Theo Reuters, hôm 22/2, Bộ Ngoại giao Trung Quốc bao biện khi nói rằng việc Trung Quốc triển khai quân sự ở Biển Đông không khác gì việc Mỹ triển khai quân sự ở Hawaii, trước chuyến thăm 3 ngày tới Mỹ của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị bắt đầu từ ngày 23/2.

Người phát ngôn Bộ ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh đã đưa ra tuyên bố trên trong cuộc họp báo hôm 22/2 khi phát biểu: “Việc Trung Quốc triển khai những cơ sở phòng thủ hạn chế, cần thiết” đến đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa “về cơ bản không khác gì việc Mỹ phòng vệ Hawaii”.

Khi được hỏi liệu vấn đề biển Đông và tên lửa có được đề cập trong cuộc hội đàm giữa ông Vương Nghị và ngoại trưởng Mỹ John Kerry hay không, bà Hoa nói rằng Washington không nên lấy vấn đề vũ khí quân sự trên các đảo làm “cái cớ để kiếm chuyện”.

Bà Hoa nói: “Mỹ không nên tham gia vào tranh chấp Biển Đông, và điều này không phải và không nên trở thành vấn đề giữa Trung Quốc và Mỹ.”

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ ngoại giao Mỹ Mark Toner lại cho biết, Mỹ sẽ “gây áp lực để Trung Quốc phải giảm bớt và chấm dứt hoạt động quân sự hóa của nước này” tại biển Đông.

Ông Toner cho rằng “hành vi quân sự hóa” của Trung Quốc chỉ làm gia tăng căng thẳng và nói thêm “cần có một cơ chế ngoại giao được áp dụng để tất cả những tuyên bố chủ quyền phải được xử lý một cách hòa bình”.

Bộ trưởng ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị sẽ gặp Ngoại trưởng Mỹ John Kerry vào ngày 23/2 (theo giờ Mỹ). Ông Toner cho biết nội dung chương trình làm việc của họ sẽ liên quan tới phản ứng quốc tế về vụ thử bom hạt nhân của Bắc Triều Tiên và vụ phóng tên lửa gần đây, vấn đề an ninh mạng và biến đổi khí hậu.

Tín hiệu Trung Quốc muốn độc chiếm biển Đông

Hôm 21/2, Reuters cho hay việc triển khai trái phép máy bay chiến đấu ra đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa hồi tháng 11/2015 và gần đây nhất là hệ thống tên lửa đất đối không HQ-9 là tín hiệu cho thấy Trung Quốc có kế hoạch dài hạn nhằm tăng cường sức mạnh quân sự tại các hòn đảo xây dựng bất hợp pháp ở biển Đông.

Nhiều nhà ngoại giao và các chuyên gia an ninh quốc tế, có quan hệ với các chiến lược gia quân sự Trung Quốc, nhận định rằng các động thái mở rộng và quân sự hóa quần đảo Hoàng Sa hiện nay của Bắc Kinh nhiều khả năng sẽ được lặp lại ở các đảo nhân tạo bất hợp pháp ở quần đảo Trường Sa, cách Hoàng Sa 500 km về phía nam.

Sau cùng, cả hai quần đảo nằm trong khu vực tranh chấp chủ quyền sẽ trở thành nơi để các máy bay chiến đấu Trung Quốc hoạt động và giám sát liên tục, bao gồm các cuộc tuần tra săn ngầm. Đồng thời, Bắc Kinh tăng cường đưa dân ra đảo định cư để khẳng định tuyên bố chủ quyền phi lý của mình ở biển Đông.

Điều quan trọng, Trung Quốc sẽ cố gắng để thực hiện ý định lập Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ), tương tự như đã từng làm ở biển Hoa Đông vào cuối năm 2013.

Ông Ian Storey, chuyên gia biển Đông tại Viện ISEAS Yusof Ishak của Singapore, tin rằng Trung Quốc sẽ triển khai các loại vũ khí tương tự như ở Hoàng Sa tới quần đảo Trường Sa trong vòng 1-2 năm tới.

Cùng quan điểm với ông Storey, chuyên viên phân tích quân sự Bonnie Glaser tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington, cho rằng hành động của Trung Quốc ở Hoàng Sa chỉ là là điềm báo trước cho việc triển khai quân sự tương tự ở quần đảo Trường Sa.

Theo bà Glasser, tuy Trung Quốc sử dụng chiến dịch tuần tra của Mỹ ở biển Đông làm cái cớ song thực chất, kế hoạch quân sự hóa của Trung Quốc đã được chuẩn bị từ lâu. Bà nói rằng: “Có một kế hoạch đã được sắp đặt sẵn từ lâu.”

Mỹ kêu gọi nhiều nước tuần tra ở biển Đông

Ngày 21/2, Reuters nhận định rằng việc Trung Quốc triển khai tên lửa đất đối không đến đảo Phú Lâm có thể sẽ khiến Mỹ và Nhật tăng cường các hoạt động tuần tra giám sát biển Đông nhiều hơn.

Ngoài ra hôm 22/2, theo trang tin abc.net.au, Phó đô đốc Joseph Aucoin, tư lệnh Hạm đội 7 của hải quân Mỹ, kêu gọi Úc và các quốc gia khác tham gia tuần tra bảo vệ tự do hàng hải trên Biển Đông.

Ông Aucoin đã gặp gỡ các quan chức quốc phòng cấp cao của Úc để thảo luận về những mối lo ngại ngày càng nhiều từ việc Trung Quốc đang mở rộng hoạt động quân sự trên biển Đông.

Ông Aucoin nói rằng việc Úc và các nước khác gửi tàu tuần tra trong vùng 12 hải lý quanh vùng biển tranh chấp ở biển Đông sẽ mang lại lợi ích tốt nhất cho khu vực. Đồng thời, ông khẳng định rằng Mỹ vẫn sẽ thực thi việc bảo vệ tự do hàng hải và hàng không trên biển Đông.

Ban Mai tổng hợp

Xem thêm: