Trong khi Triều Tiên tiếp tục phát triển chương trình vũ khí hạt nhân của quốc gia này thì Hoa Kỳ và các đồng minh lại đang tìm cách để tăng cường hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (BMD) của họ để giữ nhịp độ phát triển khí tài quân sự.

Tuy nhiên, kế hoạch tăng cường hệ thống BMD ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương có thể mang đến các vấn đề mới của riêng nó. Các chuyên gia quốc phòng quan ngại rằng việc tăng cường hệ thống phòng thủ có thể khiến chính quyền Trung Quốc gia tăng phát triển vũ khí hạt nhân.

“Chúng tôi đã nhìn thấy hiện tượng này diễn ra trong quá khứ”, ông Daryl Kimball, giám đốc điều hành Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí, cho biết trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại.

“Có một rủi ro”, ông nói. “Nếu hệ thống đó được triển khai và cải tiến theo thời gian, Trung Quốc có thể trở nên ngày càng quan tâm tới việc [hệ thống này] có thể chống lại các khả năng của tên lửa đạn đạo trong khu vực, và điều đó có thể khiến chính quyền Trung Quốc tăng thêm số lượng các loại tên lửa đạn đạo“.

Trọng tâm chính sách của Hoa Kỳ đối với BMD là để phòng thủ chống lại một vụ tấn công tên lửa có giới hạn từ một quốc gia như Triều Tiên, theo một báo cáo ngày 3/4 từ Vụ Khảo cứu Quốc hội.

Trong tình trạng hiện nay, Trung Quốc và Nga có thế áp đảo hệ thống BMD bằng kho vũ khí hạt nhân lớn của họ.

“Hệ thống này được thiết kế để đối phó với một vụ tấn công có giới hạn từ Triều Tiên. Nó không được thiết kế để phòng thủ chống lại kho dự trữ tên lửa hạt nhân của Trung Quốc”, ông Kimball cho biết.

Vấn đề hiện tại là kể từ khi hệ thống BMD được thiết lập, Triều Tiên vẫn đang tiếp tục xây dựng kho vũ khí hạt nhân của mình. Ông Kimball nói rằng khi mọi thứ giữ nguyên hiện trạng như hiện giờ, thì thậm chí các loại vũ khí hạt nhân của Triều Tiên vẫn có khả năng áp đảo hệ thống BMD nếu so sánh về số lượng.

“Một cuộc tấn công của Triều Tiên vẫn có khả năng thành công, và một cuộc tấn công như vậy có thể bao gồm các loại tên lửa đầu đạn hạt nhân”, ông nói.

Xem thêm:

Phát triển kho vũ khí

Chính quyền Trung Quốc chỉ trích BMD, nói rằng hệ thống này làm suy giảm khả năng kiểm soát của Trung Quốc tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Chính quyền Trung Quốc nói rằng hệ thống BMD đang củng cố khối liên minh giữa Hoa Kỳ với các nước bao gồm Đài Loan và Nhật Bản, và rằng hệ thống phòng thủ tên lửa đang làm cho những nước khác – đặc biệt là Đài Loan – ít sợ Trung Quốc hơn.

Chính quyền Trung quốc chỉ trích BMD, nói rằng hệ thống này làm suy giảm khả năng kiểm soát của Trung Quốc tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

Theo bản báo cáo này, chính quyền Trung Quốc tin rằng hệ thống phòng thủ tên lửa hạt nhân “đang phá vỡ sự răn đe bằng tên lửa truyền thống của Trung Quốc đối với Đài Loan, vì vậy, nó khuyến khích người dân Đài Loan muốn chính thức hóa việc tách hòn đảo này ra khỏi Trung Quốc”.

Chuyên gia hạt nhân Trung Quốc, ông Wu Riqiang đã đề xuất một thỏa thuận vào năm 2013, mà theo báo cáo, nội dung của thỏa thuận phản ánh một số lập trường chung về hệ thống BMD.

Ông Wu đã đề xuất rằng Hoa Kỳ nên giữ tính hiệu quả của hệ thống phòng thủ tên lửa ở một mức thấp, “đủ để chống lại hệ thống tên lửa liên lục địa đơn giản của Triều Tiên mà không đe dọa đến các tên lửa chiến lược tiên tiến hơn của Trung Quốc”.

“Đổi lại,” ông Wu nói, “Bắc Kinh sẽ đồng ý kiềm chế mở rộng kho vũ khí hạt nhân của mình”.

Trong khi các tuyên bố của ông Wu chỉ là một đề xuất, chúng dường như phản ánh lập trường chung của chính quyền Trung Quốc đối với hệ thống BMD. Đó là nếu hệ thống này được tăng cường thì họ cũng sẽ tăng thêm kho vũ khí hạt nhân của mình để đảm bảo nó có thể áp đảo hệ thống đó.

Tuy nhiên, toàn bộ cuộc thảo luận có thể không thích hợp, kể từ khi chính quyền Trung Quốc đã và đang nhanh chóng phát triển và triển khai các hệ thống vũ khí hạt nhân mới.

Vào tháng 12/2014, chính quyền Trung Quốc đã tiến hành một loạt thử nghiệm đầu tiên của tên lửa đạn đạo DF-41 mới của mình. Loại tên lửa này có thể tấn công bất kỳ nơi nào trên lãnh thổ Hoa Kỳ. Vào tháng 2/2015, chính quyền Trung quốc đã tiết lộ một hệ thống phóng tên lửa đạn đạo di động mới. Và họ mong đợi sớm triển khai các hệ thống mới này cho các tên lửa đạn đạo được phóng từ tàu ngầm.

Dễ bị tấn công

Theo ông Jack Winnick, một cố vấn cho NASA và chính phủ Hoa Kỳ về các vấn đề hạt nhân, mối đe dọa tấn công hạt nhân hiện nay là rất phổ biến mà một hệ thống BMD không hữu dụng nhiều.

Hoa Kỳ và những nước khác rất dễ bị tấn công hạt nhân thông qua phá hoại và kích động từ bên trong (subversion). Ông Winnick cho biết “hiện nay điều đó thật dễ dàng, qua các phong trào phá hoại từ bên trong”.

Trong khi đó, chính quyền Trung Quốc cũng có thể đang giúp Triều Tiên phá hoại BMD.

Lầu Năm Góc đã cảnh báo vào năm 2013 rằng chính quyền Trung Quốc đang “phát triển một loạt các công nghệ để chống lại các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Hoa Kỳ và những nước khác”, báo cáo cho biết.

Lầu Năm Góc cũng bổ sung thêm rằng, nếu chính quyền Trung Quốc chia sẻ công nghệ với Triều Tiên để phá hoại hệ thống phòng thủ tên lửa này, thì “Hoa Kỳ sẽ xem việc triển khai đó là ‘leo thang chiến tranh.’”

Nhưng bất chấp phản ứng của chính quyền Trung Quốc và những mối đe dọa khác, Hoa Kỳ cũng có trách nhiệm bảo vệ đồng minh của mình. Vì việc tăng cường kho vũ khí hạt nhân của Triều Tiên mà điều này có thể bắt buộc tăng cường hệ thống phòng thủ hạt nhân ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

“Trong phạm vi chính sách và kết quả của các cam kết hiệp ước quốc tế, Hoa Kỳ sẽ mở rộng sự ngăn chặn để bảo vệ các đồng minh của mình ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương”, báo cáo tuyên bố. “Về bản chất, điều này có nghĩa là Hoa Kỳ sẽ giúp ngăn chặn các mối đe dọa đối với những đồng minh này và, nếu sự ngăn chặn thất bại, thì Hoa Kỳ sẽ sử dụng tiềm lực hiện có của mình để đánh bại những mối đe dọa đó”.

Joshua Philipp, Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh

Hoàng Tuấn biên dịch

Xem thêm: