Trong một động thái hiếm hoi, chính phủ của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã đưa ra lời “quở trách” đối với Bắc Kinh và bày tỏ tình đoàn kết với Việt Nam sau vụ tàu hải cảnh Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam ở Biển Đông.

Bộ Ngoại giao Philippines hôm thứ Tư (8/4) đã bày tỏ “mối quan ngại sâu sắc” về vụ tàu Trung Quốc đâm chìm tàu cá của ngư dân Quảng Ngãi ở quần đảo Hoàng Sa hôm 2/4. Tuyên bố viết: “Trong bối cảnh các bên đang tích cực thảo luận nhằm xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông, điều quan trọng là phải tránh các sự cố như vậy, những điểm khác biệt cần được giải quyết theo hướng tăng cường đối thoại và tin tưởng lẫn nhau”.

Tuyên bố của chính phủ Philippines đề cập đến vụ Trung Quốc đâm chìm tàu cá Philippines vào tháng 6 năm ngoái và bỏ mặc 22 ngư dân Philippines lênh đênh trên biển. Những ngư dân này sau đó đã được một tàu cá Việt Nam cứu sống.

Trong tuyên bố hôm thứ Tư, Manila bày tỏ lòng biết ơn đối với Việt Nam trong vụ việc nêu trên: “Trải nghiệm tương tự của chúng tôi cho thấy vụ việc đó đã làm hao tổn niềm tin như thế nào đối với một tình hữu nghị, và hành động nhân đạo của Việt Nam đã tạo dựng được niềm tin như thế nào khi cứu mạng của các ngư dân Philippines của chúng tôi.”

Các hãng tin nước ngoài nhận định tuyên bố của Manila là một động thái “khác thường” trong bối cảnh Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte nhiều lần thể hiện rõ quan điểm thân Bắc Kinh và thậm chí coi nhẹ vấn đề Biển Đông để đổi lấy mối quan hệ ấm cúng với Trung Quốc.

Hãng tin Al Jazeera cho rằng tuyên bố ủng hộ Việt Nam là cử chỉ “khác thường” của chính phủ Duterte. Tờ Nikkei của Nhật Bản nhận định đó là động thái “quở trách công khai hiếm hoi về Bắc Kinh” của Manila.

Nikkei cho biết “tuyên bố về tình đoàn kết” của Manila được đưa ra khi Philippines đang phải dựa vào Trung Quốc để đối phó với dịch cúm Vũ Hán.

Việt Nam, Philippines và Trung Quốc đều có tuyên bố chủ quyền tại Biển Đông, cùng với các bên khác gồm Đài Loan, Brunei, Malaysia. Biển Đông có chứa nguồn tài nguyên năng lượng giàu có, trị giá khoảng 2,5 nghìn tỷ USD, theo ước tính của Hoa Kỳ mà Nikkei trích dẫn.