Hôm qua (3/7), nhật báo The Wall Street Journal đưa tin rằng các chuyên viên điều tra Malaysia đã tìm ra bằng chứng cho thấy quỹ đầu tư nhà nước 1Malaysia Development Bhd (1MDB) chuyển gần 700 triệu USD vào các tài khoản cá nhân của Thủ tướng đương nhiệm Malaysia Najib Razak. Dưới đây là những thông tin có liên quan đến vụ bê bối đang diễn ra tại chính trường Malaysia.

1. Quỹ đầu tư Nhà nước 1Malaysia Development Bhd (1MDB)

Đây là một quỹ phát triển chiến lược do Thủ tướng Najib Razak thành lập vào năm 2009 với mục đích phát triển các ngành công nghiệp mới và biến thủ đô Kualar Lumpur thành một trung tâm tài chính toàn cầu.

1MDB do Bộ Tài chính Malaysia sở hữu và quản lý. Trong khi đó, ông Najib Razak lại chính là người đứng đầu Bộ này, đồng thời ông cũng là Chủ tịch Hội đồng tư vấn của quỹ 1MDB.

Quỹ này được tài trợ vốn thông qua việc phát hành trái phiếu.

Hồi tháng Ba năm nay, báo The Channel News Asia cho biết quỹ 1MBD đang nợ khoảng 42 tỷ ringgit (tương đương khoảng 11,6 tỷ USD).

Chính quyền Malaysia đã quyết định thành lập một đội điều tra đặc biệt để điều tra về tình hình hoạt động của quỹ 1MDB. Lý do là vì nhiều người cho rằng 1MDB mắc nợ quá nhiều và hoạt động thiếu minh bạch. Quỹ đã tăng vốn chục tỷ đô-la Mỹ thông qua việc phát hành trái phiếu, và chuyển một lượng lớn tiền vào các tài khoản ngân hàng ở nước ngoài. Năm nay, quỹ này đã phải thay đổi lịch trả nợ và phải dựa vào khoản tiền vốn 1 tỷ USD, do một quỹ nhà nước của Abu Dhabi bơm vào, để trả nợ cho các khoản vay khác.

2. Cựu Thủ tướng Mahathir Mohamad và nghi vấn về sự giàu có của Thủ tướng Najib Razak

Hôm qua (3/7), chỉ vài giờ sau khi WSJ đưa tin khoản tiền gần 700 triệu được chuyển vào tài khoản cá nhân của Thủ tướng Najib, cựu Thủ tướng Mahathir đã đăng tải các câu hỏi nghi vấn về tài sản của gia đình ông Najib Razak.

Báo Malaysia Insider trích lời ông Mahathir đặt ra câu hỏi về việc từ đâu mà ông Riza Aziz, con riêng của vợ ông Najib, có thể sản xuất các bộ phim của Hollywood và đầu tư hàng chục triệu đô-la Mỹ vào bất động sản ở Mỹ.

Ông Riza đã đầu tư vào bộ phim “Sói già Phố Wall” với sự tham gia của tài tử nổi tiếng Leonardo DiCaprio, và bộ phim hài “Dumb and dumber to”.

Ngoài ra, theo báo New York Times và tạp chí Time, một doanh nhân tên Low Taek Jho đã bán lại cho ông Riza một căn hộ sang trọng trị giá 24 triệu USD ở Manhattan (New York, Mỹ) và một căn biệt thự trị giá 17,5 triệu USD ở Beverly Hills (California, Mỹ).

Trong khi đó, báo Malaysia Insider cho biết doanh nhân Low có dính líu đến quỹ 1MDB.

Với các thông tin có liên quan mắc xích như trên, ông Mahathir cho rằng, “Bộ phim (Sói già phố Wall) không đem lại bất cứ khoản lợi nhuận nào. Do đó không thể có chuyện tiền lời có được từ bộ phim được dùng để mua các khối bất động sản xa hoa trị giá hàng triệu đô-la Mỹ.

Vì thế ông Mahathir đã đặt ra câu hỏi, “Nếu số tiền không đến từ gia đình của Thủ tướng Najib thì số tiền lớn như vậy đến từ đâu? Phải chăng đến từ việc kinh doanh khác? Nếu vậy, việc kinh doanh đó là gì, làm ở đâu? Thuế được đóng hay chưa? Đóng cho chính phủ nào?

Ngoài ra, theo tạp chí Time, thu nhập của Thủ tướng Najib vào khoảng 100.000 USD/năm, trong khi vợ ông, bà Datin Seri Rosmah Mansor (mẹ của ông Riza Aziz), đã chi hàng triệu đô-la Mỹ vào việc mua sắm ở Hồng Kông từ năm 2008 đến năm 2009.

Tiếp đến, cựu Thủ tướng Mahathir lại đặt ra câu hỏi rằng trong khi các nhà điều hành quỹ 1MDB được trả lương cao thì Thủ tướng Najib lại không được trả lương với tư cách là Chủ tịch Hội đồng cố vấn của quỹ. Thay vào đó, chính phủ Malaysia sẽ chi trả cho ông Najib dưới dạng các khoản trợ cấp, bao gồm các chi phí tiện ích và chi phí đi lại. Như vậy, theo ông Mahathir, toàn bộ thu nhập từ lương của ông Najib, mặc dù thấp hơn thu nhập của các nhà điều hành quỹ 1MDB, có thể được bảo toàn.

Ông Mahathir viết trên trang cá nhân của mình rằng phải tốn rất nhiều tiền để trang trải cho lối sống xa hoa của ông Najib. Ông Mahathir cho rằng số tiền này nhiều hơn tổng thu nhập mà ông tiết kiệm được sau hơn 29 năm làm việc cho chính phủ Malaysia. Vì thế, cựu Thủ tướng đã đặt ra một câu hỏi tiếp theo là liệu nguồn thu nhập và số thuế phải nộp của những người chịu thuế thu nhập cá nhân có được điều tra hay không?

Theo ông Mahathir, “tất cả những người nào nên bị điều tra thì nhất định phải bị điều tra.” Ông còn nói thêm rằng, tại Malaysia, những người điều hành đất nước cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật bởi vì tất cả mọi người đều bình đẳng trước pháp luật và không nên có sự phân biệt đối xử.

Ông Mahathir đã kêu gọi Thủ tướng Najib nên từ chức vì những bê bối liên quan đến quỹ 1MDB.

3. Thủ tướng Najib Razak bị cáo buộc tham nhũng?

Nếu những thông tin trên báo The Wall Street Journal (WSJ) là đúng thì đây là lần đầu tiên những tài liệu của các chuyên viên điều tra Malaysia cho thấy ông Najib có liên quan trực tiếp đến các cáo buộc dính líu tới quỹ 1MDB.

WSJ dẫn nhiều tài liệu, bao gồm cả phiếu chuyển tiền ngân hàng và sơ đồ chuyển tiền, mà những nhà điều tra cho rằng cho rằng khoản tiền gần 700 triệu USD đã được chuyển thông qua các cơ quan chính phủ, ngân hàng, công ty có liên đới đến quỹ 1MDB để đổ vào các tài khoản của ông Najib.

Theo WSJ, nguồn gốc số tiền chưa được làm rõ. Các nhà điều tra chính phủ Malaysia cũng không đưa ra chi tiết về những gì xảy ra sau khi khoản tiền này được chuyển vào tài khoản cá nhân của ông Najib.

WSJ cho biết các nhà điều tra đã xác định 5 khoản giao dịch tiền gửi khác nhau được chuyển vào tài khoản của ông Najib từ hai nguồn:

  1. Hai giao dịch với số tiền 620 triệu USD và 61 triệu USD, được một nhóm công ty liên quan đến 1MDB, thực hiện hồi tháng 3/2013 – thời điểm diễn ra cuộc vận động tranh cử ở Malaysia.
  2. Ba giao dịch còn lại với tổng số tiền 142 triệu ringgit (khoảng 37,5 triệu USD) được chuyển trong giai đoạn từ tháng 12/2014 đến tháng 2/2015.

Tuy nhiên, hãng tin Reuters chưa thể độc lập xác nhận thông tin do WSJ đăng.

Cũng trong ngày hôm qua, Thủ tướng Najib Razak đã lên tiếng phủ nhận rằng ông không nhận bất cứ khoản tiền nào từ quỹ 1MDB hoặc bất kỳ tổ chức nào khác để trục lợi cá nhân.

Trên trang Facebook cá nhân, ông Najib viết như sau, “Hãy để tôi làm rõ điều này: Tôi chưa bao giờ nhận bất cứ khoản tiền nào làm của riêng như lời cáo buộc bởi các đối thủ chính trị – cho dù là từ quỹ 1MDB, SRC International hay bất kỳ một tổ chức nào khác, theo như các công ty này đã xác nhận.

Ông Najib cũng đổ lỗi cho cựu Thủ tướng Mahathir Mohamad, người đã từng là đồng minh trong quá khứ, đứng đằng sau các cáo buộc tham nhũng nhắm vào ông. Ông Najib cho rằng các cáo buộc này sự lừa dối và nói ông Mahathir đưa ra nhưng cáo buộc trên khi ông từ chối thực hiện yêu cầu cá nhân của cựu Thủ thướng.

Ông Najib viết rằng, “Tình huống hiện nay đã trở nên rõ ràng rằng các cáo buộc này nằm trong một chiến dịch sắp đặt phá hoại chính trị để hạ bệ một Thủ tướng được bầu lên một cách dân chủ.”

Chiều hôm qua, Văn phòng Thủ tướng Malaysia đã ra thông cáo nói rằng những cáo buộc chống lại ông Najib nhằm “phá hoại niềm tin vào nền kinh tế của Malaysia, làm hoen ố chính phủ, và hạ bệ Thủ tướng do dân bầu một cách dân chủ.

Ngay sau khi WSJ đưa tin, giá đồng ringgit sụt giảm xuống còn 1 USD đổi được 3,7845 ringgit, mức thấp kỷ lục kể từ tháng 7-2005.

Bên cạnh sự phủ nhận của ông Najib, báo The Channel News Asia cho biết quỹ 1MDB cũng đã ra thông báo vào ngày hôm qua (3/7), trong đó nêu rõ họ chưa bao giờ chuyển bất cứ một khoản tiền nào cho Thủ tướng Najib Razak. Tuyên bố của quỹ này cũng cho rằng, “Việc một số hãng truyền thông đưa ra thông tin khác với sự thật này là vô cùng thiếu trách nhiệm và có chủ đích phá hoại công ty.

Hai đảng đối lập tại Malaysia, gồm đảng Hành động Dân chủ và đảng Công lý Nhân dân, đã kêu gọi Thủ tướng Najib nên tạm thời nghỉ phép trong khi các cáo buộc đang được điều tra.

Ngoài ra, hôm qua, tờ Edge Financial Daily cho hay Tổng kiếm toán Malaysia sẽ đệ trình một báo cáo nội bộ về kết quả điều tra của họ trong cuộc họp báo ngắn với Ủy ban Kế toán công vào ngày 9/7 sắp tới.

Hướng Dương và Minh Trí tổng hợp