Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte nhắc lại rằng ông sẽ không kích động gây chiến với Trung Quốc dù Bắc Kinh đã đưa máy bay ném bom tầm xa tới một đường băng mà họ xây dựng phi pháp tại Biển Đông.

Ông Duterte cho rằng, thay vì chiến đấu với gã hàng xóm khổng lồ, giải pháp tốt hơn là đạt được một hiệp ước thăm dò chung nhằm khai thác vùng biển tiềm năng này. Biển Đông là chủ đề của một cuộc tranh chấp chủ quyền giữa Việt Nam, Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Đài Loan và Brunei.

“Bạn biết họ có máy bay, không đóng quân ở quần đảo Trường Sa nhưng ở gần các tỉnh đối diện… các tỉnh của Trung Quốc đối diện với Trường Sa và Biển Đông. Và với các máy bay siêu thanh, họ có thể đến Manila trong vòng 7 đến 10 phút”, ông Duterte nói trong phần phát biểu hôm thứ Bảy tại Cebu, theo một bản sao do văn phòng của ông công bố hôm Chủ Nhật (20/5).

Đối mặt với những lời chỉ trích về sự bất lực rõ ràng của ông đối với hoạt động quân sự gia tăng của Trung Quốc ở Biển Đông, ông Duterte đặt câu hỏi về việc đất nước ông sẽ ra sao nếu chiến tranh xảy ra.

“Chúng ta sẽ làm gì nếu có chiến tranh? Chúng ta sẽ vào khu nghỉ mát để đánh nhau? Tôi thậm chí không thể mua nổi một khẩu súng trường. Nó sẽ được trao cho tôi. Vậy chúng ta sẽ chiến đấu với người Trung Quốc như thế nào?”, ông Duterte nói.

Thượng nghị sĩ Philippines Panfilo Lacson hôm thứ Bảy đã kêu gọi chính phủ nước này phản đối hoạt động quân sự hóa của Trung Quốc đối với các vùng biển tranh chấp. Philippines có thể tìm kiếm sự giúp đỡ từ các đồng minh để gây áp lực lên Bắc Kinh nhằm ngăn chặn các hoạt động quân sự đồng thời nhấn mạnh phán quyết của trọng tài quốc tế năm 2016 đã bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh tại khu vực.

Lực lượng không quân của Trung Quốc cho biết vào cuối tuần trước rằng một số máy bay ném bom của họ, bao gồm H-6K, đã tiến hành đào tạo cất cánh và hạ cánh trên một đảo nhân tạo xây dựng trên rạn san hô ở Biển Đông.

H-6K bomber. (Ảnh: airheadsfly.com)

Lầu Năm Góc chỉ trích Trung Quốc đang “tiếp tục quân sự hóa” ở các tiền đồn mà họ chiếm đóng ở Biển Đông.

“Hoa Kỳ vẫn cam kết một Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và cởi mở”, phát ngôn viên Lầu Năm Góc, Đại tá Christopher Logan, nói.

“Chúng tôi đã thấy những báo cáo tương tự và việc Trung Quốc tiếp tục quân sự hóa các địa điểm tranh chấp ở Biển Đông chỉ nhằm mục đích làm gia tăng căng thẳng và gây mất ổn định khu vực”.

Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á (AMTI) có trụ sở tại Washington, sử dụng các bài đăng truyền thông xã hội của Trung Quốc, đã xác định vị trí các cuộc tập trận như đảo Phú Lâm, cơ sở lớn nhất mà Trung Quốc chiếm đóng phi pháp tại quần đảo Hoàng Sa, một quần đảo cũng có tuyên bố chủ quyền của Việt Nam và Đài Loan.

Với bán kính chiến đấu gần 1.900 hải lý (3,520 km), máy bay ném bom H-6K sẽ đưa tất cả Đông Nam Á trong tầm ngắm từ đảo Phú Lâm, AMTI cho biết.

Xa hơn về phía nam trong quần đảo Trường Sa, Trung Quốc đã xây dựng 7 hòn đảo nhân tạo và được trang bị đường băng, cái móc, radar và các trạm tên lửa, củng cố thêm các yêu sách lãnh thổ rộng lớn trong khu vực.

Hoa Kỳ và các quốc gia khác đã cáo buộc Bắc Kinh đang tiến hành quân sự hóahóa Biển Đông để củng cố các yêu sách chủ quyền của mình.

Thanh Hiền