Phát ngôn viên của Tổng thống Rodrigo Duterte tuyên bố Sáu (27/12): Philippines cấm hai nhà lập pháp Hoa Kỳ đến thăm và sẽ áp dụng các hạn chế nhập cảnh chặt chẽ hơn đối với công dân Hoa Kỳ, nếu Washington thi hành lệnh trừng phạt, liên quan đến việc chính phủ Rodrigo Duterte giam giữ một nhà phê bình hàng đầu.

Ngoài việc cấm thị thực hai thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Richard Durbin và Patrick Leahy, tổng thống Rodrigo Duterte dọa sẽ áp đặt các yêu cầu thị thực đối với công dân Hoa Kỳ nếu bất kỳ quan chức Philippines nào liên quan đến việc tống giam Thượng nghị sĩ Philippines Leila de Lima, bị từ chối nhập cảnh vào Hoa Kỳ, theo Reuter ngày 27/12.

Thượng nghị sĩ Richard Durbin, 17/9/2019 (ảnh Joshua Roberts/Reuters).

Động thái của Rodrigo Duterte xuất hiện sau khi Quốc hội Hoa Kỳ phê duyệt ngân sách năm 2020 có một điều khoản được đề xuất bởi các thượng nghị sĩ, chống lại bất kỳ ai liên quan đến việc giam giữ bà Leila de Lima, người bị buộc tội chống chính phủ sau khi bà lãnh đạo một cuộc điều tra về tội ác giết người hàng loạt trong cuộc chiến chống ma túy của Duterte năm 2017.

“Chúng tôi sẽ không ngồi yên nếu họ tiếp tục can thiệp vào công việc của chúng tôi với tư cách là một quốc gia có chủ quyền,” phát ngôn viên của Tổng thống Philippines, Salvador Panelo nói trong một cuộc họp báo.

Philippines cấp phép nhập cảnh miễn thị thực tới 30 ngày cho người Mỹ, 792.000 người đã đến thăm trong chín tháng đầu năm 2019, chiếm gần 13% lượt khách nước ngoài.

Thượng nghị sĩ Patrick Leahy, 9/4/2019 (ảnh Jeenah Moon/Reuters).

Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Manila và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã không phản hồi ngay lập tức các yêu cầu bình luận. Nhưng David Carle, phát ngôn viên của thượng nghị sĩ Patrick Leahy đã gọi các cáo buộc chống lại bà de Lima là có động cơ chính trị, và nói thêm: “Đây là quyền của công dân Philippines – cũng như mọi người ở khắp mọi nơi – được tự do bày tỏ ý kiến ​​của mình, bao gồm cả những ý kiến ​​chỉ trích chính sách của chính phủ liên quan đến việc sử dụng vũ lực quá mức và từ chối tuân thủ quy trình.”

Phát ngôn viên Panelo cho biết các hạn chế du lịch liên quan đến việc giam giữ bà de Lima là vô lý vì bà không bị cầm tù sai nhưng đang bị giam giữ chờ xét xử vì phạm tội. “Vụ án của Thượng nghị sĩ de Lima không phải là đàn áp mà là sự truy tố,” ông nói.

Hoa Kỳ là đồng minh quốc phòng lớn nhất của Philippines và hàng triệu người Philippines có người thân là công dân Hoa Kỳ.

De Lima là một bộ trưởng tư pháp của chính quyền cũ, đã giành được nhiều giải thưởng từ các nhóm nhân quyền, những người coi bà là tù nhân lương tâm. Bà đã kêu gọi một cuộc điều tra quốc tế về cuộc chiến chống ma túy của Duterte, trong đó hàng ngàn người đã bị giết.

Còn cảnh sát nói rằng những người bị giết là những kẻ buôn bán ma túy chống lại sự bắt giữ, nhưng các nhà hoạt động nói rằng nhiều trường hợp trong số đó là bị ám sát.