Theo CNN, tính đến hôm qua (15/9), các cuộc xung đột vũ trang ở Syria đã diễn ra 1.645 ngày và không hề dấu hiệu dừng lại. Khoảng 200.000 người đã thiệt mạng, một nửa dân số Syria đã và đang chạy trốn khỏi đất nước này, góp phần không nhỏ trong việc tạo nên cuộc khủng nhập cư tại châu Âu. Hiện tại, tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) chiếm đóng một phần phía bắc của đất nước, và có các bằng chứng cho thấy nhóm này bắt đầu sử dụng vũ khí hóa học.

Vấn đề ở Syria là “vấn đề của địa ngục”, một cụm từ mà đại sứ chính quyền Tổng thống Mỹ Barack Obama tại Liên Hiệp Quốc đã sử dụng.

Trong hầu hết các cuộc nội chiến, qua thời gian đủ lâu, các bên cuối cùng sẽ cảm thấy mệt mỏi và đồng ý trên một hiệp ước hòa bình. Nhưng ở Syria, cứ mỗi khi có một phe yếu đi thì lại nhận được nguồn lực củng cố từ bên ngoài. Chế độ của Tổng thống Bashar al-Assad được hậu thuẫn bởi nhóm khủng bố Hezbollah có căn cứ tại Liban, Iran và Nga. Lực lượng nổi dậy nhận được sự ủng hộ dè dặt của phương Tây, nhưng họ còn phải chiến đấu với các nhóm khủng bố cực đoan có liên kết với al-Qaeda và hiện tại việc chiếm đóng của IS khiến cuộc nội chiến ở đất nước này ngày càng trở nên phức tạp.

Vậy cần gì để chấm dứt nội chiến ở Syria?

Việc Mỹ hoặc đồng minh phương Tây đem quân đội số lượng lớn sang áp chế các nhóm nội chiến ở đây là việc khó có thể xảy ra. Dưới đây là một số kịch bản khác của nhóm chuyên gia CNN, tuy nhiên những biện pháp này cũng không mang lại nhiều hy vọng:

1. Trang bị vũ trang cho lực lượng nổi dậy người Syria và giúp họ giải phóng khỏi chế độ Assad bằng vũ lực.

Giải pháp này đã được thảo luận bởi các lãnh đạo phương Tây vào năm 2013. Các cuộc không kích hạng nặng của NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) có thể dễ dàng áp chế quân đội của chế độ của Assad. Tuy nhiên, còn những người dân sống trong các khu vực xung quanh căn cứ của chính phủ thì sao? Lực lượng nổi dậy trong dân chúng Syria cũng bất thuần và cực đoan, không kể những phần tử IS và al-Qaeda lẫn trong đó. Nếu được huấn luyện vũ trang hạng nặng, rất có thể những vụ tàn sát đẫm máu trong các thành phố đông dân sẽ xảy ra.

2. Tạo một vùng an toàn và cấm bay ở phía bắc Syria. Cho người dân Syria quay trở về đó tái định cư. Dùng không lực phương Tây ảm bảo cuộc chiến diễn ra bên ngoài.

Ý kiến này hiện tại cũng khó thực hiện vì các lực lượng nổi dậy có khuynh hướng không cực đoan ở Syria – những lực lượng mà Mỹ và đồng minh phương Tây tổ chức huấn luyện hiện đang manh mún và ở thế yếu nhất. Đồng thời việc này sẽ khiến nhóm khủng bố al-Qaeda được lợi khi chế độ của Tổng thống al-Assad không thể đánh bom phía bắc.

3. Chấp nhận chế độ al-Assad để ít nhất một phần của Syria có hòa bình.

Ý kiến này được Iran và Nga đồng thuận, tuy nhiên lại không giải quyết được nguyên do căn bản xảy ra xung đột và chết chóc thường dân là do những vụ đánh bom bừa bãi của chế độ ông al-Assad.

4. Chia Syria làm bốn cát cứ chiếm giữ bởi người Kurd, IS, chế độ Assad và lực lượng đối lập khác.

Phương án này bất khả thi vì làm thế nào để bốn lực lượng thù địch nhau đến chết này đồng ý ký vào một thỏa thuận phân chia biên giới. Và chẳng có lực lượng bên ngoài nào đồng ý giám sát biên giới sau khi phân chia.

Tóm lại, người tị nạn Syria còn xa mới nhìn thấy được tương lai quay trở về quê hương, khi các cuộc nội chiến xâu xé nước này cho thấy không thể kết thúc trong tương lai gần, hay ít nhất là bằng các giải pháp thông thường.

Minh Trí tổng hợp

Xem thêm: