Báo South China Morning Post ngày 25/4 dẫn nguồn tin thân cận với quân đội Trung Quốc cho biết Bắc Kinh sắp tiến hành cải tạo Bãi cạn Scarborough, một hòn đảo có chủ quyền đang trong tranh chấp với Philippines tại biển Đông.

Tờ báo Hong Kong này cho biết Trung Quốc có thể xây một đường băng trên bãi cạn Scarborough mà Trung Quốc gọi là Đảo Hoàng Nham, nằm cách đảo bờ biển của Philippines 230 km về phía tây.

Trung Quốc sẽ triển khai việc bồi đắp đảo Hoàng Nham nội trong năm nay và họ tiến hành việc này bởi Washington đang cố kiềm chế Bắc Kinh thông qua sắp đặt sự hiện diện lâu dài trong vùng,” nguồn tin an ninh ẩn danh được South China Morning Post dẫn lời.

Ảnh minh họa. Bãi cạn Scarborough đang trong tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc. (Ảnh: Wiki)
Ảnh minh họa. Bãi cạn Scarborough đang trong tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc. (Ảnh: Wiki)

Trung Quốc đã xây 3 đường băng trên các đảo ở Trường Sa, và gần đây đáp một máy bay quân sự ra Đá Chữ Thập khiến Mỹ và một số nước khác phản đối.

Thông tin trên lộ ra trong bối cảnh các tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và Philippines đang căng thẳng và chính quyền Manila có động thái siết chặt hợp tác an ninh với Hoa Kỳ.

Tòa Trọng Tài Thường Trực quốc tế ở The Hauge được trông đợi sẽ ra quyết định liên quan đến việc Philippines đâm đơn kiện Trung Quốc về đường lưỡi bò và mới đây quân đội Mỹ và Philippines chính thức thông báo sẽ tiến hành các cuộc tuần tra chung trên biển Đông.

Ngoài ra, theo một thỏa thuận mới ký, quân đội Mỹ sẽ được quyền tiếp cận 8 căn cứ quân sự tại Philippines trong đó có hai căn cứ không quân ở Pampanga, cách Bãi cạn Scarborough 330 km.

Philippines khẳng định bãi cạn Scarborough nằm trong vùng đặc quyền kinh tế không thể tranh cãi cách bờ 200 hải lý. Tuy nhiên, từ năm 2012, Trung Quốc đã chiếm Scarborough. Các tàu tuần tra Trung Quốc đuổi các ngư dân Philippines hoạt động gần khu vực bãi đã ngầm này. Đây cũng là một trong những lý do khiến Philippines, một nước yếm thế hơn về sức mạnh Hải quân, đâm đơn kiện ra một tòa án quốc tế.

Một chuyên an ninh Macao nhận xét trên báo Hong Kong rằng nếu Trung Quốc cải tạo xong Scarborough, thì các hệ thống radar có thể giám sát 24/24 căn cứ không quân của Mỹ trên Pampanga.

Để đối phó với sức ép về mặt ngoại giao quốc tế, Trung Quốc cũng đang gắng sức lôi kéo đồng thuận của các nước khác trước khi Tòa quốc tế ở The Hauge tuyên án, một kết quả được trông đợi sẽ gây bất lợi cho Bắc Kinh.

Theo Tân Hoa Xã, vào cuối tuần qua, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho hay rằng Trung Quốc đã đạt được sự đồng thuận bốn điểm với Brunei, Campuchia và Lào về vấn đề biển Đông. Theo đó 3 nước này và Trung Quốc đồng ý rằng các tranh chấp lãnh thổ đối với một số đảo, đá và bãi cát ngầm ở Biển Đông không phải là vấn đề giữa Trung Quốc và ASEAN như một toàn thể và không ảnh hưởng đến sự phát triển của quan hệ Trung Quốc-ASEAN.

Trước đó, hôm 21/4, theo chuyên trang ngoại giao Diplomat của Nhật, sau cuộc họp ngoại trưởng tam phương Trung Quốc, Ấn Độ, Nga ở Moscow, Bắc Kinh đã thành công trong việc thuyết phục 2 nước còn lại ký vào một thông cáo chung, trong đó có nội dung “không nên quốc tế hóa tranh chấp biển Đông”, và khẳng định “Tất cả những tranh chấp phải được giải quyết bằng con đường đối thoại giữa các bên liên quan”.

Trần Minh tổng hợp