Trung Quốc đã đình chỉ chuyến dừng chân của tàu Hải quân Mỹ tới Hồng Kông vào tuần trước sau khi Tổng thống Trump ký thông qua Đạo luật Nhân quyền và Dân chủ Hồng Kông. Lại một lần nữa, Bắc Kinh lợi dụng chuyện này làm đòn bẩy ngoại giao, đây là cách mà Trung Quốc đã từng chơi, phóng viên Christopher Sharman viết trong một bài bình luận trên Washington Times (10/12).

Vào năm 2007, các gia đình của các thủy thủ đoàn trên tàu sân bay USS Kitty Hawk đóng quân tại Nhật Bản không đến được Hồng Kông bằng đường thủy mà phải bay tới để ăn mừng lễ Tạ ơn cùng gia đình, chỉ vì Trung Quốc hủy chuyến dừng chân của tàu vài giờ trước khi tàu cập cảng. Một trong những lý do khiến Bắc Kinh không cho tàu Mỹ cập cảng là vì chính quyền Tổng thống Trump đã bán vũ khí cho Đài Loan. Trong mỗi vụ việc, Bắc Kinh đã xếp lùi các chuyến dừng chân tại cảng Hồng Kông lại một vài tháng một cách cương quyết.

Theo Christopher Sharman, Washington không cần sử dụng cách chơi tương tự – mà phải dùng biện pháp mạnh tay hơn. Đã đến lúc Mỹ từ bỏ các chuyến dừng chân của tàu chiến Mỹ tại Hồng Kông, tái lập lại các chuyến dừng chân ở Đài Loan.

Hạm đội 7 của Hoa Kỳ đã triển khai các chuyến tàu chuyển tiếp đến châu Á, mỗi năm thực hiện trung bình 200 chuyến dừng chân trên toàn khu vực. Mặc dù không có chính sách chính thức nào cấm các chuyến tàu dừng chân tại Đài Loan, nhưng không tàu nào trong số đó cập cảng của Đài Loan. Tuy nhiên, trước khi Washington chuyển đổi ngoại giao từ Đài Bắc sang Bắc Kinh vào năm 1979, các tàu Hải quân Mỹ thường xuyên ghé cảng Đài Loan. Tới nay có thể là một thời điểm thích hợp để tái lập lại truyền thống này, theo Christopher Sharman.

Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng năm 2018 quy định rằng, Hoa Kỳ nên “xem xét lại tính thích hợp và tính khả thi của việc tái lập các cuộc trao đổi thăm cảng giữa hải quân Mỹ và Đài Loan”.

Các tàu nghiên cứu của Hải quân đã đến thăm Đài Loan. Tuy nhiên, chưa có chuyến thăm nào của tàu tuần dương và tàu khu trục tượng trưng cho lý tưởng và sức mạnh của Hải quân Mỹ.

Một tàu chiến Mỹ đến Đài Loan có thể đạt được một số mục tiêu. Ở cấp độ cơ bản, chuyến dừng chân cho phép các thủy thủ của cả Mỹ và Đài Loan trao đổi hoạt động chiến thuật tác chiến, xây dựng các nhóm phối hợp đặc biệt trong trường hợp Hoa Kỳ đến bảo vệ Đài Loan chống lại sự xâm lược của Trung Quốc trong tương lai.