nga coi Belarus về mặt chiến lược “như một rào cản giữa nước này và NATO, nhưng về phía Belarus, điều đó hoàn toàn do Lukashenko”.

“Cá nhân Lukashenko phụ thuộc vào Nga. Vị thế của ông ấy, giờ đây, thậm chí phụ thuộc vào sự hỗ trợ của Nga nhiều hơn trước – về cả chính trị, kinh tế và quân sự ”.

“Vì vậy có một sự phụ thuộc, nhưng chắc chắn là một sự phụ thuộc cá nhân Lukashenko hơn [là của đất nước Belarus]”.

Các cuộc tập trận chung được lên kế hoạch vào năm ngoái bắt đầu vào ngày 14/9. Ông Putin đảm bảo rằng quân đội Nga ở Belarus để tham gia các cuộc tập trận, sau khi kết thúc “sẽ trở lại các đồn thường trực của họ”.

Trước cuộc bầu cử, và bất chấp hiệp ước, Nga và Belarus thường xuyên xảy ra các tranh chấp gay gắt khi ông Lukashenko liên tục cáo buộc Điện Kremlin thúc ép Belarus từ bỏ nền độc lập của mình, khi muốn biến Belarus thành một phần của Nga.

Nhưng với việc Mỹ và EU chỉ trích cuộc bầu cử và sẵn sàng trừng phạt chống lại Belarus, ông Lukashenko giờ đây phải hoàn toàn dựa vào sự hỗ trợ của Nga.

Bất chấp những xích mích trong quá khứ, Điện Kremlin vẫn lo ngại viễn cảnh các cuộc biểu tình công khai buộc nhà lãnh đạo Belarus phải từ chức, có thể khuyến khích những người chỉ trích Putin ở Nga.

Svetlana Tsikhanouskaya, lãnh đạo phe đối lập chính thách thức Lukashenko, đã rời đến Litva một ngày sau cuộc bỏ phiếu ngày 9/8 dưới áp lực của chính quyền Belarus. 

Bà cảnh báo Putin rằng bất kỳ thỏa thuận nào mà ông có thể đạt được với Lukashenko sẽ không có chỗ đứng tại chính phủ mới do phe đối lập lãnh đạo. 

“Tôi rất tiếc vì ông đã chọn đối thoại với kẻ soán ngôi chứ không phải người dân Belarus”, bà nói hôm 14/9.

Ước tính có khoảng 150.000 người đã tuần hành qua thủ đô Minsk hôm Chủ nhật, yêu cầu Lukashenko từ chức. Bộ Nội vụ cho biết 774 người đã bị bắt ở Minsk và các thành phố khác của Belarus vì tổ chức các cuộc biểu tình không theo quy định vào Chủ nhật.

Ngày 21/9, các ngoại trưởng EU sẽ thảo luận về các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức Belarus liên quan đến gian lận bầu cử và bạo lực.

Theo Euronews
Đại Nghĩa biên dịch